Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. L. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 21 lutego 2018 r., w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 września 2017 r.
We wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe.
Jej miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi – [...] zł.
W skład posiadanego majątku wchodzi ˝ części domu o pow.120 m2 oraz ˝ części działki.
Na uzasadnienie wniosku wnioskodawczyni podała, iż jest osobą w podeszłym wieku, Schorowaną, z przyznaną II grupą inwalidztwa. Utrzymuje się jedynie ze świadczenia emerytalnego. Wszelkie koszty związane z utrzymaniem ponosi sam, gdyż mąż zmarł kilka lat temu. Nie ma żadnych innych dochodów.
Wnioskodawczyni określiła we wniosku wysokość miesięcznych zobowiązań i stałych wydatków: opał na zimę - 166 zł miesięcznie, ubezpieczenie domu - 200 zł, ubezpieczenie na życie - 80 zł, gaz, prąd, woda, ścieki - 220 zł miesięcznie, telefon - 50-70 zł, koszty leczenia - w zależności od ilości wizyt i konieczności, wykup lekarstw - do 400 zł, rehabilitacja - 30 zł, środki czystości – 30 zł.
W opinii referendarza informacje przekazane przez wnioskodawczynię we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 9 lutego 2018 r., wnioskodawczyni został wezwana do jego uzupełnienia.
W piśmie z dnia 21 lutego 2018 r., uzupełniającym wniosek wnioskodawczyni wyjaśniła, iż właścicielem pozostałej część budynku jest syn A., który mieszka w nim wraz z żoną. Wnioskodawczyni prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Nie uzyskuje ona żadnej pomocy ze strony syna. Kosztami utrzymania nieruchomości dzieli się synem po połowie. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Ponosi nieprzewidziane opłaty związane z dolegliwościami zdrowotnymi.
Do pisma wnioskodawczyni dołączyła kserokopie następujących dokumentów:
- - zaświadczenie lekarskie z dnia 13 lutego 2018 r., odcinek wpłaty na [...] – [...] zł, zestawienie operacji na koncie bankowym za okres od grudnia 2017 r. do stycznia 2018 r., udokumentowanie zakupu opału na zimę(2x), faktura VAT [...] z listopada 2017 r. i grudnia 2017 r., zawiadomienie Burmistrza Miasta R. – Z. z dnia 11 stycznia 2018 r. o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – [...] zł, decyzja Burmistrza Miasta R.- Z. z dnia 2 lutego 2018 w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2018 – [...] zł, odcinki opłat za energię elektryczną – [...] zł, faktura VAT z 25 stycznia 2018 r. za dostawę wody i odprowadzanie ścieków – [...] zł, odcinki opłaty za gaz z kwietnia 2017 r. za okres od grudnia do lutego 208 r. – [...] zł., faktury VAT za zakup lekarstw ze stycznia 2018 r. na łączną kwotę [...]zł.
Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Zatem wniosek wnioskodawczyni należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy zakresie częściowym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85).
Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa, i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy.
W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń wnioskodawczyni jak i przekazanych przez nią dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wnioskodawczyni we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczyła, iż ponosi samodzielnie miesięczne koszty utrzymania koniecznego. W piśmie uzupełniającym z dnia 21 lutego 2018 r. sprecyzował, iż wszelkie opłaty związane z utrzymaniem domu, w tym opłaty za media dzieli z synem i synową, pozostałe opłaty jak zakup opału na zimę, podatek od nieruchomości dzieli z synem po połowie. Z zestawienia miesięcznych wydatków(z uwzględnieniem ich podziału pomiędzy syna i synową) wynika, iż wnioskodawczyni ponosi wydatki konieczne związane z utrzymaniem domu w wysokości 385, 15 zł. Ponadto wnioskodawczyni opłaca telefon – [...] zł, ubezpieczenie na życie [...] zł, roczne ubezpieczenie budynku [...] zł, koszty zakupu środków czystości - [...] zł, koszty zakupu lekarstw wdł faktur za styczeń 2018 r. [...] zł. Biorąc pod uwagę wszystkie udokumentowane wydatki konieczne i te, które takimi nie są wnioskodawczyni wydaje łącznie 858,73 zł. Przy analizie przedstawionych wydatków nie należy zapominać o wydatkach na żywność. Po odliczeniu całości od miesięcznego dochodu do dyspozycji skarżącej pozostaje kwota 1.370,65 zł.
W opinii orzekającego wnioskodawczyni dysponuje środkami pieniężnym wystarczającymi na pokrycie ˝ kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 500 zł (co stanowi wpis sądowy od złożonej skargi). Uiszczenie opłaty w kwocie 250 zł nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawczyni.
W pozostałym zakresie wniosek jako nieuzasadniony należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).