Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 11 października 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdziło uchybienie przez J. K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 9 maja 2017 r. sygn. [...] ustalającej na wniosek M. M. warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego "budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obr. [...] wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.". W uzasadnieniu organ wskazał, że od wyżej opisanej decyzji odwołanie złożył między innymi J. K.. Stosownie do treści art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja został ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Z akt sprawy wynika, że odwołanie J. K. zostało złożone z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania.
Zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona na adres ul. [...], [...], dnia 22 maja 2017 r. Zatem 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upływał w przedmiotowej sprawie dnia 5 czerwca 2017 r. Tymczasem z akt sprawy wynika, że przedmiotowe odwołanie złożono dopiero 13 czerwca 2017 r. Zatem odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. K. zarzucając naruszenie art. 46 § 1 K.p.a., przez nie oparcie się przez organ na dacie przybitej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru obok podpisu osoby odbierającej decyzję l instancji, art. 7 K.p.a, w związku z art. 77 § 1 K.p.a. przez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodnego, a przez to zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego co do daty odebrania decyzji organu l instancji oraz co do terminowości wniesienia odwołania od tej decyzji, art. 80 K.p.a. przez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego co do daty odebrania decyzji organu l instancji oraz co do terminowości wniesienia odwołania od tej decyzji, art. 134 K.p.a. przez jego bezpodstawne zastosowanie pomimo braku podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, art. 107 w zw. z art. 126 K.p.a. przez pominięcie w uzasadnieniu postanowienia wskazania dowodów, na których organ oparł się wydając zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ błędnie określił datę skutecznego doręczenia decyzji. Dnia 22 maja 2017 roku miejsce miała jedynie próba doręczenia przesyłki o numerze [...], zawierającej wspomnianą decyzję, a nie jak podnosi SKO, jej skuteczne doręczenie. Przesyłka była a wizowa dwukrotnie: 23 maja 2017 oraz 31 maja 2017 roku, a odebrana została przez jej adresata dopiero 2 czerwca 2017 roku w placówce UP [...], przy ul. [...], [...]. Wydając zaskarżone postanowienie organ pominął w zupełności datę odbioru decyzji I instancji, znajdującej się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru obok podpisu osoby odbierającej korespondencję.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podkreślając, że na zwrotnym potwierdzeniu doręczenia widnieje data 22 maja 2017 r., a ponadto zaznaczono, że przesyłkę doręczono dorosłemu domownikowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest bezzasadna.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej "P.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W niniejszym postępowaniu przedmiotem kontroli jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 października 2017 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 9 maja 2017 r.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że jednym z warunków skutecznego skorzystania ze środka zaskarżenia jest zachowanie terminu wskazanego w art. 129 § 2 K.p.a. tj. czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniesienie odwołania przez stronę po jego upływie jest bezskuteczne. Oznacza to, że postanowienie wydane w trybie art. 134 K.p.a. zamyka postępowanie odwoławcze. Jednocześnie konsekwencją wniesienia odwołania po upływie 14 - dniowego terminu, zgodnie z art. 134 K.p.a., jest obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Zaznaczyć także należy, jak wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że organ nie tylko nie ma obowiązku, ale nawet prawa wyjaśniać, dlaczego doszło do uchybienia terminu, czy nastąpiło to z winy strony i czy miała ona świadomość uchybienia terminu, a jeżeli tak, to czy chce wystąpić z wnioskiem o jego przywrócenie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1285/07, LEX nr 497633). Podnieść również należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, Lex nr 29079).
W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665/95, BS 1997, Nr 5, poz. 32), co też organ w przedmiotowej sprawie uczynił. Wbrew zatem odmiennemu stanowisku prezentowanemu w skardze, sąd nie dopatrzył się w kontrolowanym postanowieniu uchybienia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ procedując w przedmiocie terminowości wniesienia środka odwoławczego jest zobligowany zbadać wnikliwie okoliczności dotyczące prawidłowości i daty doręczenia adresatowi zaskarżonego rozstrzygnięcia. Doręczenie decyzji jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże określone prawnie doniosłe skutki. Jednym z nich jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Termin do wniesienia odwołania biegnie od daty doręczenia decyzji stronie postępowania administracyjnego Zgodnie z art. 43 K.pa. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Jak zasadnie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2017 r. "doręczenie pisma domownikowi wywołuje taki skutek jakby pismo zostało doręczone samemu adresatowi.
Stąd też nie może być żadnych wątpliwości, że przesyłka została doręczona właśnie domownikowi. Na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru musi istnieć możliwość zidentyfikowania osoby odbierającej pismo jako domownika adresata tego pisma. Domownik powinien więc złożyć czytelny podpis na zwrotnym poświadczeniu odbioru zawierający imię i nazwisko. Jeśli podpis jest nieczytelny, to obok podpisu powinna znaleźć się adnotacja, że pismo odebrał na przykład mąż, siostra, syn, matka. Tylko spełnienie tych wymogów pozwala na zidentyfikowania osoby odbierającej pismo i ustalenie, czy odbioru dokonał domownik". Przytoczyć należy też stanowisko jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2018 r. II GSK 972/16 w którym wskazał, iż "na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie ma obowiązku umieszczania zobowiązania domownika do doręczenia pisma adresatowi, bo taki obowiązek nie wynika z treści art. 43 k.p.a., jednak z tej treści wprost należy wywodzić, że dokument doręczenia decyzji ma wskazywać, że w przypadku nieobecności adresata pismo zostało doręczone dorosłemu domownikowi.
Ten fakt ma wynikać z pokwitowania odbioru pisma, a nie z akt sprawy, bo przecież treść przepisu art. 43 k.p.a. nie odsyła do akt, a do pokwitowania. Tylko z faktu doręczenia pisma dorosłemu domownikowi może wypływać domniemanie, że osoba podjęła się oddania pisma adresatowi. W zakresie tego zobowiązania prawo nie wymaga innych działań jak tylko poprawne doręczenie pisma dorosłemu domownikowi".
W ocenie sądu w sprawie niniejszej wykazano, że decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona skarżącemu w dniu 22 maja 2017 r. Faktem bowiem jest, że w aktach administracyjnych sprawy (k.2141) znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki (odpis decyzji) skierowanej do J. K. dokonanej na adres - ul. [...], [...]. Zgodnie z informacjami zamieszczonymi na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyła została doręczona pełnoletniemu domownikowi – siostrze. Bez wątpienia, aby doręczenie było skuteczne, przesyłka musi zostać przekazana dorosłej, tzn. pełnoletniej osobie.
Jednocześnie już samo pobranie przesyłki, potwierdzone znajdującym się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpisem, uznawane jest za odebranie przesyłki – jest to dowód skutecznego doręczenia. Decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 9 maja 2017 r. została zatem doręczona skarżącemu dnia 22 maja 2017 r., co potwierdzone zostało własnoręcznym podpisem dorosłego domownika. Skarżący zaś w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że przesyłki tej mino tzw. doręczenia zastępczego nie otrzymał.
W świetle powyższych ustaleń, wydanie przez organ postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do jego wniesienia było czynnością prawidłową, czemu organ dał wyraz w zaskarżonym postanowieniu wydanym na podstawie art. 134 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze, uznać należało, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego. Wydane przez organ odwoławczy zaskarżone postanowienie z dnia 11 października 2017 r. znajduje oparcie w przepisach: art. 134 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a.
Z tych wszystkich względów, na podstawie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak sentencji.