Uzasadnienie
Pismem z dnia 4 lutego 1998 r. skierowanym do Urzędu Miasta K. Piotr S. wniósł o wymeldowanie Piotra D. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym nr 1 przy ul. B.P. 4 w K. W uzasadnieniu wniosku podał, iż zameldowanie Piotra D. miało charakter fikcyjny, gdyż w rzeczywistości mieszka on wraz z żoną i dzieckiem przy ul. L. 34 w K. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 3 kwietnia 1998 r. (...) wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./ oraz art. 104 Kpa uchylono czynność materialno-techniczną polegającą na zarejestrowaniu w dniu 29 kwietnia 1996 r. zameldowania Piotra D. na pobyt stały w lokalu nr 1 przy ul. B.P. 4 w K. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, iż zgodnie z przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoby dokonujące zameldowania na pobyt stały pod wskazanym adresem winny łącznie spełniać dwie przesłanki: posiadać uprawnienie do przebywania w lokalu /art. 9 ust. 2 ustawy/, w którym ma nastąpić zameldowanie oraz zamieszkiwać tam z zamiarem pobytu stałego /art. 6 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy/.
Po przeprowadzeniu postępowania i na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że lokal nr 1 przy ul. B.P. 4 jest mieszkaniem kwaterunkowym przydzielonym Janinie S. decyzją Urzędu Dzielnicowego K.-K., Wydział Spraw Lokalowych z dnia 14 listopada 1988 r. W 1992 r. współnajemcą ww. lokalu z mocy prawa stał się Piotr S., wskutek zawartego z Janiną S. związku małżeńskiego. Syn Janiny S., Piotr D. dokonał zameldowania na pobyt stały w przedmiotowym lokalu w dniu 29 kwietnia 1996 r. Zgodę na zameldowanie i zamieszkanie Piotra D. wyraziła Janina S., natomiast zgody takiej nie wyraził Piotr S. Organ I instancji ustalił nadto, iż w chwili zameldowania Piotr D. nie mieszkał w K. przy ul. B.P. 4/1, lecz od daty zawarcia związku małżeńskiego w dniu 25 lutego 1995 r. zamieszkuje wraz z żoną w mieszkaniu jej babci przy ul. L. 36/16 w K., w oparciu o zawarte umowy podnajmu jednego pokoju z administratorem nieruchomości.
Zdaniem organu I instancji, wobec niespełnienia jednej z niezbędnych przesłanek zameldowania, tj. braku faktycznego zamieszkiwania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, należało uchylić czynność materialno-techniczną zarejestrowania stałego pobytu Piotra D. w lokalu przy ul. B.P. 4/1 w K., gdyż czynność ta była wadliwa.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył zarówno Piotr D., jak i jego matka Janina S. Piotr D. podkreślał, iż w wynajętym lokalu przy ul. L. 36/16 nie zamieszkuje, przebywa tam jedynie jego żona wraz z dzieckiem i babcią, natomiast w mieszkaniu przy ul. B.P. 4/1 mieszkał nie tylko w dacie zameldowania, jak również i obecnie tam stale przebywa.
Janina S. oświadczała, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, gdyż od 1988 r. zamieszkuje wraz z synem Piotrem D. w lokalu przy ul. B.P. 4/1 w K. W lokalu tym jest zarejestrowana działalność gospodarcza Piotra D., tutaj również odbiera on swoją korespondencję.
Po rozpatrzeniu odwołań, decyzją z dnia 30 czerwca 1998 r. (...) Wojewoda K. działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./ jako organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił uchylenia czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu 29 kwietnia 1996 r. zameldowania Piotra D. na pobyt stały w lokalu nr 1 przy ul. B.P. 4 w K. Wydanie decyzji organ II instancji poprzedził przeprowadzeniem postępowania dowodowego z zeznań stron oraz świadków, uprzednio przesłuchanych przez organ I instancji, a to Marii S., Mariana K. oraz świadka Marii B., nie przesłuchiwanej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W oparciu o zeznania ww. osób organ II instancji przyjął, iż Piotr D. faktycznie zamieszkuje w lokalu nr 1 przy ul. B.P. 4 w K. i zamieszkiwał w nim w dacie zameldowania.
W tym zakresie organ powołał zeznania świadków, potwierdzających, iż widywali od 1988 r. i nadal widują Piotra D. w mieszkaniu przy ul. B.P 4/1. Pozwoliło to organowi odwoławczemu przyjąć, iż została wykazana przesłanka faktycznego zamieszkiwania odwołującego się w przedmiotowym lokalu. Zeznaniom Piotra S. organ II instancji odmówił wiary, gdyż był on jedyną osobą negującą fakt zamieszkiwania Piotra D. w mieszkaniu przy ul. B.P. 4/1 w K. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący Piotr S. zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to m.in. przepisów art. 6 ust. 1 i art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 89 par. 2 Kpa, domagając się uchylenia decyzji organu II instancji.
W uzasadnieniu podkreślał, iż zeznania świadków Marii B., Marii S. oraz Mariana K. nie dają podstaw do przyjęcia, że Piotr D. w dacie zameldowania mieszkał w wyżej wymienionym lokalu. Świadek Marian K. wyraźnie zeznał, iż zna Piotra D. jedynie z widzenia, widując go na klatce schodowej, a w lokalu nr 1 przy ul. B.P. 4 nigdy nie był. Maria B. natomiast swoją wiedzę na temat zamieszkiwania Piotra D. wywodzi z faktu widywania go przy wykonywaniu prac domowych w postaci zakupów i wynoszenia śmieci w realności przy ul. B.P.
4. Świadek ten nie wyjaśnił, w jakim zakresie widywała Piotra D. w lokalu przy ul. B.P. 4/1. Natomiast świadek Maria S. słuchana w toku postępowania w II instancji zeznała, iż w sposób bezsporny może stwierdzić, iż Piotr D. zamieszkuje wspólnie z Janiną S. od 1988 r., zamieszkiwał także w roku 1996, w którym nastąpiło zameldowanie, jednakże przesłuchiwana przez organ I instancji zeznała odmiennie, a mianowicie, iż myśli, że Piotr D. nie mieszka na stałe w mieszkaniu przy ul. B.P. 4/1, lecz częściowo mieszkał u matki, a częściowo u żony. Nadto zeznania złożone przez strony Piotra D. i Janinę D. w przesłuchaniu przed organem I instancji pozostają w sprzeczności z zeznaniami tych samych osób, złożonych w trakcie postępowania przed organem II instancji. Trudno zatem przypisać im walor wiarygodności. Według skarżącego, brak było jakichkolwiek przesłanek do przyjęcia, iż w dacie zameldowania Piotr D. mieszkał w lokalu nr 1 przy ul. B.P. 4 w K. W odpowiedzi na skargę Wojewoda K. wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 2001 nr 87 poz. 960/ przesłankami decydującymi o możliwości zameldowania osoby na pobyt stały są: posiadanie uprawnień do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie /art. 9 ust. 2 cyt. ustawy/ oraz faktyczne zamieszkiwanie w tym lokalu /art. 6 ust. 1 cyt. ustawy/. Brak jednej z wymienionych wyżej przesłanek prowadzić musi do odmowy zameldowania danej osoby na pobyt stały lub uchylenia czynności zameldowania, jeżeli czynność ta została już dokonana.
Kwestią sporną i zarazem najistotniejszą dla prawidłowego rozstrzygnięcia powyższej sprawy jest ustalenie, czy Piotr D. faktycznie zamieszkiwał w lokalu nr 1 przy ul. B.P 4 w K. w dacie zameldowania, tj. 29 kwietnia 1996 r., a także czy posiadał uprawnienia do przebywania w tym mieszkaniu. W tym zakresie jednak sprawa nie została należycie wyjaśniona do jej rozstrzygnięcia. Ustalenia bowiem organu odwoławczego co do faktu zamieszkiwania Piotra D. w spornym lokalu odnoszą się do 1988 r. /data wymieniona w uzasadnieniu decyzji/, podczas gdy zameldowanie miało miejsce 29 kwietnia 1996 r. i dla oceny prawidłowości tej czynności istotny i miarodajny jest stan rzeczy istniejący w tym właśnie czasie. Kwestia ta zatem wymaga wyjaśnienia i stosownych ustaleń.
Rozpatrując zaś zebrany materiał dowodowy, organ administracji winien uczynić to wszechstronnie /art. 77 par. 1 Kpa/, czyli rozważyć także dowody przeprowadzone w początkowej fazie postępowania, poddając je ocenie, która winna zostać przedstawiona w uzasadnieniu wydanej decyzji /art. 107 par. 3 Kpa/. Niezależnie od powyższego, nie można aprobować stanowiska zaskarżonej decyzji co do braku konieczności uzyskania zgody skarżącego na nabycie przez Piotra D. uprawnienia do przebywania w spornym lokalu. Warunkiem bowiem powstania w ogóle takich uprawnień po stronie Piotra D. byłoby np. zawarcie skutecznej umowy podnajmu, czy też użyczenia spornego lokalu przez uprawnione do tego strony, tj. przez najemców i zainteresowanego Piotra D. Ponieważ zawarcie takiej umowy przekracza zakres zwykłego zarządu, do jej skuteczności niezbędne były zgodne oświadczenia obojga najemców, tj. skarżącego i jego żony Janiny S. Tak zawarta umowa, jeżeli byłaby ważna i skuteczna, mogłaby stanowić podstawę uzyskania i posiadania przez Piotra D. uprawnienia do przebywania w spornym lokalu.
Wymieniony zaś w zaskarżonej decyzji przepis art. 14 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 105 poz. 509 ze zm./ obowiązującej w czasie zameldowania wprowadził dodatkowy wymóg zgody wynajmującego na zawarcie umowy podnajmu, czy też oddania lokalu w bezpłatne używanie. Zgoda ta wchodziłaby w rachubę dopiero po zawarciu samej umowy przez zainteresowane osoby.
Z uwagi na powyższe uchybienia, należało uwzględniając skargę, orzec jak w sentencji wyroku w oparciu o przepis art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.