Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek E.K. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 6 listopada 2015 r.
We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną Z.K. Ich miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczeń emerytalnych wynosi 2.565,33 zł.
W skład majątku skarżącego wchodzi współwłasność domu. o pow. 105 m2 oraz działka o pow. 7 arów.
Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Skarżący wraz z żona są osobami starszymi i samotnymi. Z uwagi na wiek mają problemy zdrowotne.
W piśmie z dnia 4 lutego 2015 r, uzupełniającym wniosek pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż ani skarżący ani jego żona nie posiadają rachunków bankowych. Ich emerytury doręcza im poczta. Skarżący jest właścicielem samochodu osobowego marki Fiat 125 p, rok produkcji 1975. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej.
Do pisma skarżący dołączył kserokopie następujących dokumentów: rachunek za wywóz śmieci - 45 zł, faktura VAT za usługi telekomunikacyjne - 32,69 zł, faktura VAT za wodę - 75,37 zł (za kwartał), rachunki za energię elektryczną - 57,35 zł, ubezpieczenie OC za samochód - 319 zł za rok, podatek rolny od nieruchomości 148 zł, ubezpieczenie budynku - 61 zł, ubezpieczenie osobowe skarżącego 120 zł, ubezpieczenie osobowe żony skarżącego - 72 zł, faktury za zakupów leków dla skarżącego i jego żony (wszystkie za rok 2014), karty informacyjne leczenia szpitalnego żony skarżącego z roku 2013 i 2014.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wraz z żoną posiadają stały miesięczny dochód w wysokości 2.565,33 zł netto – bez obciążeń, który pozwala na wygospodarowanie kwoty pozwalającej na prawidłowe prowadzenie postępowania sądowego bez uszczerbku dla skarżącego i jego rodziny. Jak wynika bowiem z przedstawionych dokumentów wydatki konieczne skarżącego- opłaty za media wynoszą 120,54 zł miesięcznie (uwzględniając podane kwoty w rozbiciu na 12 miesięcy). Poza tym skarżący ponosi koszty zakupu leków na co średnio w miesiącu przeznaczają kwotę 200 zł. Co do kosztu ubezpieczeń osobistych, budynków oraz OC za samochód to wydatki nie maja charakteru wydatków koniecznych i są wynikiem dobrowolnych decyzji skarżącego. Jak wynika z oświadczenia pełnomocnika pełni on swoją funkcję nieodpłatnie, wiec w tym przedmiocie budżet domowy skarżącego nie jest w żaden sposób obciążony.
Każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądowa musi liczyć się z konieczności poniesienia kosztów sądowych i zabezpieczyć na ten cel odpowiednie środki. W przedmiotowej sprawie skarżący takimi środkami dysponuje.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1,art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).