Uzasadnienie
W dniu 8 grudnia 2004 r. R. B. (syn W. i A.) i J. C. (córka J. i K.) skierowali do Starosty [...] wniosek o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za będącą ich współwłasnością działkę nr "1" w Z., zajętą pod drogą publiczną - ul. [...] (zatoka postojowa). Postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone, gdyż decyzja Wojewody [...] stwierdzająca nabycie własności działki z mocy prawa przez Gminę Miasta Z. zapadła dopiero w dniu 10 czerwca 2008 r.
Po podjęciu postępowania Starosta [...] decyzją z dnia 14 maja 2009 r. orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za w/w działkę.
W uzasadnieniu tej decyzji w ślad za uzasadnieniem decyzji Wojewody [...] napisano, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność A. B., córki S. i J. w 1/3 części, M. T. B., córki W. i A. w 1/3 części oraz W. B., syna J. i A., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 1 lipca 1986 r. o zniesieniu współwłasności nieruchomości. Stan ten ustalono na podstawie odpisu zupełnego księgi wieczystej nr [...]. Dopiero na podstawie umowy zamiany z dnia 5 sierpnia 1999 r., umowy darowizny z dnia [...] czerwca 2004 r. i postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 28 października 2004 r. powyższa działka została wpisana w księdze wieczystej nr [...] na rzecz R. B., syna W. i A. oraz J. C., córki J. i K. (wnioskodawców) na prawach współwłasności ustawowej małżeńskiej. Stwierdzono więc, że w dniu 31 grudnia 1998 r. wnioskodawca nie był właścicielem przedmiotowej działki, nie nastąpiło odjęcie jego prawa własności, toteż nie ma przesłanek dla ustalenia i wypłaty odszkodowania.
Właściciel nieruchomości nie skorzystał z prawa wniesienia stosownego wniosku w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. (art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.).
W dniu 2 czerwca 2009 r. R. B. i J. C. wnieśli w stosunku do powyższej decyzji odwołanie. Zarzucili oni, że decyzja została wydana z przekroczeniem ustawowego terminu do jej wydania a stron nie powiadomiono o terminie załatwienia sprawy. Odwołujący się uważają, że jako następcy prawni właścicieli działki mają prawo do ubiegania się o odszkodowanie. Jeśli natomiast Starosta [...] uważał inaczej, to powinien był zwrócić ich wniosek po to, aby mogła go skierować uprawniona osoba.
Wojewoda [...] decyzją z dnia 22 września 2009 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji powołano art. 73 cyt. wyżej ustawy i wskazano na przesłanki, jakie muszą być spełnione, aby mogło nastąpić ustalenie i wypłata odszkodowania. Napisano dalej, że organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego pozyskał kserokopię odpisu zupełnego z księgi wieczystej Kw [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], z treści której wynika, że parcela gruntowa "1" (której odpowiada działka ewid. nr "2" obr. [...]) pół. w Z., stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r., współwłasność A. B. w 1/3 cz., M. T. B. w 1/3 cz. i W. B. w 1/3 cz. W oparciu o powyższe należy zatem przyjąć, iż J. C. oraz R. B. w dniu 31 grudnia 1998 r. nie posiadali praw do parceli gruntowej L kat. "1" poło w Z. (której odpowiada działka nr "2" obr. [...]), zajętej pod fragment drogi ulicy [...] w Z., z czym zgadzają się sami wnioskodawcy. Z faktu zawarcia przez te osoby kolejno: umowy zamiany z dnia 5 sierpnia 1999 r. Rep.
A Nr [...], umowy darowizny z dnia 17 czerwca 2004 r. Rep. [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 28 października 2004 r. sygn. akt [...] o zniesieniu współwłasności nieruchomości nie wynika również, aby osoby te były uprawnione do otrzymania odszkodowania w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. -Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W związku z powyższym, w opinii Wojewody [...], J. C. oraz R. B. nie przysługuje uprawnienie do uzyskania odszkodowania w trybie art. 73 ust. 4 cyt. ustawy z dnia 13 października 1998 r. za grunt zajęty pod drogę publiczną.
Na powyższą decyzję Wojewody [...] R. B. i J. C. wnieśli w dniu 6 listopada 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu skargi napisano, że wnioskodawcy wnieśli swoje podanie w rok przed upływem terminu, działając w zaufaniu do Starosty [...], że organ ten wskaże ewentualne uchybienia wniosku przed 31 grudnia 2005 r. Tymczasem postępowanie w sprawie, z rażącym naruszeniem przepisów k.p.a. trwało długo a strony nie były powiadomione o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Gdyby organ w odpowiednim czasie zawiadomił wnioskodawców, że nie są legitymowani do wniesienia wniosku, z wnioskiem tym wystąpiłyby osoby legitymowane.
Ponadto skarżący zostali błędnie poinformowani pismem z dnia 21 stycznia 2005 r., że stroną jest także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r. nabyła własność nieruchomości. Ze względu na to pouczenie skarżący nadal uważają, że są osobami uprawnionymi do ubiegania się o ustalenie i wypłatę odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 73 ust. 4 cyt. ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, odszkodowanie za nieruchomości przejęte na własność Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego w trybie tego artykułu jest ustalane i wypłacane na wniosek właściciela nieruchomości, złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.
Zacytowany przepis w sposób jasny wymaga, aby wniosek został złożony przez właściciela nieruchomości, czyli przez osobę, która była tym w właścicielem w dniu 31 grudnia 1998 r. (z tą datą nastąpił ustawowy skutek przejęcia własności), a także aby wniosek ten został złożony we wskazanym przedziale czasowym. Od zasad tych ustawodawca nie dopuścił żadnych wyjątków i nie użył żadnych sformułowań, które otworzyłyby organom administracyjnym uznanie albo pole do interpretacji. W szczególności nie ma żadnych przesłanek, które usprawiedliwiałyby twierdzenie, że autorem wniosku o odszkodowanie może być, poza właścicielem z dnia 31 grudnia 1998 r., inna osoba, a w tym następca prawny ówczesnego właściciela.
W analizowanej tu sprawie taka właśnie sytuacja miała miejsce. Wniosek o odszkodowanie został wprawdzie wniesiony w wyznaczonym przedziale czasowym (8 grudnia 2004 r.), jednak wnieśli go: R. B. (syn W. i A.) oraz J. C., którzy w dniu 31 grudnia 1998 r. nie byli właścicielami działki nr "1" w Z.. Nie byli oni więc legitymowani do wniesienia wniosku o odszkodowanie. Jest kwestią bezsporną - także między stronami, że wnioskodawcy nabyli własność tej nieruchomości dopiero w 2004 r. Wprawdzie w 2004 r. nie była jeszcze wydana decyzja Wojewody [...] stwierdzająca nabycie własności w/w działki przez Miasto Z., jednak okoliczność ta nie ma znaczenia, gdyż nabycie tej nieruchomości nastąpiło z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. a decyzja Wojewody ma charakter deklaratoryjny i potwierdza jedynie to nabycie.
Argumentacja przedstawiona przez skarżących nie może być uznana za skuteczną w świetle całkowicie jednoznacznego brzmienia cyt. art. 73 ust. 4 ustawy, który jest przepisem bezwzględnie obowiązującym. Termin wprowadzony w tym przepisie jest terminem ustawowym - zawitym, a nie terminem instrukcyjnym. Rzeczywiście: od daty wniesienia podania do daty wydania decyzji upłynął bardzo długi okres, ale Starosta [...] ni mógł wydać decyzji wcześniej, skoro decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] została wydana dopiero w dniu 10 czerwca 2008 r. Sugestia skarżących, że Starosta [...] mógł ich poinformować o tym, że nie są oni legitymowani do wniesienia wniosku jest o tyle nietrafna, że informacja taka musiałaby się równać z wydaniem decyzji w sprawie. Błędna informacja zawarta w piśmie z dnia 21 stycznia 2005 r., powołanym przez skarżących, nie może mieć znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
W opisanej sytuacji, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).