Uzasadnienie
Postanowieniem nr 43/2023 z dnia 18 stycznia 2023 r., znak: WOB.7722.251.2022.KJAS Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, na podstawie art. 134 w zw. z art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r kodeks postępowania administracyjnego stwierdził niedopuszczalność zażalenia M. i W. L. z dnia 10 października 2022 r od pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Limanowej z dnia 21 czerwca 2022 r znak: NB.5160.54,2022 w którym poinformowano, że " postępowanie administracyjne w sprawie wykonanych robót budowlanych, na działce ew. nr [...], na wysokości dz. ew. Nr [...] położonej w miejscowości S., gmina L., w zakresie wykonanego przepustu zostało wszczęte z urzędu. Na obecnym etapie przedmiotowego postępowania administracyjnego ustalono, że żadna z nieruchomości gruntowych stanowiących Państwa własność nie przylega do działki objętej niniejszym postępowaniem. Zatem w prowadzonym w przedmiotowej sprawie postępowaniu administracyjnym nie został Państwu przyznany przymiot strony".
Organ ustalił że skarżący złożyli pismem z dnia 2 czerwca 2022 r "wniosek o likwidację przepustu położonego na działce nr ew. [...] w miejscowości S. gm. L." (k - 3 akt adm.PINB) Następnie PINB w Limanowej wystosował do skarżących pismo informacyjne, które zostało zaskarżone przez Państwa M. i W. L..
Organ wyjaśnił, że kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje środka zaskarżenia w postaci zażalenia od pisma informującego. W tej sytuacji brak przedmiotu zaskarżenia powoduje, że zażalenie jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, co uzasadnia wydanie zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie wskazano, że pismo nie stanowiło postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdyż nie posiadało niezbędnych elementów dla takiego aktu administracyjnego. Postępowanie administracyjne we wnioskowanym przez Państwa M. i W. L. przedmiocie zostało wszczęte z urzędu, a pismo skarżących z dnia 2 czerwca 2022 r stanowiło impuls dla organu nadzoru budowalnego do przeprowadzenia właściwego postępowania administracyjnego. Organ nadmienił, że postępowanie z art. 53 a ust 1 ustawy prawo budowalne wszczynane jest z urzędu, a przepis ten został dodany do tej ustawy z dniem 19 września 2020 r na mocy art. 1 pkt 42 lit a ustawy z dnia 13 lutego 2020 r o zmianie ustawy prawo budowalne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 poz. 471).
Skargę na to postanowienie wnieśli M. L. i W. L. domagając się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i zwrotu kosztów postępowania. Skarżący wskazali, że pismem z dnia 2 czerwca 2022 r wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Limanowej o likwidację przepustu na dz. ew. nr [...] w miejscowości S. gm. L. wykonanego na drodze J.-R., bowiem jak twierdzą przepustem tym odprowadzane są ścieki z rowów przydrożnych drogi do nielegalnie wykonanego rowu na działkę nr [...], a następnie do potoku bez nazwy przepływającego przez dz. nr [...] będącej ich własnością.
Skarżący przyznają, że otrzymali od organu pismo informacyjne z dnia 21 czerwca 2022 r., a następnie złożyli zażalenie na to postanowienie PINB w Limanowej do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego w Krakowie, w formie zwykłego pisma. Jak wskazują - PINB w Limanowej postąpił niezgodnie z art. 61 a k.p.a., ponieważ odmowa wszczęcia postępowania przez osobę nie będącą stroną postępowania następuje w drodze postanowienia na które służy zażalenie. Pismo to jest ułomnym postanowieniem i winno być wydane na podstawie art. 61a k.p.a. a nie art. 9 k.p.a.. pismo – postanowienie jest tak ułomne, że zawiera błędną podstawę prawną i wydane zostało bez poinformowania o możliwości złożenia zażalenia. To ułomne postanowienie uniemożliwia zdaniem skarżących dochodzenie praw przed organami nadrzędnymi, bowiem ścieki z przepustu ujemnie oddziaływują na ich grunty.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Małopolski Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153., poz. 1270 z późn. zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy.
Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168 ze zm.), stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Jak stanowi art. 144 k.p.a. - w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zażalenie, stosownie do art. 141 § 1 k.p.a., służy stronie na wydane w toku postępowania postanowienia, gdy kodeks tak stanowi.
Zgodnie z art. 124 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania.
Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. (§ 2)
Z kontrolowanych akt postępowania administracyjnego przed Powiatowym Inspektoratem Nadzoru Budowlanego w Limanowej nie wynika, aby organ ten w dniu 21 czerwca 2022 r wydał postanowienie, o którym mowa w art. 141 § 1 k.p.a. podlegające zaskarżeniu w drodze zażalenia.
Pismo informujące skarżących z dnia 21 czerwca 2022 r. (k – 8 akt adm.), sporządzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Limanowej na podstawie art. 9 k.p.a. zgodnie z zasadą należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, wbrew twierdzeniom skargi nie zawiera cech postanowienia, na które przysługuje skarżącym zażalenie w administracyjnym toku instancji, co prawidłowo ocenił organ II instancji wydając zaskarżone postanowienie.
W piśmie brak wyraźnego rozstrzygnięcia (osnowy - sentencji), które jest istotnym elementem każdego postanowienia. Z jednoznacznej treści pisma wynika, że stanowi ono jedynie informację, skierowaną do skarżących na podstawie art. 9 k.p.a., że postępowanie administracyjne w sprawie wykonanych robót budowlanych na dz. ew. nr [...] na wysokości dz. nr [...] zostało wszczęte z urzędu. Następnie, wskazano w piśmie, że żadna z nieruchomości gruntowych stanowiących własność skarżących nie przylega do działki objętej postępowaniem oraz, że skarżącym nie został przyznany przymiot stron w postępowaniu wszczętym z urzędu i nie będą otrzymywać wydanych rozstrzygnięć administracyjnych, a także informowani o jego przebiegu. Rozstrzygnięcia nie można domniemywać. Pismo nie przesądza o prawach i obowiązkach skarżących, ani o kwestiach proceduralnych wynikłych w toku postępowania. Brak pouczenia w kwestii ewentualnej zaskarżalności pisma.
W zaskarżonym postanowieniu i odpowiedzi na skargę organ II instancji trafnie i konsekwentnie wskazuje, że żadne zaskarżalne postanowienie nie zostało wydane w dniu 21 czerwca 2022 r.
W tych okolicznościach prawidłowe jest stanowisko organu II instancji, że skoro w sprawie w dniu 21 czerwca 2022 r nie zostało wydane postanowienie, to stronie nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia. Organ odwoławczy może dokonać merytorycznej oceny rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji jedynie wtedy, gdy na taki akt przysługuje środek zaskarżenia
Niedopuszczalne jest zażalenie (odwołanie) od czynności organu administracji publicznej, która nie jest postanowieniem w rozumieniu art. 124 k.p.a.
Organ odwoławczy nie mógł rozpoznać zażalenia i prawidłowo stwierdził jego niedopuszczalność na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.
Zarzuty skargi Sąd uznał za nieuzasadnione. Organ odwoławczy dokonał niezbędnych ustaleń faktycznych w zgodzie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia spowodowane było przeszkodą przedmiotową w postaci braku postanowienia. Ustalenie to, dokonane na podstawie całości akt administracyjnych jest prawidłowe i nie zmienia go odmienna ocena skarżącego w tym zakresie. Jak wynika z akt administracyjnych w dniu 8 sierpnia 2022 r PINB w Limanowej wydał decyzję nr 233/2022 znak: NB.5160.54.2022 którą umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie wykonanych robót budowlanych na dz. ew. nr [...], na wysokości dz. ew. nr [...], położonej w miejscowości S., gmina L. w zakresie wykonanego przepustu.
Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).