Uzasadnienie
W dniu 23 grudnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, uzupełniony pismami z dnia 30 stycznia i 27 lutego 2012 r. sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 września 2011 r.
We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości. Utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1.873,13 zł.
Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż jego jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie rentowe, z którego prowadzona jest egzekucja komornicza. Skarżący jest osobą schorowaną. Pozostaje w stałym leczeniu z powodu przerostu gruczołu krokowego i w efekcie tej dolegliwości, nie jest możliwe podjęcie przez skarżącego zajęcia przynoszącego dodatkowy dochód. W ostatnim okresie choroba zaostrzyła się co skutkuje podjęciem dodatkowej terapii farmakologicznej, a co za tym idzie wzrost kosztów leczenia. Choroba utrudnia prowadzenie skarżącemu własnych spraw i udział w postępowaniu sądowym.
W piśmie z dnia 30 stycznia 2012 r. uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż korzysta z nieodpłatnie z mieszkania matki, która się opiekuje wraz z bratem. Dom położony jest w B. przy ul. [...]. Dom jest własnością brat W.S. i jego żony, Skarżący wraz z matką zamieszkuje w budynku o pow. 50 m2. Rachunki za media są opłacane prze matkę skarżącego. Ponadto skarżący oświadczył, że od 2004 roku w wyniku wszczętej egzekucji komorniczej jego stały dochód drastycznie obniżył się. Aktualnie miesięczny dochód pomniejszany jest o kwotę 468,28 zł. Dochód żony skarżącego to emerytura w wysokości 525,42 zł. Od roku 1997 małżonków obowiązuje umowa o rozdzielności majątkowej. Ani skarżąc ani jego żona nie posiadają kont bankowych. Pozostają w separacji faktycznej. Do pisma skarżący dołączył następujące dokumenty: faktury za zakup leków z roku 2010 i 2012, zaświadczenie lekarskie z 2009 roku, pismo ZUS z dnia 21 grudnia 2011 r. o wysokości zajęć komorniczych, pismo NFZ z dnia 16 stycznia 2012 roku potwierdzające skierowanie na leczenie uzdrowiskowe dla skarżącego, odcinek pobieranego świadczenia przez żonę skarżącego, umowę notarialną o rozdzielności majątkowej małżonków S., kserokopie rocznych zeznań podatkowych skarżącego i jego zony (rok 2010)..
Z kolei w piśmie uzupełniającym z dnia 27 lutego 2012 r. skarżący wyjaśnił, iż nie zamieszkuje w budynku położonym w T [...] od 2003 r., adres ten podaje tylko do korespondencji, a sąsiad spod numeru 23 informuje go o przesyłkach do odbioru. W willa " [...] " położonej w B. ul [...] nie pełni żadnej funkcji i od 2003 r. tam nie przebywa.
Na zapytanie Sądu dotyczące prowadzenia pensjonatu " [...]" skarżący odpowiedział, iż nie prowadzi w/w pensjonatu i nie osiąga z tego tytułu żadnego dochodu. Prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza został zawieszona z dniem 1 lutego 2004 r. Do pisma skarżący dołączył: kserokopię poświadczenia wymeldowania, formularz wyrejestrowania płatnika składek z lipca 2004 r. kserokopię deklaracji od towaru i usług za grudzień 2011 r. kserokopie dowodu osobistego. Informacje z 2005 r. o zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokat. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.).
Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.)..
Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania prawa pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznym utrzymania dla niej i jej rodziny.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości, iż nie posiada środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W składanych przez niego wyjaśnieniach dotyczących sytuacji finansowej znajduje się szereg sprzeczności oraz oświadczeń, które wzajemnie się wkluczają.
Mimo wezwania sądu skarżący nie potrafił w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnić gdzie znajduje się jego faktyczne miejsce zamieszkania.
W toku prowadzonego postępowania administracyjnego (od 2005 do 2011 roku) skarżący wskazywał adres [...].. Korespondencje wysyłana pod w/w adres odbierał skarżący osobiście lub robiła to jego żona R.S.
W toku postępowania przed WSA w Krakowie jako właściwy adres zamieszkania skarżący podał adres – B., ul. [...] Wezwany na okoliczność wyjaśnienia rozbieżności stwierdził, iż "nie zamieszkuje pod adresem [...]. Adres podaje tylko do korespondencji a sąsiad spod numeru 23 informuje go o przesyłkach do odbioru".
Wyjaśnienia skarżącego w tej kwestii pozostają w sprzeczności ze znajdującymi się w aktach potwierdzeniami odbioru, na których widnieje osobisty podpis skarżącego. Tylko jedna z przesyłek była awizowana z uwagi na nieobecność domowników, nie widnieją też adnotacje adresat wyprowadził się lub zamieszkuje pod innym adresem. Adres ten jako właściwy skarżący podaje też w składanych w roku 2010 wraz z żoną zeznaniach podatkowych, korespondencji z NFZ (aktualna korespondencja z 2012 roku), przedłożonych do akt fakturach VAT.
Skoro skarżący wymeldował się spod tego adresu to czemu uparcie wprowadza w błąd organy administracji i sądów. Jak wyjaśnia mieszka obecnie w B. Dlaczego więc nie podaje tego adresu jako właściwego do doręczeń. Nie podaje tego adresu gdyż tam nie mieszka i miejsce to jest zbyt oddalona od faktycznego miejsca zamieszkania skarżącego, aby ten bez przeszkód i uchybień terminów mógł odbierać korespondencję do niego skierowaną.
Skarżący twierdzi, że jedynym źródłem jego miesięcznego dochodu pozostaje świadczenie emerytalne, z którego komornik co miesiąc dokonuje potrąceń. Tymczasem ustalono za pomocą powszechnie dostępnych źródeł informacji (internet), iż skarżący czerpie dodatkowy dochód z wynajmu pokoi w willi [...], położonej w Z. przy ul [...] Zamieszczone oferty są aktualne.
Podsumowując wyjaśnienia, które złożył skarżący a dotyczące jej sytuacji osobistej i finansowej jako nierzetelne nie usunęły wątpliwości co do jego możliwości finansowych i jako takie nie mogą stanowić podstawy do przyznania praw pomocy, o które skarżący wnioskował.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).