Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia 30 października 2019 r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę muru oporowego jako zabezpieczenia ściętej skarpy w miejscowości U. na dz. nr [...]. Decyzja stała się ostateczna.
M. N. złożyła 20 maja 2020 r. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją.
Postanowieniem z 17 lipca 2020 r., znak: [...], Starosta brzeski na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 150 § 1 k.p.a. orzekł o odmowie wznowienia postępowania.
Po rozpatrzeniu zażalenia M. N. Wojewoda postanowieniem z dnia 8 grudnia 2020 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U.2020.256 ze zmianami) - zwanej dalej k.p.a. i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U.2020.1333 ze zmianami) - zwanej dalej Pb.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania podzielone jest na dwie fazy. Pierwsza faza to etap wyjaśniający, podczas którego organ administracji publicznej bada formalną dopuszczalność wszczęcia postępowania wznowieniowego. Na tym etapie ocenie podlega, czy żądanie wznowienia postępowania pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego (z wyjątkiem sytuacji, gdy podstawę wznowienia postępowania stanowi art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), czy zachowano termin do wniesienia żądania i czy podane we wniosku przyczyny mieszczą się w kategorii podstaw do wznowienia, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a.
Dopiero po stwierdzeniu formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania, właściwy organ może merytorycznie badać przesłanki wznowieniowe określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. a następnie wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych przez art. 151 k.p.a. W przeciwnym przypadku organ odmawia wznowienia postępowania, w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a.
Biorąc pod uwagę powyższe postanowienie organu I instancji jest zgodne z prawem, bowiem przytoczona we wniosku przez skarżącą przyczyna do weryfikacji decyzji pozwolenia na budowę w trybie wznowieniowym nie mieści się w zamkniętym katalogu przesłanek określonym art. 145 § 1 k.p.a. a zwłaszcza w punkcie pierwszym tj. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wymaga wystąpienia łącznie trzech warunków: po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu. Po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Trzeci warunek - fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Przez istotne okoliczności faktyczne należy rozumieć fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem postępowania zakończonego decyzją ostateczną oraz mają znaczenie prawne.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca podnosząc zarzut fałszywości dowodów nie wskazuje prawomocnego orzeczenia, które stwierdza fałsz któregokolwiek z dowodów, na których oparto decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia 30 października 2019 r., znak: [...] Samo stwierdzenie sfałszowania map a właściwe mapy do celów projektowych, na której został sporządzony projekt zagospodarowania terenu dla tej inwestycji nie oznacza, iż można tą okoliczności zakwalifikować do przesłanek wznowieniowych. Kolejno wiążąca się z ww. kwestią podnoszona przez skarżącą kwestia fałszywości znajdującego się w księdze wieczystej Nr [...] zapisu cyt. "działki nr [...] o pow. 0,19 ha powstałej z p. grt. [...]" również nie została potwierdzona żadnym wyrokiem sądowym. Analizując treść ww. księgi wieczystej brak jest nawet wzmianki o niezgodności tego zapisu z rzeczywistym stanem prawnym a toczące się przed sądem powszechnym postępowanie w tej kwestii nie dotyczy fałszerstwa.
Zakończenie przed sądem postępowania uwzględniającego powództwo w tej kwestii podważałoby złożone przez inwestorów oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz opracowany dla tej inwestycji projekt budowlany. Ww. kwestie stanowiłyby podstawę do uruchomienia trybu nieważnościowego a nie wznowieniowego. Nie można bowiem stwierdzić, że każda mapa do celów projektowych, która nie przedstawia aktualnego stanu prawnego, została sfałszowana. Rozbieżności mogą wynikać choćby z nieaktualności zasobu geodezyjnego czy po prostu błędu projektanta lub geodety. Organ odwoławczy nie przesądza przy tym ani o nieaktualności mapy, ani o jej ewentualnym sfałszowaniu.
Należy przy tym podkreślić, że diametralnie inna jest sytuacja, gdy mapa nie odzwierciedla stanu prawnego z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a inna, gdy nie odpowiada tylko rzeczywistemu stanowi posiadania na gruncie, który w okolicznościach tej sprawy nie został również potwierdzony a są to twierdzenia skarżącej nie poparte dowodami.
Potwierdzając prawidłowość postanowienia Starosty [...] z dnia 17 lipca 2020 r., znak: [...], stwierdza się, iż nie zachodzą w sprawie też wyjątki, o których mowa w art. 145 § 2 k.p.a. bo z akt sprawy i dokumentów przedstawionych przez skarżącą nie wynika, by "fałszerstwo" było obiektywnie "oczywiste", a wznowienie postępowania niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego. Zarzut w tym zakresie wnioskodawczyni wywodzi z własnej oceny sprawy na bazie własnych ustaleń.
Powyższe okoliczności, w świetle przedstawionej wyżej wykładni art. 145 § 1 pkt 1 nie stanowią o sfałszowaniu dowodu. Skarżąca nie wykazała w żaden sposób fałszywości dowodów - mapy stanowiącej podstawę opracowanego dla tej inwestycji projektu budowlanego.
Jednocześnie Wojewoda po analizie całości akt sprawy potwierdził zachowanie przez wnioskodawczynię terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. do złożenia podania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją pozwolenia na budowę.
Opisane wyżej postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. N., zarzucając, że zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 9, art. 10, art. 61 k.p.a. oraz z naruszeniem art. 157 k.p.a. Jej zdaniem postępowanie powinno być prowadzone pod kątem przesłanek stwierdzenia nieważności, skoro decyzja o pozwoleniu na budowę został wydana "pod stołem". Skarżąca powołała się przy tym na decyzję wydaną w tej samej sprawie w dniu 24 września 2019 r., którą umorzono postępowanie.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy.
Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem skargi jest postanowienie odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z 30 października 2019 r., znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu A. W. i M. W. pozwolenia na budowę muru oporowego jako zabezpieczenia ściętej skarpy w miejscowości U. na dz. nr [...].
Przyczyną uchylenia zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji jest uchybienie polegające na niedokładnym i niepełnym odczytaniu i rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 20 maja 2020 r. M. N. podnosi w skardze, że nie wnosiła o wznowienie, lecz o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę, jednakże treść wniosku temu przeczy. Skarżąca zarzuciła w nim bowiem "fałszerstwo dokumentów i map", co odpowiada przesłance wznowienia postępowania wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. ("W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe").
Organy obu instancji rozstrzygające przedmiotowy wniosek nie dostrzegły jednak, że skarżąca powołała w nim także drugą przesłankę wznowienia postępowania. Skarżąca podnosi bowiem także i to, że objęta pozwoleniem na budowę inwestycja ma być przeprowadzona na działce nr [...], w skład której weszła również działka nr [...], której skarżąca jest współwłaścicielką. Skarżąca stwierdza: "cała sprawa była prowadzona za moimi plecami". W ocenie Sądu należy to odczytywać jako powołanie się również na przesłankę wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu"). Uchybienia tego nie dostrzegł także Wojewoda, mimo, że w zażaleniu skarżąca zarzuciła wydanie przedmiotowej decyzji bez zawiadomienia osób zainteresowanych i podkreśliła, że nie jest prawdą by zawiadomiono ją telefonicznie.
W ocenie Sądu tego rodzaju sformułowania odpowiadają zarzutowi pominięcia skarżącej jako strony postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, a ta podstawa wznowienia nie była przedmiotem analizy organów rozpoznających wniosek.
W ponownie prowadzonym postępowaniu należy zbadać wniosek o wznowienie postępowania w zakresie obu wskazanych wyżej przesłanek tj. zarówno sfałszowania dowodów, jak i niezawinionego pominięcia skarżącej jako strony postępowania. Na obecnym etapie postępowania przedwczesne było dokonanie oceny, czy prawidłowo odmówiono wznowienia postępowania na wniosek skarżącej.
Z powyższych względów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji jako naruszające przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.