Uzasadnienie
W dniu 28 grudnia 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek B. i J.D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uzupełniony pismem z dnia 24 stycznia 2012 r. w sprawie skargi na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. We wniosku tym skarżący oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z E.K.. Ich miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń rentowych wynosi 2.411 zł netto.
Skarżący są właścicielami domu o pow. 152 me oraz nieruchomości rolnej o pow. 0.49 ha.
Na uzasadnieniu wniosku podali, iż są starszymi schorowanymi ludźmi. Utrzymują się jedynie z niewysokich rent. Poniesienie kosztów postępowania sądowego i skorzystanie z usług wykwalifikowanego zastępcy prawnego byłoby dla nich dużym obciążeniem, zmuszającym do rezygnacji z zakupu niezbędnych leków i żywności a także zakupu opału na zimę.
W piśmie z dnia 24 stycznia 2012 r. uzupełniającym wniosek, skarżący wyjaśnili, iż szacunkowa kwota ponoszonych przez nich miesięcznych wydatków wynosi około 1.800zł. Nie posiadają oni rachunków bankowych a świadczenia rentowe są doręczane przez pocztę. E.K. pozostaje ze skarżącymi we wspólnym gospodarstwie domowym, choć nie jest ich krewnym. Skarżący opiekowali się nim już jako dzieckiem, gdy przebywał on w domu dziecka w R. Po wypadku, któremu uległ, i od czasu którego porusza się na wózku inwalidzkim, zamieszkał ze skarżącymi, którzy się nim opiekują. Nie korzystają z pomocy opieki społecznej.
Do pisma dołączone zostały kserokopie rachunków i faktur za ponoszone wydatki. I tak kserokopia nakazu płatniczego dot. podatku rolnego na kwotę 137 zł za rok 2011, kserokopie rachunków za energię elektryczną na kwotę 141,34 zł (styczeń 2012 r.), kserokopia faktury za usługi telekomunikacyjne na kwotę 90.63 zł, kserokopie przekazów pocztowych świadczeń rentowych skarżących i E.K., terminarz spłaty pożyczki zaciągniętej przez skarżącą B.D. na kwotę 1.378,11 zł. oraz dwa potwierdzenia wpłaty na rachunku w [...] na kwoty 210 zł i 50 zł. stanowiące spłatę zaciągniętych kredytów.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżących pozwalające na zaspokojenie tylko niezbędnych potrzeb egzystencjonalnych, utrzymywanie się jedynie z niskich świadczeń rentowych (na członka gospodarstwa domowego przypada 800 zł miesięczne), ponoszenie wszelkich opłat i kosztów związanych codziennym utrzymaniem (żywność, leki), uruchamianie kredytów wspomagających domowy budżet, opieka nad osobą niepełnosprawną, która wymaga dodatkowych funduszy pieniężnych uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżących od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244§ 1, art. 245 § 1, 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art., 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).