Uzasadnienie
W dniu 7 listopada 2022 r. do Narodowego Centrum Nauki, zwanego dalej [...]", wpłynęło drogą elektroniczną pismo w którym Z. D., zwany dalej: "Wnioskodawcą", domagał się udostępnienia przez Centrum informacji, w zakresie publikacji stanowiących efekt realizacji projektu pt.: "Dynastia i społeczeństwo państwa Piastów w świetle zintegrowanych badań historycznych, antropologicznych i genomicznych", którego realizację zakończono dnia 9 grudnia 2021 roku.
Dyrektor Narodowego Centrum Nauki decyzją nr 04/ZRP/2022 z dnia 17 listopada 2022 r., odmówił udostępnienia informacji, wskazując w uzasadnieniu, iż Wnioski, opinie, umowy i raporty dotyczące zadań finansowanych ze środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 4 lit. b oraz pkt 5, 7, 11 i 12 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (dalej p.w.s.n.), oraz dotyczące Mapy stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Art. 365 pkt 12 obejmuje zadania finansowane ze środków NCN. Oznacza to, iż Centrum objęte jest zakazem udostępniania informacji w zakresie wyznaczonym przez art. 381 ust. 1 p.s.w.n., a tym samym nie może udostępnić żądanych informacji, gdyż żądane informacje stanowią element raportu końcowego, który objęty jest wprost tajemnicą przedsiębiorstwa ukonstytuowaną w przepisie art. 381 ust. 1 p.w.s.n. Oznacza to, iż Centrum nie jest uprawnione do udostępnienia żądanej informacji.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Wnioskodawcy podał, iż nie istnieje żadna przeszkoda dla ujawnienia wnioskowanej informacji. Decyzji zarzucono, iż powołane w niej przepisy dotyczące tajemnicy przedsiębiorstwa nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto, Wnioskodawca zarzucił, że decyzja nie wskazuje przyczyn braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem oraz nie wskazuje w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie.
Decyzją z 21.12.2022r. nr 6/ZRP/2022 Dyrektor Narodowego Centrum Nauki, na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 1429), zwanej dalej "u.d.i.p.", w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz z art. 381 ust. 1 p.s.w.n., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wg organu II instancji żądana przez wnioskodawcę informacja stanowi element raportu końcowego, którego udostępniania bezwzględnie zakazuje przepis art. 381 ust. 1 p.s.w.n. Organ nie gromadzi finansowanych i wydanych ze środków Centrum publikacji, nie prowadzi działalności charakterze bibliotecznym. Zgodnie z większością umów grantowych, zawieranych na potrzeby realizacji badań podstawowych ze środków Centrum Kierownik projektu oraz Jednostka realizująca zobowiązani są do ewaluacji uzyskanych wyników w formie publikacji.
Realizujący granty wskazują informacje na temat publikacji w składanych do Centrum raportach. Są to więc informacje stanowiące element raportu końcowego - stanowią bowiem część raportu i tylko w takiej formie są do Centrum kierowane. Raporty cząstkowe oraz raporty końcowe stanowią niewątpliwie "raport" o którym mowa w art. 381 ust. 1 p.s.w.n. Nadto w decyzji I instancyjnej nie było możliwości wskazania w jakiej formie żądana informacja może być udostępniona niezwłocznie, gdyż do udostępnienia żądanej przez Wnioskodawcę informacji przez Organ dojść nie może z uwagi na normę art. 381 ust. 1 p.s.w.n. Wskazano także na orzecznictwo sądowe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył wnioskodawca, kwestionując stanowisko organu i podkreślając, iż w/w projekt zakończono dnia 9 grudnia 2021 roku, natomiast do dnia dzisiejszego nie opublikowano publicznie, mimo, że projekt sfinansowano ze środków publicznych na kwotę [...]PLN. W odpowiedzi na wniosek organ zasłania się przepisami, które nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, np. zasłaniając się tajemnicą, jako główną przyczynę podaje, że informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonym we wniosku nie podając o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, nie wskazuje w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Jedyny wniosek jaki się nasuwa to podejrzenie, że doszło do defraudacji publicznych pieniędzy i sprawę należy zgłosić do odpowiednich organów ścigania, wobec powyższego - wnoszę również o udostępnienie informacji przetargowej w przedmiotowej sprawie
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Zgodnie z w/w przepisem, Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl natomiast art. 145 § 3 p.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.
Wniesienie skargi skutkuje uchyleniem obydwu wydanych w sprawie decyzji oraz umorzeniem postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia 6 listopada 2022 roku.
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy wniosek skarżącego dotyczy informacji publicznej w rozumieniu art. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Analiza treści wniosku (k. 48 akt sądowych) prowadzi do jednoznacznej konkluzji, że wniosek ten nie dotyczy informacji publicznej. W tej sytuacji, wydawanie odnośnie żądania wskazanego we wniosku decyzji odmownych, na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej było niezgodne z prawem, ponieważ w sprawie zainicjowanej tym wnioskiem przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania. Wystarczającym była pisemna informacja skierowana do wnioskodawcy odnośnie stanowiska organu, odnośnie żądań we wniosku wyartykułowanych.
Treść wniosku skarżącego z daty 6 listopada 2022 roku jest bowiem następująca: "W związku z zakończonym projektem "Dynastia i społeczeństwo państwa Piastów w świetle zintegrowanych badań historycznych, antropologicznych i genomicznych" dnia 9 grudnia 2021 roku, który finansowano z publicznych środków na kwotę [...]PLN, proszę o publikację pracy. Jeśli Narodowe Centrum Nauki nie posiada takiej publikacji proszę o wysłanie mojej prośby do odpowiedniej instytucji, która posiada wnioski do wyżej wymienionego projektu. Jeżeli publikacji tego projektu brak, może oznaczać, że doszło do defraudacji publicznych pieniędzy i sprawę proszę zgłosić do odpowiednich organów ścigania. Oczekuję odpowiedzi zgodnie z kpa."
Z treści pisma jednoznacznie zatem wynika, że nie jest to wniosek o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz żądanie podjęcia przez Narodowe Centrum Nauki określonych, ujętych alternatywnie czynności faktycznych tj. bądź publikacji w/w pracy, bądź wysłanie prośby skarżącego do instytucji, która posiada wnioski do wyżej wymienionego projektu, bądź też zgłoszenia sprawy do odpowiednich organów ścigania. Żadnego z tych żądań nie można jednak zakwalifikować, jako żądania o udostępnienie informacji publicznej. Przykładowo można wskazać, że żądaniem o udostępnienie informacji publicznej, byłby wniosek o informację, czy wymieniona praca została opublikowana albo też wniosek o udostępnienie skarżącemu określonych materiałów z tej pracy. Wtedy dopiero zachodziłyby podstawy do rozpoznawania wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i ewentualne wydawanie w związku z nim decyzji. Natomiast przy takim sformułowaniu wniosku, wystarczającym było udzielenie skarżącemu odpowiedzi w trybie, który nie jest określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Kończąc należy też wskazać, że zawarty w skardze wniosek o udostępnienie dokumentacji przetargowej w sprawie w/w pracy, nie podlegał ocenie Sądu w niniejszej sprawie, ponieważ wyartykułowany został dopiero w skardze. Organ tego wniosku nie rozpoznawał, a do właściwości WSA należy kontrola działalności organów administracji i m.in. wydanych przez nie aktów administracyjnych, a nie rozpoznawanie wniosków, które winny być kierowane do określonych organów.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w punkcie I wyroku na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. W punkcie II wyroku orzeczono na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. albowiem postępowanie z wniosku skarżącego procedowane przez organ w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej było bezpodstawne i jako bezprzedmiotowe winno być umorzone. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu od skargi.