Uzasadnienie
Na podstawie uchwały Rady Miasta Gorlice z dnia 28 czerwca 2000 r. Nr 214XXVI/2000 przystąpiono do sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla Miasta Gorlice w sposób wieloetapowy, w tym w etapie I na całym obszarze Miasta dla realizacji celów publicznych -lokalnych i ponadlokalnych Projekt tego planu był trzykrotnie wykładany do publicznego wglądu, co było najpierw spowodowane uwzględnieniem szeregu zarzutów i dokonaniem zmian w projekcie, a następnie wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził nieważność kilku uchwał Rady Miasta Gorlice o odrzuceniu zarzutów wniesionych do tego projektu. Po raz trzeci projekt ten został wyłożony w dniach od 3 marca 2003 r. do 24 marca 2003 r.
W dniu [....] marca 2003 r. zarzut do tego projektu planu złożył J.K. (zwany dalej skarżącym). Zakwestionował on ustalenie, zgodnie z którym przez środek działek nr [....] i [....], których jest współwłaścicielem, ma przebiegać droga, przedzielająca je na dwie części. Nie zaznaczono w planie drogi łączącej te dwie części dla wzajemnej komunikacji z nimi. J.K. zaznaczył, że przy skrzyżowaniu projektowanej drogi z ul. [....] znajduje się zakręt o zbyt małym promieniu. Dlatego też uważa, że oś projektowanej drogi powinna być przesunięta w kierunku zachodnim. Zarzucił również, że w zawiadomieniu o wyłożeniu projektu nie poinformowano o wysokości odszkodowania za wywłaszczony teren.
Rada Miasta Gorlice podjęła w dniu 27 czerwca 2003 r. uchwałę Nr 68/YIII/2003 w sprawie rozpatrzenia zarzutów nieuwzględnionych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Gorlice — cele publiczne", mocą której odrzucono zarzut J.K. dotyczący przebiegu projektowanej drogi i nie zaznaczenia drogi łączącej rozdzielone części działek. W uzasadnieniu uchwały napisano, że projekt planu powstał m. in. dla zapewnienia powiązań komunikacyjnych między dzielnicami Miasta, gwarantując terenom już zainwestowanym i przeznaczonym do zainwestowania dostęp do dróg publicznych. Działki będące własnością J.K. znajdują się w obszarze, objętym 3 etapem planu, którego projekt jest w opracowaniu. Kwestionowana droga, oznaczona symbolem III.2.Kuz obejmuje tereny dla lokalizacji ulicy zbiorczej w ciągu drogi powiatowej o szerokości w liniach rozgraniczających 20 m. Droga ta jest połączeniem istniejącej ul. [....] w ciągu drogi powiatowej Gorlice – W....... z istniejąca ul. [....] w ciągu drogi wojewódzkiej.
Stanowi ona podstawowy element układu komunikacyjnego Miasta, a tereny dla jej realizacji były już rezerwowane w latach 7 O-tych i są rezerwowane w planie obowiązującym, także po działkach J.K. Droga ta ma przeciąć te działki, pozostawiając teren po wschodniej stronie z przeznaczeniem pod ogrody działkowe, a także dla innych celów, oraz po stronie zachodniej teren upraw polowych bez prawa zabudowy. Tereny sąsiednie do działek J.K. zostały już zagospodarowane zgodnie z obowiązującym planem i dlatego zmiana przebiegu zaplanowanej drogi łączyłaby się ze znacznymi kosztami. Projekt planu przewiduje taki sam przebieg omawianej drogi, jak plan obowiązujący - z tym, że zmienia stan prawny działek nr [....] i [....]na korzyść właściciela. Zmniejszono bowiem pas potrzebny dla realizacji drogi z 30 m do 20 m i przesunięto o 10 m linię rozgraniczającą od strony zachodniej. Zmieniono też klasę drogi z klasy głównej na klasę zbiorczą zmniejszając jej uciążliwość w stosunku do planu poprzedniego.
Dodano, że przebieg drogi na odcinku kwestionowanym przez J.K. był wielokrotnie już analizowany, oraz, że Burmistrz Miasta G. bierze na siebie ustawowe obowiązki dotyczące odszkodowania. W uzasadnieniu prawnym powołano ustawy o samorządzie gminnym, o zagospodarowaniu przestrzennym, o gospodarce nieruchomościami i o drogach publicznych, tłumacząc ich zastosowanie w sprawie.
W dniu [....] sierpnia 2003 r. J.K. skierował na uchwałę, dotyczącą odrzucenia jego zarzutu, skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący podniósł, że Rada Miasta G. "pominęła kompletne zniszczenie gruntów, a zatem zupełną ich bezużyteczność, skoro projektuje przebieg drogi przecinając przedmiotowe działki w sposób, który uniemożliwia ich jakiekolwiek zagospodarowanie". Zdaniem J.K. uzasadnienie uchwały narusza art. 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, "ponieważ powołuje się na studium uwarunkowań i kierunków, skoro w owym studium nie określono uwarunkowań, o których mowa w art. 6 art. 4 i 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym" Skarżący uważa, że droga powinna przebiegać inaczej, w linii prostej, równolegle do granic jego działek. Proponuje też ich przebieg po działkach sąsiednich. Zaprojektowany przebieg drogi uważa on za dowolny.
W odpowiedzi na skargę Miasto G. wniosło o jej odrzucenie. Powtórzono tu argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały i przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania planistycznego, wskazując, ze w poprzednich etapach J. K. nie składał ani wniosków do planu ani zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Analizując uchwałę o odrzuceniu zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy najpierw zwrócić uwagę na pewne cechy charakterystyczne tego rodzaju uchwał i na specyfikę ich kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Po pierwsze proces planistyczny składa się z kilku etapów i na każdym z nich zainteresowanemu służą odmienne środki obrony przed tymi regulacjami planu, które godzą w jego uprawnienia lub w jego interesy prawne. W szczególności w pierwszym etapie przygotowania planu dochodzi do wyłożenia jego projektu do publicznego wglądu i do zgłaszania wobec tego projektu zarzutów i protestów. Organu gminy maja prawo ich przyjęcia lub odrzucenia, przy czym uchwała rady gminy w sprawie odrzucenia zarzutu powinna zawierać faktyczne i prawne uzasadnienie. Rada winna w tym uzasadnieniu przedstawić wyniki wniesionego zarzutu i wytłumaczyć przyjęte rozstrzygnięcie przedstawiając sytuację faktyczną wnoszącego zarzut (sytuacje jego nieruchomości), a także wyjaśniając przepisy prawne mające zastosowanie w sprawie, sposób ich interpretacji i ich związek z sytuacją adresata uchwały. Uchwała ta stanowi wyraz stanowiska organów Gminy, które wybrały je w ramach przysługującego im władztwa planistycznego i nie wywiera ona skutków prawnych w obrębie samego planu.
Uchwała ta podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego w specjalnym trybie (art.24 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym). Skarga ta nie może jeszcze dotyczyć samych rozwiązań planistycznych (mamy tu jeszcze do czynienia z projektem planu, a nie z gotowym planem), ale jej przedmiotem może być ewentualne naruszenie prawa dotyczące odpowiedzi udzielonej na wniesiony wcześniej zarzut. Następnie dopiero dochodzi do sporządzenia planu i uchwała o planie podlega osobnej skardze do sądu administracyjnego, wnoszonej w trybie przepisów art.101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym.
Po drugie Wojewódzki Sąd Administracyjny jest upoważniony do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych do niego aktów (art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r., Dz.U. nr 153, poz. 1269) i dlatego nie może kontrolować poglądów organów planistycznych, wyrażanych w odpowiedziach na zgłaszane zarzuty. Zgodnie z założeniami opisanymi wyżej Sąd nie może również na tym etapie badać legalności samego planu. Analizując uchwałę o odrzuceniu zarzutów Sąd bada natomiast, czy zawiera ona prawidłowe - faktyczne i prawne uzasadnienie, rozpatrujące sytuację faktyczną i prawną podmiotu wnoszącego zarzut i wskazujące na to, że organy planistyczne nie działają dowolnie. Sąd bada również, czy uzasadnienie to operuje prawdziwymi faktami i czy prawidłowo łączy te fakty z obowiązującymi przepisami prawa, a wreszcie kontroluje sam sposób podjęcia uchwały i zachowanie przepisów określających tryb jej podejmowania.
W analizowanej tu sprawie, biorąc pod uwagę powyższe założenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa. W szczególności uchwała ta zawiera obszerne i wyczerpujące uzasadnienie, z którego wynika, że organy planistyczne wzięły pod uwagę okoliczności podniesione w zarzucie i zbadały indywidualną sytuację wnoszącego zarzut. Wytłumaczono od strony faktycznej i prawnej powody takiego a nie innego, projektowanego rozwiązania planistycznego, posługując się rzeczowymi argumentami. W szczególności wyjaśniono dokładnie potrzeby komunikacyjne i powody które uzasadniają rezygnację z innych wariantów rozwiązania układu komunikacyjnego. Zarzuty skargi, dotyczące naruszenia art.6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, przebiegu drogi, czy też realizacji innego układu komunikacyjnego nie mogą mieć wpływu na ogólną ocenę zgodności z prawem zaskarżonej uchwały i procedury jej podjęcia.
Skarżący pozostaje zresztą w sprzeczności ze sobą w przedstawianej argumentacji sprzeciwiając się budowie drogi (kwestionując jej potrzebę, bądź wskazując inne rozwiązania komunikacyjne), a jednocześnie chce tylko jej przesunięcia (przeprojektowania w linii prostej, równolegle do granic jego nieruchomości).
W opisanej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa i z tego powodu oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270).