Uzasadnienie
Wojewoda, decyzją z dnia 1 sierpnia 2003 r [...], po rozpatrzeniu odwołań S. L. i L. J., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia. [...], 2003 Nr [...], orzekającą o zameldowaniu na pobyt stały D. H. wraz z małoletnimi dziećmi; P, A.i M. H. w lokalu przy ul. [...], Nr [...], w [...].W podstawie prawnej decyzji Wojewody powołano przepisy art.138 § 1 pkt 1 kpa wzw. z art. 47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj.Dz.U. z 2001 r Nr 87, poz. 960 z późn.zm.).
Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia.
Wnioskiem z dnia [...], 2003 r D. H.domagała się zameldowania jej oraz małoletnich dzieci P., A. i M. na pobyt stały, w budynku przy ul [...], Nr [...], w [...],, w którym zameldowana była uprzednio na pobyt czasowy.
Rozpoznając wniosek Prezydent Miasta decyzją z dnia [...], 2003 r orzekł o zameldowaniu D. H. wraz z małoletnimi dziećmi P., A.i M. na pobyt stały w budynku pod powyższym adresem. Organ I instancji ustalił, że D.H." zamieszkuje w budynku przy ul. [...], Nr [...], w [...], wraz z dziećmi od 1996 r i posiada nieskrępowany dostęp do tego lokalu ", w którym znajdują się jej rzeczy osobiste.Od 1996 r wnioskodawczyni zgłaszała nieprzerwanie pobyty czasowe w tym budynku, a dzieci uczęszczają do szkoły podstawowej przy ul [...], od 1996 r (A. i P.). zaś M. od 1997 r. W przedmiotowym budynku zamieszkuje też mąż wnioskodawczyni K.H oraz jego matka.
Ustalił organ I instancji dalej, że właścicielami nieruchomości na której znajduje się budynek oznaczony Nr [...], są po 1/3 części S. L, L. J. i jej syn małol. P. J. Współwłaścicielki przyznając zamieszkiwanie K. H. bez tytułu prawnego, zarazem sprzeciwiaj ą się zameldowaniu D. H. z dziećmi na pobyt stały, a do sygn. [...], toczy się postępowanie o eksmisję D. H. i jej dzieci. Organ I instancji opierając się na zebranych dowodach uznał, że pobyt osób zainteresowanych ma znamiona pobytu stałego, a nie przyjął twierdzeń współwłaścicielek, że D. H. przebywa jedynie okresowo, gdyż miejscem jej stałego zamieszkania są [...], a dzieci przebywają w [...],
Zdaniem organu I instancji,ewentualne orzeczenie i wykonanie decyzji, stanowić będzie przesłankę wymeldowania.
W odwołaniu od tej decyzji S. L. i L. J., podniosły naruszenie prawa własności polegające na pominięciu ich prawa do dysponowania przedmiotem własności oraz wadliwość ustalenia, że pobyt D.H. i jej dzieci ma charakter pobytu stałego.
Rozpatrując odwołanie Wojewoda w oparciu o zebrane dowody dokonał ustaleń zbieżnych z ustaleniami organu I instancji.
Wskazano, że od 1996 r D. H. z dziećmi przebywa " w lokalu przy ul. [...] ", a wraz z wnioskiem zgłosiła na stosownych formularzach pobyt stał, przy czym najmłodsze dziecko D. i K. H. córka E. też jest zameldowane pod tym adresem.
Powołując przepis art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Wojewoda wskazał na stan prawny będący następstwem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r, w świetle, którego decydującą przesłanką zameldowania jest stwierdzony fakt pobytu pod określonym adresem z zamiarem czasowego lub stałego pobytu. Stosownie do zgłoszenia zarejestrowano pobyt stały.
Zdaniem Wojewody " zameldowanie oznacza, że pod danym adresem osoby przebywają ", a ta okoliczność była bezsporna, co uzasadniało utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy na powyższą decyzję z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności wraz z decyzją organu I instancji. Skargę oparto na zarzucie rażącego naruszenia prawa poprzez obrazę art.9 "b" ust. 1 i ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych, na niewykonalności w dniu ich wydania mającej charakter trwały, a także na naruszeniu przepisów postępowania tj. art.7, 77, 107 kpa w zw. z art. 47 ust.2 powołanej ustawy, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Zdaniem skargi powyższe uchylenia dowodzą przesłanek nieważności decyzji określonych przepisem art. 156 § 1 i pkt 2 i 5 kpa.Rażącego naruszenia przepisu art.9 "b" ust.1 upatruje skarga w tym, że wyrzekając o zameldowaniu na pobyt stały w " w lokalu przy ul. [...], w [...]." organy pominęły wynikający z tego przepisu obowiązek podania numeru lokalu, co zarazem czyni decyzję trwale niewykonalną.
Zarazem na uzasadnienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania podniesiono, że organy nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego i nie rozważyły całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Podniesiono, że nie wyjaśniono przyczyn odmówienia wiarygodności wyjaśnieniom skarżących, że pobyt wnioskodawczyni nie ma charakteru stałego.
Zarzucono, że powołany art.10 ust. 1 nie stanowi samodzielnej podstawy zameldowania, a.organ nie ustalił czy pobyt ma charakter stały, a w szczególności czy nie zachodzi któraś z okoliczności wymienionych art.8 ust. 1.Brak ustaleń i rozważenia tych okoliczności narusza przepis art. 107 § 3 kpa.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując dokonane ustalenia organ odwoławczy zajął stanowisko, iż w świetle stanu prawnego z daty wydania decyzji wystarczającą przesłanką zameldowania na pobyt stały jest zamieszkiwanie w lokalu z zamiarem stałego przebywania w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy. Odnosząc się do zarzutów skargi podniesiono, że z akt sprawy nie wynika by nieruchomość położona przy ul. [...], była podzielona na odrębne lokale,a wpis określający miejsce zameldowania jako adres z określeniem numeru budynku dotyczy wcześniej już zameldowanych K.H. i jego matki.
Zdaniem organu zebrane dowody t.j. zaświadczenie ze szkoły podstawowej oraz fakt zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu K. H. i jego matki, potwierdzają zamieszkiwanie w lokalu. Wskazano, że powołany w podstawie decyzji przepis art. 47 ust.2 zobowiązywał do rozstrzygnięcia sprawy decyzją w razie zaistnienia wątpliwości co do prawdziwości danych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie przed tą datą nie zostało zakończone. Zgodnie zatem z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do przepisu art. 3 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270); sądy administracyjne sprawują kontrole działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269). Zgodnie z przepisem art.134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na tej płaszczyźnie kontroli skarga jest uzasadniona.
Przepis art.3 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001 r Nr 87, poz. 460 z późn.zm.), utracił moc z dniem 19 czerwca 2002 r.W tym dniu opublikowany został bowiem (Dz.U. Nr 87, poz. 716) wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r sygn.K 20/01 (OTK-A 2002//3/34), stwierdzający niezgodność tego przepisu ze wskazanymi wyrokiem Trybunału przepisami Konstytucji RP.).
Stan prawny powstały po wejściu w życie powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego oznacza, że dla zameldowania osoby na pobyt stały niezbędne jest spełnienie wyłącznie wymogu zamieszkiwania w lokalu w którym nastąpić ma zameldowanie. Przepis art.10 ust. 1 nakłada obowiązek zameldowania na pobyt stały lub czasowy osoby przebywającej pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby od dnia przybycia.Art.6 ust. 1 dookreśla zaś pojęcie pobytu stałego stanowiąc, iż jest nim zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamiar stałego przebywania, manifestuje się zaś - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 2001.05.14 V S.A. 1496/00 - Lex Nr 54454) - skoncentrowaniem w danym miejscu swoich spraw życiowych, uczynienie z niego ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.
Ta zatem przesłanka faktyczna obejmująca zamiar przebywania stałego pod danym adresem i przejaw tego zamiaru w postaci rzeczywistego skoncentrowania w danym miejscu swych spraw, odróżnia pobyt stały od czasowego.
Z tych przyczyn wszelkie argumenty skargi dotyczące nieuwzględnienia interesów majątkowych czy praw właścicielskich skarżących, w postępowaniu o zameldowanie nie miały doniosłości prawnej.Uzasadnione są natomiast zarzuty skargi naruszenia przez organy zasad zbierania i oceny materiału dowodowego (art. 7, 77 i 80 kpa), które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Zasadność tego zarzutu, zarazem pozbawia przymiotu rażącego naruszenia prawa, okoliczność, że zaskarżona decyzja, wbrew treści obowiązującego w dacie jej wydania przepisu art. 9 "b" ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001 r Nr 87, poz. 960 z późn.zm.) nie określa zameldowania przez podanie numeru lokalu.
Przypomnieć tu należy, ze utrzymana w mocy decyzja Prezydenta Miasta orzekała o zameldowaniu D. H. wraz z małoletnimi dziećmi " w budynku przy ul. [...], w [...], ", a więc tak jakby w domu pod tym numerem porządkowym był jeden lokal. W odpowiedzi na skargę dopiero wskazano, że z akt sprawy nie wynika by nieruchomość była podzielona na dwa odrębne lokale. Stwierdzenie to nie usuwa wątpliwości, na tle dowodów, którymi organ dysponował, a których wbrew regule z art. 80 kpa w zw. z art. 107 paragraf 3 kpa nie uwzględnił w całokształcie dowodów stanowiących podstawę ustaleń.
W szczególności w świetle protokołu rozpraw z dnia [...], 2003 r i [...],.2003 r wynika, że budynek oznaczony Nr [...], jest podzielony do użytkowania w ten sposób, że pomieszczenia na parterze zajmuje skarżąca z rodziną, a pomieszczenie na piętrze składające się z dwóch pokoi, kuchni i pomieszczenie na łazienkę mające odrębne wejście, bez dostępu dla skarżących zajmuje K. H.z żoną D., dziećmi i swoją matką M. H.. Okoliczność, iż pomieszczenie to nie ma charakteru lokalu wydzielonego - stanowiącego przedmiot odrębnego prawa własności, a więc nie mającego charakteru nieruchomości lokalowej, nie przesądza sama przez się, że lokal taki nie może mieć (nie będąc nieruchomością), numeru porządkowego objętego danymi ewidencyjnymi, w trybie przepisów § 63 ust. 1 pkt 12, § 70 ust. 1 pkt 1 i § 71 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454).
Z poświadczeń zameldowania D. H. na pobyt czasowy od 1996 r (k. 3 -12, 27 -30), wynika, iż raz meldowana była pod adresem [...],, a w innych wypadkach pod adresem [...],, co wskazywało by, że pod tym numerem budynku, jest więcej niż jeden lokal oznaczony numerem porządkowym Poprzedzające wymeldowanie z pobytu stałego w [...], z dnia [...], 2003 r i wystąpienie z wnioskiem o zameldowanie na pobyt stały " przy ul. [...], " w dniu [...], 2003 r, ostatnie zameldowanie na pobyt czasowy od [...], 2003 r nastąpiło pod adresem [...],.Nie zostało zatem wyjaśnione przed wydaniem decyzji, czy nieruchomość budynkowa ma oznaczone numery porządkowe (choćby nie stanowiły nieruchomości lokalowych) czy też nie.
Po drugie, w sytuacji, gdy D.H. w tym samym lokalu od 1996 r zameldowana była na pobyt czasowy, a zatem bez zamiaru pobytu stałego to przyjęcie, że w dacie zgłoszenia do rejestracji pobytu stałego, pobyt ten spełnia wymóg stałego przebywania, wymagało od organów dokładnych ustaleń znajdujących odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, jakie fakty uznał organ za dowód zmiany zamiaru pobytu czasowego na stały, oraz jakie okoliczności świadczą, że dotychczasowy adres pobytu stał się miejscem koncentracji spraw życiowych. Ta okoliczność nie została ustalona, a organy ograniczyły się do przesłanki " przebywania " bez dookreślenia jego charakteru. Zasadne są także zarzuty, iż w uzasadnieniu nie wskazano okoliczności z powodu, których nie dał organ wiary twierdzeniom skarżących, że centrum spraw życiowych D.H. znajduje się pod innym adresem.
Z tych względów orzeczono jak w punkcie I sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit a ic ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z póżn.zm.). Mając na uwadze treść uchylonych decyzji orzeczenie z punktu II sentencji oparto na przepisie art. 152 powołanej ustawy.