Uzasadnienie
W roku 2011 został wykonany remont rowu "[...]" w miejscowości O. Inwestorem było Miasto i Gmina [...].
R. K. i U. K. wnieśli 17 listopada 2014 r. do Burmistrza Miasta i Gminy [...] pismo zatytułowane "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", wskazując jako podstawę żądania art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.). Jako sposób usunięcia naruszenia wskazano doprowadzenie do zgodności z dokumentacją techniczną – projektem wykonanego zadania pod nazwą Remont rowu "[...]".
R. K. i U. K. zarzucili, że wykonując przedmiotowe prace wykonawca zmienił sposób wykonania zadania, co doprowadziło do niezgodności z dokumentacją techniczną. Powyższe, ich zdaniem, doprowadziło do zmiany przebiegu rowu, a sąsiednia działka jest od tej pory podtapiana.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Burmistrz Miasta i Gminy [...] w piśmie z 15 stycznia 2015 r. znak [...] nie uwzględnił ww. wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wskazał, że wielokrotnie w licznych pismach skierowanych do R. K. i U. K. potwierdzał, że wykonanie remontu rowu nastąpiło zgodnie z dokumentacją projektową oraz z inwentaryzacją geodezyjną powykonawczą, o czym świadczą kopie przesłanych dokumentów.
W dniu 15 stycznia 2015 r. (data nadania przesyłki) U. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na "niezgodne z przepisami prawa wykonanie remontu rowu "[...]" w miejscowości O. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 lutego 2015 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi - przez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu) lub zaskarżonej czynności.
W odpowiedzi na wezwanie U. K. wskazała, że przedmiotem jej skargi jest czynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] opisana w piśmie z 17 listopada 2014 r.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy [...] podniósł, że skarga jest bezzasadna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Postępowanie merytoryczne w przedmiocie rozpatrzenia zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Skarżąca U. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na czynność Burmistrza Miasta i Gminy [...]. Wniesienie tej skargi było poprzedzone wezwaniem Burmistrza, w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, do usunięcia naruszenia prawa.
Wojewódzki sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje i postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Przyjmuje się, że chodzi tu o akty i czynności o charakterze publicznoprawnym, podejmowane w sprawach indywidualnych, a więc w stosunku do konkretnych podmiotów. Konieczne jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek. Oznacza to, że musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Art. 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Przez zarządzenie burmistrza, w odniesieniu do przepisów o wnoszeniu skargi do sądu administracyjnego, czyli również art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, należy rozumieć wszystkie akty burmistrza podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, poza decyzjami indywidualnymi.
W pierwszej kolejności Sąd rozważył w tej sprawie, czy zaskarżona czynność została dokonana w sprawie z zakresu administracji publicznej.
Organy gminy podejmują czynności za pośrednictwem organów: stanowiącego i wykonawczego, będących organami administracji publicznej. Ta sama gmina jest jednak również podmiotem prawa cywilnego i ma osobowość prawną i w takiej sytuacji jej czynności także są podejmowane przez jej organy: zarządzający i kontrolny (nadzorujący). Gminie jako jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo własności i inne prawa majątkowe i nie ulega żadnej wątpliwości, że gmina może samodzielnie decydować o przeznaczeniu i sposobie, wykorzystania składników majątkowych, przy zachowaniu wymagań zawartych w odrębnych przepisach prawa. Wykonywanie uprawnień właścicielskich przez gminę następuje m.in. w drodze czynności faktycznych podejmowanych przez jej organy.
Miasto i Gmina [...], reprezentowana przez jej organ wykonawczy, przeprowadziło popowodziowy remont rowu "[...]". Wykonanie zadania pn. Remont rowu "[...]" zostało zlecone wyłonionemu w drodze przetargu wykonawcy - firmie "D" B. W.. Tym samym zmierzano do osiągnięcia prawidłowego stanu ww. rowu melioracyjnego.
Burmistrz dokonał czynności wynikających z obowiązków, jakie ciążą na nim na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2012 r., poz.145 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy o samorządzie gminnym. Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego. W celu aby rów melioracyjny, pełniący funkcję głównego odbiornika wód opadowych i roztopowych, był należycie uregulowany i ubezpieczony, dokonano pewnych czynności także na nieruchomości będącej własnością skarżącej. Swoich ewentualnych roszczeń, mających za podstawę naruszenie prawa własności, skarżąca może dochodzić od Miasta i Gminy [...] na drodze cywilnej, przed sądem powszechnym.
Zaskarżona w sprawie czynność organu miała charakter faktyczny. Należy zatem stwierdzić, iż skoro wykonanie remontu rowu melioracyjnego było czynnością faktyczną, a nie materialno-techniczną i miało wywołać jedynie skutki faktyczne, to tym samym nie mieści się w zakresie administracji publicznej. Nie jest to z pewnością czynność z zakresu administracji publicznej, dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W niniejszej sprawie poza kontrolą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pozostawała argumentacja skarżącej wskazująca na nieprawidłowości w przeprowadzeniu przez Burmistrza remontu rowu "[...]". Zaskarżona czynność faktyczna (remont) nie mieści się bowiem w zakresie działalności administracji publicznej. W sprawach dotyczących prawidłowej regulacji stosunków cywilnoprawnych właściwy jest sąd powszechny (sąd cywilny).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niedopuszczalną i ją odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., bowiem niniejsza sprawa, zainicjowana skargą U. K. nie należy do właściwości sądu administracyjnego.