Uzasadnienie
Decyzją z dnia 23 września 1998 r. (...), działający z upoważnienia Wojewody N. Dyrektor Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości, na podstawie art. 82 ust. 1 i 2 w zw. z art. 222 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741/, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie określenia rodzajów nieruchomości uznawanych za niezbędne na cele obronności i bezpieczeństwa Państwa /Dz.U. nr 9 poz. 31/ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania Prezesa Sądu Wojewódzkiego w (...) od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego (...) z dnia 17 sierpnia 1998 r. (...) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego orzeka o zmianie stawki procentowej opłaty rocznej za trwały zarząd nieruchomością Skarbu Państwa, przysługujący Sądowi Wojewódzkiemu. Jako podstawę zmiany stawki procentowej z 3 procent ceny nieruchomości na 0,1 procent - podano przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ustalając nową opłatę na poziomie 0,1 procent ceny nieruchomości organ I instancji uznał, że przedmiotowa nieruchomość wykorzystywana jest na cele obronności i bezpieczeństwa Państwa, o których mowa w par. 1 pkt 1 lit. "h" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie określenia rodzajów nieruchomości uznawanych za niezbędne na cele obronności i bezpieczeństwa Państwa. W odwołaniu od tej decyzji Prezes Sądu Wojewódzkiego podniósł, iż zmiana opłat winna obowiązywać już od 1 stycznia 1998 r. tj. od wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie zaś od 1 stycznia 1999 r. jak to zapisano w kwestionowanej decyzji.
Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym organ II instancji stwierdził, że ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wprowadziła określone w art. 83 ust. 2 nowe stawki procentowe opłat rocznych za trwały zarząd, uzależniając je od celu na jaki nieruchomość została oddana. Stosownie natomiast do treści art. 222 ust. 1 tej ustawy - nowe stawki stosuje się odpowiednio do nieruchomości oddanych w trwały zarząd przed dniem wejścia w życie ustawy. Właściwy organ wydaje w tej sprawie decyzję administracyjną w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy.
Wydana w dniu 17 sierpnia 1998 r. a więc w terminie wyznaczonym przez ustawodawcę, decyzja określiła nową stawkę procentową, wywołując tym samym pewien skutek prawny polegający na obarczeniu zarządcy obowiązkiem ponoszenia opłat w nowej wysokości.
Organ II instancji podkreślił, że zgodnie z przepisem art. 82 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami - opłaty roczne uiszcza się przez cały okres trwania zarządu w terminie do dnia 31 marca każdego roku.
W ocenie organu II instancji brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja o której mowa w art. 222 ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający nabycie przez Sąd Wojewódzki, jako zarządcy nieruchomości, uprawnienia do ponoszenia niższych opłat z dniem 1 stycznia 1998 r. tj. z dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Według art. 222 zmiany stawki procentowej dokonuj e organ w drodze decyzji, co zdaniem Wojewody oznacza, że do czasu tej zmiany na zarządcy spoczywa obowiązek ponoszenia opłat w dotychczasowej wysokości. Skoro obowiązek opłaty za 1998 r. upłynął z dniem 31 marca 1998 r. to zmiana stawki i opłaty po tym terminie może dotyczyć opłaty za rak następny.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Prezes Sądu Wojewódzkiego zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 83 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i uznanie, że stawki procentowe określone w tym przepisie obowiązują skarżącego dopiero od dnia 1stycznia 1999 r. oraz naruszenie przepisów postępowania przez uznanie, że art. 222 ust. 1 tej ustawy upoważnia właściwy organ do wydania decyzji zmieniającej wysokość stawek procentowych opłaty rocznej poczynając od dnia 1 stycznia 1999 r. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741/ opłaty z tytułu trwałego zarządu ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3; wysokość stawek jest uzależniona od celu, na jaki nieruchomość została oddana i wynosi: za nieruchomości oddane na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, w tym ochrony przeciwpożarowej - 0,1 procent ceny.
Zgodnie natomiast z art. 222 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przepisy art. 83 stosuje się odpowiednio do nieruchomości oddanych w zarząd przed dniem wejścia w życie ustawy, jak to miało miejsce w przypadku przedmiotowej nieruchomości.
Poza sporem w niniejszej sprawie jest, iż nieruchomości wykorzystywane na siedziby sądów uznane zostały w par. 1 pkt 1 lit. "h" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie określenia rodzajów nieruchomości uznawanych za niezbędne na cele obronności i bezpieczeństwa państwa /Dz.U. nr 9 poz. 31/ za niezbędne na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, a zatem w stosunku do nieruchomości Sądu Wojewódzkiego obowiązuje stawka 0,1 procent ceny nieruchomości.
Powołana wyżej ustawa o gospodarce nieruchomościami weszła w życie w dniu 1 stycznia 1998 r. Z literalnego brzmienia art. 83 ust. 2 wynika, iż od tej właśnie daty wysokość stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu wynosi 0,1 procent ceny dla przedmiotowej nieruchomości i brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska organu I i II instancji, iż wobec wydania decyzji zmieniającej wysokość stawek po 31 marca, nowe stawki obowiązują od 1 stycznia 1999 r.
Również z brzmienia art. 222 ust. 1 zd. drugie wynika, iż zmiany wysokości stawek procentowych opłat rocznych dokonają, w drodze decyzji, właściwe organy, w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy. Zatem zmiana stawek dotyczy opłat należnych począwszy od dnia 1 stycznia 1998 r. /tak komentarz do ustawy o gospodarce gruntami M. Wolanin Wydawnictwo C.H. Beck W-wa 1998 str. 373/.
Termin jednego roku wskazany w tym przepisie jest terminem określającym w jakim okresie czasu organy winny wydać decyzje określające nowe stawki.
Należy również stwierdzić, iż trafnie podnosi skarżący, że nie do przyjęcia jest wykładnia, która prowadziłaby do uzależnienia wysokości opłaty za 1988 r. jedynie od daty wydania decyzji przez właściwy organ.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maj a 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.