Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 217/08 referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalił wniosek Stowarzyszenia "[...]" o zwolnienie od kosztów sądowych złożony w sprawie ze skargi Stowarzyszenia oraz M. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej.
W sprzeciwie od tego postanowienia Stowarzyszenie wskazało, że występując w niniejszej sprawie w charakterze współskarżącego Stowarzyszenie działa zgodnie z ustawą i własnym statutem, gdyż broni interesu swojego członka M. C. Zarząd Wojewódzki Stowarzyszenia "[...]" podlega Zarządowi Głównemu w W., dysponuje ograniczoną samodzielnością finansową, utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich, a wpływy z roku na rok maleją, bowiem członkami Stowarzyszenia są osoby starsze i schorowane. Ponadto koszty działalności Stowarzyszenia, w tym koszty sądowe w sprawach, w których Stowarzyszenie występuje są znaczne, nie można zaś wymagać, aby dla załatwienia sprawy jednego członka Stowarzyszenie wydawało środki wnoszone przez innych członków nie mających swego interesu w danym sporze.
Ponadto Stowarzyszenie podkreśliło, że w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy kwota 39.785,56 zł wpisana w rubryce "wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu" to kwota poniesionej straty, a nie zysk.
Wniosek Stowarzyszenia dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych, a więc był to wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Do takiej sytuacji ma zastosowanie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), zgodnie z którym osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie częściowego prawa pomocy istotne jest więc porównanie środków, jakimi dysponuje wnioskodawca oraz przewidywanych kosztów sądowych w danej sprawie. Na zwolnienie od kosztów nie mają wpływu źródła finansowania działalności osoby prawnej.
Ujawniona we wniosku wysokość kapitału zakładowego (92.632 zł) i środków zgromadzonych na rachunku bankowym wnioskodawcy (34.631,70 zł) wielokrotnie przewyższa koszty sądowe, które mogą wystąpić w niniejszej sprawie i dlatego wniosek Stowarzyszenia nie mógł być uwzględniony.
Brak dochodów z innych - poza składkami członkowskimi - źródeł (działalność gospodarcza, dotacje) nie może prowadzić do przyznania prawa pomocy, skoro dochód ze składek pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Nie można również podzielić argumentacji Zarządu, że niecelowe jest wykorzystanie środków innych członków stowarzyszenia w celu poparcia sprawy jednego członka. Zgodnie z ustawą Prawo o stowarzyszeniach z dnia 7 kwietnia 1989 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 79 poz. 855) wnoszenie składek członkowskich jest podstawowym obowiązkiem członka stowarzyszenia i jest to główny sposób finansowania działalności statutowej stowarzyszeń. Udział w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie, w której Stowarzyszenie broni interesu jednego ze swych członków, mieści się w zakresie statutowej działalności wnioskodawcy, a zatem powinno być finansowane ze składek członkowskich. Przyjęcie stanowiska prezentowanego w sprzeciwie prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania finansowego jednostek organizacyjnych działających w formie stowarzyszenia.
Również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. II OZ 324/08 (niepublikowane) ocenił, że Stowarzyszenie "[...]" nie zasługuje na przyznanie prawa pomocy nawet w zakresie częściowym.
Wobec powyższego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych Zarządu Wojewódzkiego Stowarzyszenia "[...]" podlegał oddaleniu na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 Nr 153 poz. 1270 ze zmianami).