Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2000 r. (NR[...]) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. działając na podstawie art.1 ust.1 i art. 4 ust. l i 2 ustawy z dnia 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.- zwaną dalej ustawą o świadczeniu pieniężnym) przyznał S. W. świadczenie pieniężne za prace w obozie pracy przymusowej w okresie od stycznia 1943 r. do maja 1943 r. - łącznie 5 miesięcy, odmawiając wnioskowi dalej idącemu a zmierzającemu do przyznania świadczenia za okres od marca 1942 do kwietnia 1943 r.
Na skutek wniosku S. W., Kierownik Urzędu ponownie rozpoznał sprawę i decyzją z dnia [...] 2001 r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzje z dnia [...] 2001 r. podnosząc w uzasadnieniu, że świadczenie pieniężne przyznane zostało na podstawie dokumentu niemieckiego wydanego [...] 1943r., w którym zaznaczono dokładnie okres pracy przymusowej w B. od [...] 1942 do [...] 1943 r. Zgodnie z treścią ustawy o świadczeniu pieniężnym - świadczenie przysługuje za każdy pełny miesiąc trwania pracy przymusowej, dlatego Kierownik Urzędu nie przyznał świadczenia za miesiąc grudzień 1942 r. Zgodnie zaś z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 grudnia 1999 r. w sprawie wymaganych dokumentów i dowodów potwierdzających rodzaj represji i okres jej trwania oraz szczegółowego trybu postępowania przy składaniu i rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U.z 1999 nr. 111 póz. 1300) osoba nie dysponująca własnymi oryginalnymi dokumentami potwierdzającymi represje może ubiegać się o świadczenie pieniężne, przedkładając udokumentowane oświadczenie co najmniej dwóch świadków, a do tych oświadczeń..musza być dołączone własne oryginalne dokumenty, potwierdzające, że przebywali oni w tym samym czasie i miejscu, co osoba, na rzec: której składują oświadczenia". Tymczasem do oświadczeń S. i J. G. nie dołączono dokumentów potwierdzających ich wspólny pobyt w B. w okresie od marca 1942 do kwietnia 1943 r.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na po wyższą decyzję złożył S. W. i nie precyzując żądania skargi, podniósł, że w czasach świadczenia pracy przymusowej nie miał wpływu na treść wydawanych zaświadczeń a wydaną decyzją czuje się pokrzywdzony, gdyż w obozie pracy przebywał ponad rok. Zaświadczenie na które powołuje się Kierownik Urzędu, wydane zostało w związku z jego chorobą i pobytem w szpitalu.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.).
Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola-sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo.
Zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Zacząć należy od stwierdzenia, że pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż do oświadczeń świadków..muszą być dołączone własne oryginalne dokumenty, potwierdzające, że przebywali oni w tym samym czasie i miejscu co osoba, na rzecz które składają oświadczenia" jest błędny. Przepis § 3 ust. 3 cyt. rozporządzenia z dnia 29 grudnia 1999 r. nie pozbawia mocy dowodowej oświadczeń świadków, jeżeli nie przedstawia oni dowodów wymienionych w § 2 tegoż rozporządzenia. Przepis ten stanowi jedynie, że "świadkowie powinni przedstawić dowody...". Powinni nie znaczy, że muszą. Normodawca z upoważnienia ustawodawcy przewidział sytuację, w której osoba ubiegająca się o świadczenie, nie może przedłożyć oryginalnych dokumentów określonych w § 2 powołanego rozporządzenia. W § 3 rozporządzenia przewidziano sytuację braku możliwości przedstawienia przez wnioskodawcę dokumentów lub innych dowodów określonych w § 2 ust. 1-3.
W takim przypadku dowodami w sprawie mogą być również oświadczenia co najmniej dwóch świadków. W aktach sprawy znajdują się oświadczenia dwóch świadków, i te oświadczenia winny zostać poddane ocenie organu w trybie art. 80 kpa. Tymczasem jak to wyżej powiedziano Kierownik Urzędu uznał, że skoro świadkowie nie wykazują własnymi dokumentami, okresu pobytu w obozie, przeto ich zeznania nie mogą być podstawą dowodu pracy skarżącego. Jak to wykazano pogląd ten jest błędny a skoro Kierownik Urzędu uchylił się od oceny ich zeznań, tym samym naruszył przepisy o postępowaniu.
W § 4 rozporządzenia postanowiono, że w uzasadnionych przypadkach, gdy brak jest możliwości udokumentowania doznanej represji dowodami wymienionymi w § 2 lub 3, dowodem może być również oświadczenie wnioskodawcy lub protokół z jego przesłuchania. A więc obowiązkiem organu była ustosunkowanie się dlaczego, nie korzysta z dyspozycji zawartej w § 4 cytowanego rozporządzenia a jeżeli by skorzystał, dlaczego twierdzenia skarżącego nie zasługują na wiarę.
W takim przesłuchaniu można wyjaśnić rozbieżności występujące w twierdzeniach skarżącego jak i świadków, co okresu świadczenia pracy przymusowej.
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja w części odmawiającej przyznania świadczenia, naruszają prawo na podstawie art. 145 § l pkt.l lit. "c" oraz art. 135 oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.