Uzasadnienie
Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania J. K., decyzją z dnia 11 marca 2003r. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2003r. Nr [...] orzekającą o wymeldowaniu J. K. z pobytu stałego z lokalu Nr [...] przy ul. [...] w [...]
W podstawie prawnej decyzji Wojewody powołano przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001r. Nr 87 poz. 960 z późn. zm.).
Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.
Z wnioskiem o wymeldowanie J. K.j z pobytu stałego z lokalu Nr [...] przy ul. [...] w [...] w [...] 2004r. wystąpił S. K.. Podnosił, że od 1989r. jego małżeństwo z J.K. jest rozwiązane, a od 1991 r. była żona nie mieszka w tym lokalu, którego wnioskodawca jest wyłącznym właścicielem od [...] 2001 r., wobec wykupienia lokalu od [...]. Wnioskodawca podnosił, że bez jego zgody była żona zarejestrowała w lokalu działalność gospodarczą a on ponosi całe koszty.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2003r. orzekł o wymeldowaniu J.K. z lokalu Nr [...] przy ul. [...] w [...], na podstawie części pierwszej przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odwołując się m.in. do wyjaśnień samej J. K. złożonych na rozprawach w dniu [...]. 2002r. i [...].2003r. organ ustalił, że od grudnia 1996r. nie zamieszkuje ona w miejscu stałego zameldowania i od tego czasu w nim nie była, a zatem że spełniona jest przesłanka wymeldowania w postaci opuszczenia bez wymeldowania miejsca pobytu stałego.
W odwołaniu od tej decyzji J. K. przyznawała, że w przedmiotowym lokalu nie mieszka. Podniosła jednak, że lokalu tego nie opuściła dobrowolnie lecz w następstwie konfliktu z mężem, który wymienił zamki. Zdaniem odwołującej się, Prezydent orzekając o wymeldowaniu obowiązany był do przydzielenia innego lokalu mieszkalnego, gdyż nie ma innego lokalu, w którym mogła by przebywać. W dalszej części odwołania opisano przebieg konfliktu, oraz sytuację mieszkaniową dorosłego syna K. (niezameldowanego) i córek [...] zameldowanych w tym lokalu.
Zdaniem odwołującej się decyzja była niezgodna z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego.
Rozpatrując odwołanie, Wojewoda wskazał na stan prawny będący następstwem wejścia z życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. W jego następstwie instytucja wymeldowania nabrała charakteru rejestracyjnego, a wyłączną przesłankę wymeldowania stanowi opuszczenie miejsca pobytu stałego bez wymeldowania.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Wojewoda za własne przyjął ustalenia faktyczne tego organu. Zdaniem organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do ustalenia, że J.K. kilka lat wcześniej trwale opuściła lokal i przebywa pod innymi adresami, co uzasadniało wymeldowanie z pobytu stałego. Podkreślono, że organy meldunkowe nie są organami mieszkaniowymi i nie rozstrzygają o przydziale mieszkań zastępczych czy socjalnych.
Skargę na powyższą decyzję złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego- Ośrodek Zamiejscowy J. K. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa skarżąca podnosiła, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca dla niej i syna K. obywatelskich, co odczuła w czasie wyborów. W uzupełniających skargę pismach z dnia [...].2003r. i [...].2005r. powtórzyła skarżąca wątek nieuwzględnienia jej podań o przydział lokalu, oraz podtrzymała twierdzenie, że zaskarżona decyzja dotyczy także jej syna K., oraz opisała stosunki rodzinne. Zdaniem skarżącej lokal przydzielony był dla niej i trojga dzieci i nie opuściła go dobrowolnie ani nie straciła uprawnień, natomiast opuściła lokal w następstwie gróźb byłego męża.
Na rozprawie wyjaśniała, że syn K. ma 43 lata, a córki również są pełnoletnie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia i stanowisko prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie przed tą datą nie zostało zakończone. Zgodnie zatem z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawa podlega [...] rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270): sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na tej płaszczyźnie kontroli skarga nie jest uzasadniona.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji Wojewody przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. DZ. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.), jeszcze brzmiał, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienia wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres [...] miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić.
Przepis art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności 1 dowodach osobistych utracił moc już z dniem 19 czerwca 2002r. Z tym dniem opublikowany został bowiem (Dz.U. z 2002 Nr 78, poz. 716) wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002r. sygn. K.20/01/OTK-1 2002/3/34) stwierdzający niezgodność tego przepisu ze wskazanymi wyrokiem Trybunału przepisami Konstytucji RP.
Mimo zatem, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 15 ust. 2 w brzmieniu swej pierwszej części odwoływał się do art. 9 ust. 2 (który już nie obowiązywał), doniosłość prawną dla oceny przesłanki wymeldowania z pobytu stałego na podstawie tego przepisu, miała tylko okoliczność faktyczna, polegająca na stwierdzeniu, czy osoba zameldowana na pobyt stały, opuściła miejsce pobytu stałego bez wymeldowania. Instytucja wymeldowania (zameldowania) nabyła,charakteru wyłącznie rejestrującego stan faktyczny, oderwany od' istnienia lub nie istnienia podstaw prawnych do przebywania w lokalu z zamiarem stałego pobytu.
Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1). Stałe przebywanie oznacza zaś jak to wyjaśniono już w orzecznictwie naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 2001.05.14 V SA 1496/00- Lex. Nr 54454) skoncentrowanie w danym miejscu swoich interesów osobistych i majątkowych, a więc ulokowanie swego centrum życiowego. Podstawą wymeldowania z pobytu stałego, stanowi opuszczenie (bez wymeldowania) tego centrum. Aktualnie nadal jest ukształtowane orzecznictwo NSA wykładające przesłankę opuszczenia mieszkania przez pojęcie dobrowolności tej czynności (por. np. wyrok NSA z 2002.08.22 V SA 108/10-Lex. Nr 49954). Równocześnie jednak orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowało - podzieloną przez obecny skład rozpatrujący sprawę - regułę, że za równoznaczną z opuszczeniem - w rozumieniu art. 15 ust. 2 - lokalu, należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale i taką sytuację, gdy osoba dotychczas zameldowana została z lokalu usunięta, nie jest do niego dopuszczona, a nie skorzystała ze środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. np. wyroki NSA z 12.04.2001 V SA 3078/00- Lex. Nr 78937 czy z 2000.04.18 V SA 1424/99- Lex Nr 79243).
Skarżąca twierdząc, iż opuściła lokal pod wpływem gróźb zarazem nie wskazuje na jakiekolwiek postępowanie, wszczęte z jej wniosku, którego celem miałoby być umożliwienie powrotu do lokalu. Z wyjaśnień samej skarżącej wynika, iż w lokalu nie przebywa od 1996r., a zatem nie koncentruje swych spraw życiowych pod tym adresem. Jak skarżąca nadmienia nie ma stałego miejsca pobytu. W tej sytuacji, nawet gdyby było prawdziwe, że opuszczenie lokalu w 1996r. nie miało charakteru dobrowolnego, to oceniając istniejący stan w 2003r., miały organy przesłanki do przyjęcia, iż stan ten jest równoznaczny z opuszczeniem lokalu stałego zameldowania.
Stanowisko organów znajduje wsparcie także, w potwierdzonym notarialnie oświadczeniu skarżącej z dnia [...] 2001 r., którym rezygnowała z uprawnień do mieszkania wyrażając zgodę by całe mieszkanie na swoją własność wykupił mąż, z przeznaczeniem dla córek po jego śmierci. Poza sporem jest, iż pełnoletnie obecnie córki są zameldowane w tym lokalu.
Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest rozstrzygnięcie wyłącznie o wymeldowaniu skarżącej J. K.. Podnoszone w tej sprawie wszelkie zarzuty dotyczące naruszenia tą decyzją praw pełnoletniego syna stron K., nie mają doniosłości prawnej, gdyż jeżeli został wymeldowany to inną decyzją i od tej decyzji służyły mu środki odwoławcze. [...]
Zgodne z prawem jest także stanowisko organów, że z uwagi na funkcję rejestracyjną zameldowania, organy meldunkowe nie orzekając uprawnieniach do lokali zastępczych czy socjalnych. Z pism skarżącej wynika zresztą, że inicjuje inne postępowania o przydział lokalu.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 15 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.).