Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.O. o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 listopada 2014 r.
We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1.825 zł miesięcznie. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o pow. 86 zł w W., mieszkanie o pow. 41 m2 w K. Z uwagi na fakt, iż podane przez skarżącą informacje dotyczące jej stanu majątkowego i rodzinnego okazały się niewystarczające, referendarz działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 4 lutego 2015 r. wezwał skarżącą do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji:
- - udokumentowanie za pomocą kserokopii faktur i rachunków miesięcznych kosztów utrzymania, w szczególności opłata za media za ostatni okres rozliczeniowy a także telefon, ubezpieczenia, podatek od nieruchomości, wydatki na żywność, i leki. W przypadku zaległości z tytułu opłat za media należy przedstawić aktualne zaświadczenie z właściwych organów potwierdzających te okoliczności;
- - przedłożenie zeznania podatkowego za rok 2013;
- - przedstawienie historii rachunku bankowego za ostanie trzy miesiące z aktualnym saldem;
- - oświadczenie w jaki sposób są wykorzystane nieruchomości wskazane we wniosku, czy skarżąca czerpie z nich dochód np. z umów najmu;
- - oświadczenie czy skarżąca korzysta z pomocy opieki społecznej - jeśli tak to w jakim zakresie, stosowne decyzje.
W odpowiedzi na wezwanie sądu, skarżąca w piśmie z dnia 16 lutego 2015 r. oświadczyła, iż nie jest w stanie w tak krótkim terminie dokonać rozliczenia z uwagi na wiek oraz stan zdrowia. Do pisma dołączyła dwie karty informacyjne z leczenia szpitalnego – z 2013 r. i 2014 r., a także odcinek wpłaty za gaz na kwotę 1.086,16 zł.
Oprócz tych informacji skarżąca nie udzielił odpowiedzi na żadne inne pytanie zawarte w wezwaniu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie wniosła też o przedłużenie terminu do złożenia kompletnych wyjaśnienie.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje:
Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy. Wskazuje ona, iż na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postepowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona ma wskazać taka sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzającą do uprawdopodobnienia, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt II SA/GL 823/09).
Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnień wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przesz niedostarczenie dokumentów, bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez orzekającego ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GZ 296/10).
Mimo precyzyjnego wezwania skarżąca nie udzieliła informacji dotyczących swojej sytuacji finansowej. Dołączone dokumenty obrazują stan zdrowia skarżącej. Przedłożona kserokopia rachunku wskazuje na to, że ponosi ona wysokie opłaty za dostawę gazu, bez uściślenia, której z dwóch wskazanych we wniosku nieruchomości dotyczy.
Obowiązek wykazania braku możliwości finasowych ustanowienia pełnomocnika, a tym samym przedstawienia i wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających ten fakt obciąża wnioskującego o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania tego prawa (por. postanowienie NSA z 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 418/05).
Wobec powyższego należało przyjąć, iż skarżąca nie zrealizował warunków wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie jest niepełne, nie zawiera bowiem wszystkich danych o sytuacji finansowej skarżącej.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie