Uzasadnienie
Pismem z dnia 15 lutego 2001 r. Janina Ś. zwróciła się do Urzędu Miasta K. o zameldowanie swojej synowej Ewy Ś. na pobyt stały w lokalu nr 6 położonym w budynku przy ul. (...) w K. Podawała, że Ewa Ś. mieszka w tym lokalu wraz z mężem i razem wraz z nią prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Administrator budynku Janina S. odmawia jednak zgody na zameldowanie Ewy Ś. Po wszczęciu postępowania w sprawie zameldowania, współwłaściciele powyższej nieruchomości Piotr S. i Waldemar S., oświadczyli w pismach, że nie wyrażają zgody na zameldowanie Ewy Ś. na pobyt stały w lokalu, którego najemcą jest wnioskodawczyni.
W toku postępowania dowodowego przesłuchano czterech świadków - a to: Marię G., Bogusławę S., Władysławę N., Aleksandrę K. oraz strony postępowania - Janinę Ś. i Ewę Ś. Przeprowadzono również dowód z wywiadu Policji na okoliczność przebywania i zamieszkiwania Ewy Ś. w lokalu nr 6 przy ul. (...).
Pozostałe dowody, to: decyzja o przydziale lokalu z dnia 21 września 1972 r. oraz odpis z Księgi Wieczystej nr 36608.
Po przeprowadzeniu w powyższym zakresie postępowania dowodowego, decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 18 maja 2001 r. (...), wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 i art. 50 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/ oraz art. 104 Kpa orzeczono o odmowie zameldowania Ewy Ś. na pobyt stały w lokalu nr 6 przy ul. (...) w K. W uzasadnieniu tej decyzji podkreślono, że wnioskodawczyni Janina Ś. jest najemczynią lokalu, w którym domaga się zameldowania na pobyt stały swojej synowej. Stosunek najmu został nawiązany w oparciu o decyzję o przydziale z dnia 21 września 1972 r. (...). Synowa wnioskodawczyni Ewa Ś. faktycznie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Pomimo zamieszkiwania nie może jednak zostać zameldowana tam na pobyt stały. Żądając zameldowania zgodnie z przepisem art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, powinna nie tylko zamieszkiwać w tym lokalu z zamiarem stałego przebywania /art. 6 ust. 1 ww. ustawy/, ale ponadto przedstawić uprawnienia do przebywania w tym pomieszczeniu.
Zdaniem organu I instancji w niniejszej sprawie brak jest spełnienia tej właśnie przesłanki koniecznej do zameldowania się na pobyt stały. Współwłaściciele budynku nie potwierdzają Ewie Ś. posiadania uprawnień do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Przeciwnie, sprzeciwiają się temu aby Ewa Ś. w lokalu tym mieszkała i aby tam została zameldowana. Zgoda współwłaścicieli jest niezbędna, gdyż stosownie do art. 14 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 105 poz. 509 ze zm./ zgody na podnajęcie czy użyczenie lokalu udziela jego właściciel.
Powyższa decyzja zaskarżona została odwołaniem wniesionym przez Janinę Ś. W odwołaniu zakwestionowano ustalenia organu I instancji, co do braku posiadania przez Ewę Ś. "uprawnień do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu". Janina Ś. wskazywała, że zarówno jej syn jak i synowa zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych "jako osoby z kręgu najbliższych posiadają prawa tzw. ustawowego dziedziczenia, czyli wejścia w stosunek najmu po śmierci głównego najemcy", Ewa Ś. nadto zamieszkuje w tym lokalu. Winna zostać zatem zameldowana.
Po rozpatrzeniu odwołania Janiny Ś., organ II instancji - Wojewoda M. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podkreślił, że zameldowanie na pobyt stały jest dokonane prawidłowo jedynie wtedy, gdy osoba, która ma być zameldowana spełni kumulatywnie dwie przesłanki, a mianowicie: 1/ zamieszkuje w lokalu z zamiarem stałego przebywania - oraz 2/ przedstawi potwierdzenie uprawnienia do przebywania w tym lokalu. W rozpatrywanym przypadku Janina Ś. zajmująca przedmiotowy lokal na podstawie decyzji o jego przydziale, jako najemca winna uzyskać zgodę współwłaścicieli na podnajęcie lub użyczenie tego pomieszczenia nawet osobie bliskiej. Wynika to z przepisu art. 14 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 105 poz. 509 ze zm./. Ponieważ zgody takiej nie uzyskała, odmowa zameldowania orzeczona przez organ I instancji jest uzasadniona.
Powyższe rozstrzygnięcie zawarte zostało w decyzji Wojewody M. z dnia 9 lipca 2001 r. (...), wydanej na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./.
Powyższa decyzja Wojewody M. z dnia 9 lipca 2001 r. zaskarżona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą wniesioną przez Janinę Ś. Skarżąca przedstawiając przebieg postępowania przed organami administracji dodatkowo podkreśliła, że współwłaściciele nieruchomości położonej przy ul. (...) w K. nie podali żadnych powodów odmowy zameldowania Ewy Ś. w budynku tam się znajdującym. Wskazywała, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że o tym, kto z osób bliskich najemcy ma z nią wspólnie mieszkać decydować może nie wynajmujący lecz sam najemca.
Również z odwołaniem się do orzecznictwa sądowego stwierdziła, że odmowa właściciela domu wyrażenia zgody na zameldowanie osoby trzeciej nie ma znaczenia prawnego, jeżeli osoba ta faktycznie w budynku tym zamieszkuje. Nadto, jeżeli obowiązek meldunkowy byłby rezultatem zamieszkania z najemcą w następstwie zawartego z nim związku małżeńskiego wówczas potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu najemcy wynika z przedłożonego organowi meldunkowemu wyciągu z aktu małżeństwa.
Ponieważ organy administracji powyższych zasad i poglądów nie brały pod rozwagę, wydane decyzje nie są prawidłowe.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację powoływaną w jego uzasadnieniu.
Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje
Stosownie do przepisu art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 2001 nr 87 poz. 960/ przy zameldowaniu na pobyt stały należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. W rozpatrywanym przypadku Ewa Ś. nie przedstawiła takiego potwierdzenia i nie wykazała aby posiadała skuteczne uprawnienia do przebywania w budynku nr (...) przy ul. (...) w K. Uprawnienia takiego nie może wywodzić z samego tylko faktu zawarcia związku małżeńskiego z synem najemczyni lokalu położonego w tym budynku. Żaden bowiem przepis prawa nie przewiduje aby w takim przypadku uprawnienie takie powstało, a jego treścią byłaby prawna możliwość do korzystania z lokalu zajmowanego przez współmałżonka, który sam własnego i samoistnego uprawnienia do zamieszkiwania w tym lokalu nie posiada. Koniecznego do zameldowania się uprawnienia do przebywania w spornym lokalu zainteresowana Ewa Ś. nie mogła uzyskać także w oparciu jedynie o zgodę Janiny Ś. - najemczyni lokalu, na wspólne zamieszkiwanie w tym pomieszczeniu.
Obowiązująca w chwili wydania zaskarżonej decyzji ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 105 poz. 509 ze zm./ przewidywała w art. 14, że umowa podnajmu lokalu albo oddania go w bezpłatne używanie wymaga zgody wynajmującego, wyrażonej na piśmie. W sprawie było bezsporne, że współwłaściciele budynku zgody takiej odmówili.
W tej sytuacji nie można uznawać aby organy administracji orzekając o odmowie zameldowania Ewy Ś. naruszyły prawo. Z tego względu skargę należało ocenić jako nieuzasadnioną i podlegającą oddaleniu z mocy przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Niezależnie od tego skarga podlega oddaleniu także z uwagi na brak uprawnienia skarżącej Janiny Ś. do wniesienia tego środka prawnego od decyzji odmawiającej zameldowania Ewy Ś. na pobyt stały w lokalu, którego skarżąca jest najemcą. Stosownie bowiem do przepisu art. 33 ust. 2 cytowanej powyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Ten zaś interes prawny w rozumieniu tego przepisu to przede wszystkim związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżoną decyzją. Skarga może dotyczyć tylko sprawy administracyjnej skarżącego /jego własnej/, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwości konkretyzacji własnych uprawnień lub obowiązków, wynikających z prawa materialnego. Tak ujmując interes prawny w uprawnieniu do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że interesu tego nie posiada najemca lokalu w sprawie o zameldowanie na pobyt stały w tym pomieszczeniu innej osoby.
Interes taki posiada natomiast ta osoba: zarówno w sprawie o jej zameldowanie, prowadzonej przed organami administracji jak i następnie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Żaden bowiem przepis prawa materialnego nie wiąże zakresu praw lub obowiązków najemcy lokalu z samym faktem zameldowania lub odmowy zameldowania określonej osoby w lokalu zajmowanym przez najemcę. Także zatem i z tego powodu, tj. z uwagi na brak uprawnienia skarżącej do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, skarga ta podlega oddaleniu na podstawie cytowanego wyżej przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 33 ust. 2 tej ustawy.