Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek E. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 5 kwietnia 2018 r., w sprawie skargi na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2016 r.
We wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką M. C.. Z mężem pozostaje w separacji faktycznej.
Jej miesięczny dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynosi między [...] zł a [...] zł, dochód uzyskiwany przez córkę z tytułu umowy zleconej wynosi [...] zł.
W skład posiadanego przez wnioskodawczynię majątku wchodzi współwłasność działka o pow. 32 ara. Dom, w którym mieszka stanowił własność męża, teraz nie zna staniu jego własności, być może został przepisany na teściową.
Na uzasadnienie wniosku wnioskodawczyni podała, w chwili obecnej nie stać jej na uiszczenie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Miesięcznie w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą uzyskuje nieregularne dochody wahające się między 1.200 a 1.500 zł. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi tylko z córką. Mąż wniósł sprawę o rozwód, nie partycypuje w kosztach utrzymania.
Wnioskodawczyni we wniosku określiła również wysokość miesięcznych stałych zobowiązań i wydatków – opłaty za prąd - [...] zł, za gaz- [...] zł, śmieci- [...] zł, paliwo do auta – [...] zł, opał na zimę – [...] zł miesięcznie, telefon- [...] zł. Daje to łączną kwotę wydatków w wysokości [...] zł wraz opłata za paliwo o auta zł.
Do wniosku wnioskodawczyni dołączyła kserokopię zeznania podatkowego za rok 2017.
W opinii referendarza informacje przekazane przez wnioskodawczynię we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 26 marca 2018 r., wnioskodawczyni został wezwana do jego uzupełnienia.
W piśmie z dnia 5 kwietnia 2018 r. wnioskodawczyni wyjaśniła, iż w chwili obecnie nie posiada wiedzy kto jest właścicielem domu, w którym obecnie miesza, podobno mąż przepisał dom na matkę. Nie posiada rachunku bankowego. Nie przedkłada deklaracji VAT, gdyż nie ma obowiązku odprowadzanie tego podatku do US. Do pisma dołączyła następujące kserokopie rachunków, faktur i innych dokumentów: umowa zlecenia córki M., opłata faktury za wywóz nieczystości 129,99 zł - wnioskodawczyni pokryła 86 zł, rachunki za prąd – 38 zł, gaz - 20,79 zł, za telefon- 55 zł, odpady komunalne - 30 zł, decyzja w sprawie podatku rolnego za rok 2018 – 34 zł. Łącznie z opłatą za zakup opału w wysokości 125 zł miesięcznie daje to kwotę 389,49 zł bowiem trudno uznać wydatek za zakup paliwo jako wydatek konieczny.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku (jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu).
Zdaniem orzekającego wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego zasadnicze znaczenie ma fakt, iż wnioskodawczyni posiada stałe źródło dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, majątek w postaci współwłasności działki o pow. 32 ara oraz samochód, którego nie wymienia we wniosku. Nie jest ona zatem osobą uboga, pozbawiona środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Jednakże rozpatrując całościowo sytuację materialną i rodzinną wnioskodawczyni, wykazany miesięczny dochód i wydatki konieczne orzekający uznał, iż kwalifikuje się ona do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego, co pozwoli na ewentualnie ustanowienie przez wnioskodawczynię pełnomocnika z wyboru.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz.270).