Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].02.2001 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), odmówił przyznania uprawnień kombatanckich A.W.S., ur. [...].01.1931 r. W uzasadnieniu organ podał, że strona nie przedstawiła dokumentów, które potwierdzałyby jej działalność kombatancką.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A.S. powołał się na przedstawione organowi oświadczenia świadków, jak również na opinię organizacji kombatanckiej.
W dniu 27.06.2001r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wydał decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a w związku z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach.. W uzasadnieniu organ podał, że A.S. dołączył do swojego wniosku o przyznanie mu uprawnień kombatanckich oświadczenia dwóch świadków: L.S. i K.S. oraz ich wspólne oświadczenie. Organ rozpatrzył wniosek na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach..., który za działalność kombatancką uznaje pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945. zdaniem organu za uczestników ruchu oporu należy uznawać żołnierzy konspiracyjnych sił zbrojnych po złożeniu przysięgi, przyjęciu pseudonimu, włączeniu do odpowiedniej struktury organizacji funkcjonującej na zasadzie dyscypliny i odpowiedzialności wojskowej.
Organ nie uznał za wiarygodny fakt złożenia przysięgi w organizacji konspiracyjnej przez 12 letnie dziecko, którego uczestnictwo w działaniach konspiracyjnych mogło stanowić zagrożenie dla pozostałych członków organizacji. Organ powołał się na instrukcję gen. S. stosownie do której do konspiracji przyjmowano młodzież od 17 lat, a później od 16 lat.
Zdaniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dokumentacja zgromadzona we wniosku o uprawnienia kombatanckie wskazuje na współpracę strony z organizacją, wypełnianie na jej rzecz drobnych zadań zlecanych, w tym również przez rodziców uczestniczących w konspiracji. Nie stanowi to jednak podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.S. uznał za bezzasadne i nieprawdziwe zarzuty, że nie był członkiem AK, nie składał przysięgi, nie przyjął pseudonimu i nie wykonywał dział, konspiracyjnej. Podał, że pochodził z patriotycznej rodziny.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że skarżący znajdował się w środowisku konspiracyjnym, pomagał osobom działającym w konspiracji w ramach współpracy ludności cywilnej. Organ powołał kilka orzeczeń NSA kładących nacisk na wymagania co do wieku wnioskodawcy, jak również faktu złożenia przysięgi. Organ podał, że udzielanie pomocy partyzantom nie było służbą w organizacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują. Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach.... W mniejszej sprawie podstawą uprawnień kombatanckich mógłby potencjalnie być art. 1 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w ślad za swoją dotychczasową praktyką i orzecznictwem sądowym, a także orzecznictwem sądowym dokonał rozróżnienia między służbą w organizacji podziemnej z jednej strony, a pomocą udzielaną osobom działającym w konspiracji z drugiej strony.
Zdaniem organu, o służbie świadczą pewne towarzyszące jej okoliczności, a w szczególności złożenie przysięgi, otrzymanie pseudonimu, zajmowanie określonego miejsca w strukturze konspiracyjnej. Ponadto, zdaniem organu istotne znaczenie ma dolna granica wieku: 17, a ewentualnie 16 lat. Skarżący miał w okresie, na który się powołuje, 12-14 lat, a więc znacznie mniej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza jednak, że organ nie powinien ograniczyć się do ogólnych cech służby w organizacji podziemnej, ale powinien się odnieść w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również swojej decyzji wcześniejszej, do szczegółowych okoliczności opisanych w życiorysie skarżącego, jak również w oświadczeniach świadków. Organ powinien, w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie dowodowe, np. z przesłuchania świadków, z dokumentów, jakimi są akta kombatanckie świadków, jak również z literatury historycznej dotyczącej działalności AK na terenie zamieszkania skarżącego w czasie okupacji. Dowody te pozwoliłyby na danie wiary, albo odmówienia wiarygodności twierdzeniom skarżącego co do faktów, które miałyby świadczyć o jego służby w Armii Krajowej. Organ powinien się ustosunkować do treści oświadczeń świadków, w tym również do występujących w nich rozbieżności co do tego, kto miał być świadkiem składania przysięgi przez skarżącego.
Brak odniesienia się w postępowaniu do oświadczeń strony i oświadczeń świadków, jak również w istocie nieprzeprowadzenie żadnego postępowania dowodowego, narusza art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a niepełne uzasadnienie decyzji narusza art. 107 § 3 k.p.a.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U,., Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 w związku z art. 200 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).