Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek H. i J. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uzupełniony pismem z dnia 28 marca 2018 r., w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 8 stycznia 2018 r.
We wniosku tym skarżący oświadczyli, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z synem J. G. i trójką nieletnich wnucząt.
Ich łączny miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń emerytalnych wynosi [...] zł oraz dochód z prowadzonej przez syna działalności gospodarczej w miesięcznej wysokości około [...] zł (wg zeznania podatkowego za rok 2016).
Skarżący są współwłaścicielami domu o pow. 110 m2, nieruchomości rolnej o pow. 4.68 ha oraz budynków gospodarczych i ciągnika zakupionego w 1982 r. Syn J. G. jest właścicielem samochodu marki [...] z 1997 r.
Skarżący utrzymują się ze świadczeń emerytalnych. Nie prowadzą gospodarstwa rolnego. Wykazali oni, iż ponoszą następujące koszty utrzymania koniecznego: wywóz śmieci – [...] zł, gaz butlowy - [...] zł, energia elektryczna – [...] zł, telefon - [...] zł, węgiel na zimę – [...] zł (miesięcznie), ubezpieczenia mienia – [...] zł rocznie, ubezpieczenie na życie – [...] zł, PZU ciągnik- [...] zł. lekarstwa za 5 m-cy – [...] zł.
W piśmie z dnia 29 marca 2018 r. skarżący wyjaśnili, iż nie prowadzą firmy pod nazwą [...] Do pisma dołączyli rachunki i faktury opłat koniecznych za media i ubezpieczenia oraz podatki, potwierdzające zawarte we wniosku obciążenia miesięczne skarżących. Dołączyli również zeznanie podatkowe PIT- 37 za rok 2016 oraz zeznanie podatkowe syna również za rok 2016, plik faktur za leki wszystkie z 2016 r. Ponadto dołączona zostało decyzje o wymeldowaniu z pobytu stałego żony syna – M. G..
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżących uzasadnia uwzględnienie wniosku w całości. Skarżący wraz z synem i jego dziećmi utrzymują się z dochodu miesięcznego w wysokości [...] zł.
Z uwagi na fakt, że nie jest to pierwszy wniosek o prawo pomocy jaki skarżący składają, w oparciu o informacje przedstawione przez skarżącą przy sprawie prowadzonej do sygn. akt II SA/ Kr [...], złożone tam dokumenty źródłowe i dodatkowe wyjaśnienia okolicznością znaną z urzędu pozostaje, iż skarżący są osobami ciężko chorymi, ze stwierdzoną niepełnosprawnością, cierpiącymi na nowotwór. W związku z tym, zdaniem orzekającego, mając tak niskie miesięczne dochody przy obciążeniu kosztami utrzymania i leczenia, skarżący, bez wsparcia dodatkowego ze strony syna, nie są aktualnie w stanie poczynić oszczędności w celu wygenerowania stosownej kwoty na poniesieni kosztów sądowych i dla opłacenia radcy prawnego z wyboru. Orzekający natomiast, przy uznaniu czy wnioskodawcom należy przyznać radcę prawnego z urzędu, czy też nie, bierze pod uwagę jedynie przesłanki ekonomiczne i sytuację materialną wnioskodawców, a nie charakter czy też okoliczności sprawy, które merytorycznie uzasadniałyby bądź nie przyznanie kwalifikowanego zastępstwa procesowego w sprawie.
Utrzymywanie się jedynie ze świadczeń emerytalnych w niskiej wysokości, stan zdrowia, który powoduje. iż skarżący ponoszą wysokie wydatki na leczenie, w tym wykup lekarstw, brak dodatkowych źródeł dochodu uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku w całości.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).