Uzasadnienie
Niniejsza sprawa została wszczęta na skutek skargi wniesionej przez Z.D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2009 roku, znak [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 30 czerwca 2010 roku skarżąca została zwolniona od wpisu sądowego w ½ części, zaś w pozostałym zakresie jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony. Wnosząc zażalenie na powyższe postanowienie, Z.D. rozszerzyła swój wniosek poprzez żądanie ustanowienia adwokata z urzędu.
Ze złożonego oświadczenia wynika, że Z.D. prowadzi gospodarstwo domowe z 25-letnim synem M.D. oraz 23-letnią córką J.D. - niepracującymi studentami. Dochód rodziny stanowi kwota 2.685,93 zł na którą składa się miesięczne wynagrodzenie skarżącej w wysokości [...] zł brutto oraz kwota dopłat z ARiMR w wysokości [...] zł rocznie (tj. [...] zł miesięcznie). Skarżąca podała, że wydatki rodziny przedstawiają się następująco: energia elektryczna, woda, opał, telefon - ok. 400 zł miesięcznie, najem siły roboczej i maszyn do utrzymania kultury rolnej ziemi średniorocznie 3.800 zł (tj. ok. 300 zł miesięcznie). Opłata za studia syna i córki wynosi łącznie 480 zł miesięcznie. Pozostała zaś kwota pochłaniania jest przez koszty utrzymania i wyżywienia rodziny.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 26 października 2010 roku wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika został oddalony. Z.D. wniosła w terminie sprzeciw. Nie wskazała, jakiego sposobu zakończenia postępowania oczekuje, nie podniosła także żadnych zarzutów przeciw postanowieniu referendarza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 28 grudnia 2010 roku, sygn. akt II SA/Kr 258/10 oddalił wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W wyniku zażalenia, które wniosła Z.D., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 25 lutego 2011 roku uchylił rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji, uznając że skarżąca w pełni zasługuje na przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.), sąd, któremu sprawa została przekazana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpoznania środka odwoławczego od orzeczenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie wówczas, gdy doszło do uchylenia postanowienia w postępowaniu zażaleniowym, na mocy art. 198 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc (wobec czego żądanie jego uchylenia, podniesione przez skarżącego, jest bezprzedmiotowe), a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.)
Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym-gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest instytucją, stworzoną z myślą o osobach, które z definicji nie są w stanie ponieść kosztów prowadzenia sprawy, nie rezygnując przy tym z koniecznego, niezbędnego dla egzystencji utrzymania, a odmowa przyznania tego prawa istotnie mogłaby zamknąć im drogę do sądu.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając poprzednie postanowienie w przedmiocie prawa pomocy na gruncie stanu faktycznego, który nie uległ zmianie wyraził jednoznaczny pogląd, iż Z.D. zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.