Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 grudnia 2014 r.
We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi 1.300 zł.
Skarżąca jest współwłaścicielką w ½ części domu oraz działki o pow. 17 a.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest całkowicie zasadny, bowiem nie stać ją na poniesienie kosztów. Nie posiada ona żadnych oszczędności z uwagi na niskie zarobki.
Co miesiąc ponosi ona koszt dojazdu do pracy- karta na kwotę 149.90 zł, opłaty za śmieci - 9 zł, za wodę - 14,58 zł, za telefon - 25 zł, środki czystości - 70 zł, leki - 50 do70 zł. Na więcej skarżącej nie stać. Dodatkowo skarżąc wyjaśniła, iż musiała kupić okulary za 350 zł. Ponosi koszty kserokopii, tuszu do drukarki i zakupu papieru.
Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopię: informacji o opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi, fakturę VAT za zakup lekarstw z marca 2015 r. na kwotę 21.99 zł, decyzję Burmistrza Miasta i Gminy o ustaleniu łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2015 r., na kwotę 190 zł, fakturę VAT z marca 2015 r. za zakup okularów korekcyjnych na kwotę 349,99 zł, fakturę VAT na badania laboratoryjne- 30,00 zł, fakturę VAT za usługi ksero-– 35,01 zł, fakturę VAT za usługi ksero - 21,70 zł, fakturę VAT za usługi zakupu tuszu do drukarki [...]- 30 zł, fakturę VAT za zakup papieru ksero- 9.94 zł..
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W ocenie orzekającego przedstawiona przez skarżącą aktualna sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Obecnie skarżąca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.300 zł, bez obciążeń. Jej wydatki konieczne zamykają się kwotą 243,48 zł (z uwzględnieniem podatku od nieruchomości). Pozostałe zadeklarowane przez skarżącą wydatki nie maja charakteru koniecznych. Szczególnie wydatki na zakup tuszu, papieru do drukarki czy usług kserograficznych.
Orzekający zwrócił też uwagę na przedstawiona fakturę VAT na zakup okularów korekcyjnych. Nie kwestionując słuszności zakupu, należy zauważyć, iż osoba będąca w trudnej sytuacji materialnej, starająca się o pomoc prawną, winna czynić też oszczędności we własnych wydatkach. Z pewnością zakup oprawek za kwotę 220 zł nie jest taką oszczędnością. Orzekający z doświadczenia życiowego wie, iż można dokonać oszczędności i przy takim zakupie, przeznaczając na to kwotę o połowę mniejszą. W ten sposób oszczędzając środki na wniesienie stosownej opłaty sądowej i nie przerzucając tego ciężaru na współobywateli.
Natomiast wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zasługuje na uwzględnienie, gdyż poniesienie kosztów jego ustanowienia w opinii orzekającego przekraczałoby możliwości finansowe skarżącej.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).