Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem Nr [...], znak [...], z dnia 4 stycznia 2019 r., działając na podstawie art. 134 w związku z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202, ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania wstępnego, stwierdził, że odwołanie D. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 12 października 2018 r. Nr [...], znak [...], którą na podstawie art. 48 ust 1 u.p.b. nakazano inwestorowi i współwłaścicielom nieruchomości nr ewid [...] obr [...] w Z. – J. S. i D. S. rozbiórkę obiektu budowlanego budynku rekreacji zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] obr [...] w miejscowości Z. – zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 129 § 2 k.p.a.
Powyższe postanowienie, które jest przedmiotem skargi, zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., decyzją Nr [...] z dnia 12 października 2018 r., znak: [...], nakazał inwestorowi i współwłaścicielom nieruchomości nr ewid [...] obr [...] w Z. – J. S. i D. S. rozbiórkę obiektu budowlanego budynku rekreacji zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] obr [...] w miejscowości Z..
Pismem z dnia 9 listopada 2018 r., nadanym listem poleconym w dniu 16 listopada 2018 r., odwołanie od powyższej decyzji złożył D. S.. Na skutek tegoż odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 4 stycznia 2019 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał w szczególności, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 12 października 2018 r., Nr [...], znak: [...], została doręczona odwołującemu się D. S. na adres do korespondencji w dniu 23 października 2018 r. (dzień tygodnia: wtorek), co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru (karta: 74 akt PINB). Decyzja została doręczona w sposób zastępczy, określony w art. 43 k.p.a. Decyzję oddano do rąk B. S.. Uznać zatem należy – zdaniem organu odwoławczego – że przesyłka zawierająca decyzję PINB doręczona została zastępczo w trybie art. 43 k.p.a. w dniu 23 października 2018 r. Termin do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji PINB upłynął dla D. S. w dniu 6 listopada 2018 r. (dzień tygodnia: wtorek – 14 dni od daty 23 października 2018 r.). Odwołanie D. S. z dnia 9 listopada 2018 r. zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 16 listopada 2018 r., a zatem z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia.
Pismem z dnia 5 lutego 2019 r. D. S. złożył skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący wniósł o unieważnienie zaskarżonego postanowienia. Skarżący podniósł, że nie otrzymał zawiadomienia o przesyłce, wobec czego warunki skutecznego doręczenia nie zostały spełnione.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ wyjaśnił dodatkowo, że przeprowadził wstępne postępowanie wyjaśniające i ustalił, iż decyzję organu I instancji odebrał dorosły domownik B. S. w dniu 23 października 2018 r., co powoduje że termin do wniesienia środka zaskarżenia upływał w dniu 6 listopada 2018 r. Ponadto ustalono, że odwołanie zostało nadane w placówce Poczty Polskiej w dniu 16 listopada 2018 r. (wtorek), zatem 10 dni po terminie określonym w art. 129 § 2 k.p.a. Z art. 43 k.p.a. jednoznacznie wynika, że tylko w przypadku doręczenia zastępczego do rąk sąsiada lub dozorcy, doręczający pozostawia awizo. Nie ma zatem obowiązku pozostawiania powiadomienia o dokonanym doręczeniu w sytuacji, gdy doręczono pismo domownikowi, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, a także czy przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.
Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że zachodzą podstawy do pozbawienia go mocy wiążącej.
Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – 14 dni od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej "k.p.a."). Liczenie terminu do wniesienia odwołania następuje według sposobu określonego w art. 57 § 1 k.p.a., a zatem termin do wniesienia odwołania rozpoczyna bieg następnego dnia po dniu, w którym decyzja została doręczona lub ogłoszona, zaś upływ ostatniego – czternastego dnia uważa się za koniec terminu. Termin do wniesienia odwołania jest terminem dla dokonania czynności przez stronę, bezwzględnie oznaczonym, ustawowym i zawitym, co oznacza, że wniesienie odwołania po terminie jest bezskuteczne (zob. A. Golęba, w: T. Woś (red.) Postępowanie administracyjne, Warszawa 2015, s. 232-233).
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu, ma zatem ustalenie skuteczności i daty doręczenia decyzji organu I instancji. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 43 k.p.a., wywołuje takie skutki jako doręczenie przesyłki adresatowi do rąk własnych. Organ odwoławczy ma rację także wtedy, gdy twierdzi, że tylko w przypadku doręczenia zastępczego do rąk sąsiada lub dozorcy, doręczający pozostawia awizo; nie ma zatem obowiązku pozostawiania powiadomienia o dokonanym doręczeniu w sytuacji, gdy doręczono pismo domownikowi.
Organ w zaskarżonym postanowieniu, a właściwe w odpowiedzi na skargę powołał się na ustalenie, iż decyzję organu I instancji odebrał dorosły domownik adresata (B. S.) – nie wskazując jednak dowodów, na podstawie których to ustalenie poczynił. W tym kontekście trzeba zauważyć, że zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki adresowanej do D. S. (karta: 74 akt PINB) nie jest kompletne – wskazuje wprawdzie, że B. S. jest jedną z osób wymienionych w art. 43 k.p.a., ale nie precyzuje którą (mimo że druk zawiera wymóg "właściwe zaznaczyć", doręczający tego nie uczynił). Powoduje to, że kwestia ewentualnego zawiadomienia o przesyłce nabiera znaczenia.
Zaskarżone postanowienie zostało zatem wydane przedwcześnie, bez pełnego wyjaśnienia okoliczności istotnych z punktu widzenia oceny skuteczności i daty doręczenia decyzji organu I instancji – co stanowi o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ponownym postępowaniu w sprawie organ obowiązany będzie wspomniane okoliczności wyjaśnić, w szczególności wskazać lub – w razie potrzeby pozyskać (np. przez złożenie stosownej reklamacji w urzędzie pocztowym) – dowód pozwalający w sposób miarodajny stwierdzić, czy B. S. w momencie odbierania przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji był domownikiem adresata.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.