Uzasadnienie
sygn. akt II SA/Kr 265/10 Kraków, dnia 3 marca 2011 roku
Uzasadnienie.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do treści art. 124. § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., oznaczana dalej jako p.p.s.a.) sąd zawiesza postępowanie z urzędu między innymi w razie śmierci strony - za wyjątkiem sytuacji przewidzianej § 3 tego artykułu, w której przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego - zaś w myśl § 4 zawieszenie postępowania ma skutek od daty zdarzenia, które je spowodowało. Artykuł 32 p.p.s.a. stanowi, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi, natomiast art. 33 §1 p.p.s.a. przewiduje, że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony.
W niniejszym postępowaniu sądowym, które zostało wszczęte na skutek skargi M. M., E. W., T. W., B. S., J. S., B. M., A. K., M. K., L. G., B. G., M. R., W. G., I. B. i J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 kwietnia 2002 roku nr [...], w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki, uczestnikami był między innymi biorący udział w postępowaniu administracyjnym jako strona B. G.. Uwzględniając fakt śmierci uczestnika, postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2010 roku, sygn. akt II SA/Kr 265/10 orzeczono o zawieszeniu niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, pouczając strony o podstawach do jego podjęcia. Do chwili obecnej nie ustały przyczyny zawieszenia. Dostępna w aktach sprawy, zwrócona przez pocztę bez doręczenia korespondencja sądowa z daty 2 września 2010 roku, opatrzona adnotacją doręczyciela o śmierci adresata wskazuje dodatkowo, że zmarła także biorąca udział w postępowaniu administracyjnym jako strona M. K..
Mając powyższe na uwadze, biorąc za podstawę art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 165 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, przy czym podstawę do podjęcia zawieszonego postępowania stanowić będzie w myśl art.128 §1 pkt 1 p.p.s.a. zgłoszenie się lub wskazania pełnego kręgu spadkobierców B. G. i M. K. albo ustanowienie we właściwej drodze kuratorów spadków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny informuje, że kuratora spadku ustanawia na wniosek osoby mającej w tym interes prawy sąd spadku, którym jest sąd rejonowy ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (sąd spadku). W braku powyższych podstaw sądem spadku jest sąd rejonowy dla m. st. Warszawy (art. 507 k.p.c. i art. 628 k.p.c.). Podstawą do ustanowienia kuratora spadku jest nieobjęcie spadku (art. 666 § 1k.p.c. i art. 667 k.p.c.)., przy czym spadek uważa się za nieobjęty jeżeli żaden ze spadkobierców nie sprawuje nad nim faktycznej pieczy przez posiadanie, zarząd, użytkowanie, przechowanie (- por. orzeczenie SN z dnia 16 marca 1952 r., C 1006/52, OSN 1953, nr 3, poz. 75; orzeczenie SN z dnia 5 kwietnia 1956 r., 3 CR 566/56, OSN 1956, nr 4, poz. 115.).
Usuwanie przeszkód w prowadzeniu postępowania sądowoadministracyjnego jest powinnością skarżącego jako podmiotu inicjującego zewnętrzną kontrolę nadzwyczajną, co wynika z art. 125 §1 pkt 3 p.p.s.a. Nie istnieje podstawa prawna dla prowadzenia przez sąd orzekający z urzędu dochodzenia w kierunku ustalania stron i uczestników, ich następców prawnych oraz okoliczności uzasadniających wystąpienie o ustanowienie kuratora spadku. Obowiązki organu administracji publicznej związane z zakończoną sprawą przestają obciążać ten organ i ograniczają się w myśl przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do przekazania skargi i akt administracyjnych i złożenia odpowiedzi na skargę (art. 54 §2 p.p.s.a.). Brak również podstawy prawnej do nakładania jakichkolwiek obowiązków procesowych na uczestników, którzy jednak - podobnie jak organ administracji publicznej, mogą niezależnie od skarżącego współdziałać w usuwaniu przeszkód tamujących bieg postępowania z własnej inicjatywy.
Stosownie do art. 128 § 2 p.p.s.a., jeżeli w ciągu roku od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania nie zgłoszą się lub nie zostaną wskazani następcy prawni zmarłej strony, wojewódzki sąd administracyjny może z urzędu zwrócić się do sądu spadku o ustanowienie kura tora spadku, chyba że kurator taki już wcześniej został ustanowiony.
Dla zastosowania tej regulacji niezbędne jest jednak podanie przez strony lub uczestników dokładnych danych dotyczących składu masy spadkowej oraz wykazanie dokumentami podstaw do uznania, że spadek nie został objęty choćby przez jednego ze spadkobierców.