Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 września 1998 r. (...) Kierownik Urzędu Rejonowego w B., na podstawie art. 71 ust. 3 w zw. z art. 50 ust. 1, art. 87 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał Józefowi O. wstrzymać użytkowanie części budynku mieszkalnego jako pomieszczenia handlowego na działce nr 5114 w B. W uzasadnieniu podano, że w wyniku wizji lokalnej ustalono, iż Józef O. w 1993 r., w budynku mieszkalnym, w części kondygnacji przyziemia, samowolnie zmienił sposób użytkowania z mieszkalnego na handlowe. W dniu oględzin działalność handlowa w tym pomieszczeniu była prowadzona. Stan ten był niezgodny z art. 44 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane i jest niezgodny z art. 71 ust. 1 i 2 cytowanej wyżej ustawy.
W zażaleniu Józef O. wniósł o uchylenie postanowienia i zakreślenie terminu do formalnego uzyskania zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania garażu. Podał, że podjął już czynności zmierzające do legalizacji obecnego stanu, oraz że nieruchomość stanowi współwłasność jego i jego żony Barbary, która zresztą prowadzi działalność handlową.
Postanowieniem z dnia 6 listopada 1998 r. (...) Wojewoda T. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa postanowienie organu I instancji utrzymał w mocy, w całości podzielając stanowisko tego organu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Józef O. podał, że wykonał w terminie decyzję z dnia 26 października 1998 r. nakazującą mu złożenie wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie części budynku mieszkalnego jako pomieszczenia handlowego. Zarzucił ponadto, że zaskarżone postanowienie zostało wydane tylko na jego nazwisko, gdy tymczasem jego żona jest współwłaścicielką nieruchomości i to ona prowadzi działalność handlową.
Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi przytaczając motywy swego rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył:
W sprawie niewątpliwie ustalono, że do zmiany sposobu użytkowania części budynku skarżącego doszło przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Postępowanie w sprawie z tym faktem związanej zostało jednak wszczęte po 1 stycznia 1995 r., a to - stosownie do art. 103 ust. 1 - oznacza konieczność stosowania przepisów nowej ustawy. Nie ma bowiem żadnych powodów uzasadniających stosowanie przepisów ustawy z 1974 r. Nie jest bowiem takim powodem przepis ust. 2 art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., stanowiący wyjątek od zasady określonej w ust.
1. Wyjątek ten dotyczy tylko obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, W przepisie tym nie ma mowy o zmianie sposobu użytkowania istniejącego obiektu, nie może być więc i mowy o jego stosowaniu do takiej sytuacji. Działanie przeciwne nie mogłoby znaleźć racjonalnego uzasadnienia w samej treści cytowanego przepisu i stanowiłoby ewidentne naruszenie zasady ścisłej wykładni normy szczególnej. Z tych względów sąd rozpoznający sprawę niniejszą nie podziela poglądu wyrażonego przez inny skład NSA w sprawie IV SA 840/96 w wyroku z dnia 9 marca 1998 r.
Przesądzenie, że w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nie oznacza jednak akceptacji stanowiska prezentowanego przez organy. Rzeczywiście, zgodnie z art. 71 ust. 3 ww. ustawy, w razie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, przepisy art. 50 i 51 stosuje się odpowiednio. Wstrzymanie użytkowania części obiektu w określony sposób nie jest odpowiednim zastosowaniem normy stanowiącej podstawę wstrzymania robót budowlanych. Nie można bowiem znaleźć żadnej "odpowiedniości" między prowadzeniem robót budowlanych, a prowadzeniem określonej działalności w lokalu już istniejącym /por. taki sam pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 26 marca 1999 r. IV SA 532/97/.
Stwierdzić więc ostatecznie należy, że nakazując wstrzymanie użytkowania części budynku na cele handlowe, a więc w istocie wstrzymując prowadzenie działalności handlowej, organ naruszył wskazane przepisy prawa materialnego. Ani powołany przepis prawa, ani fakty ustalone przez organ, nie mogły stanowić właściwej podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia, Z tego powodu, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 i art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, postanowienia organów obu instancji należało uchylić.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ww. ustawy.