Uzasadnienie
Na podstawie uchwały Rady Gminy L. z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...], zmienionej uchwałą tejże Rady z dnia [...] kwietnia 2002 r., Nr [...] i uchwałą z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...], przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północno-zachodniej części L. Projekt tego planu został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 6 czerwca 2003 r. do 27 czerwca 2003 r.
W dniu 11 lipca 2003 r. zarzut do tego projektu skierowali K. i Z. P., zam. w L., przy ul. S. Napisali oni, że nie wyrażają zgody na planowanie dróg krajowej i wojewódzkiej i ich przebieg przez działki nr "1", "2", "3", "4", "5", "6", "7", "8", "9", "10", "11", "12", "13", "14", i "15", stanowiące ich własność. K. Z. P. od wielu lat prowadzą gospodarstwo ekologiczne o walorach przyrodniczych i edukacyjnych. Lokalizacja drogi spowodowałaby utratę certyfikatu gospodarstwa ekologicznego, utratę jego atrakcyjności turystycznej i utratę części gruntów. Zarzucono, że Urząd Gminy dopuścił się wielu uchybień przy prowadzeniu prac planistycznych, nie biorąc pod uwagę uciążliwości planowanej drogi i jej przebieg przez fragment Doliny L., zagrażający również zabytkowej kapliczce.
Rada Gminy L. uchwałą z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] odrzuciła powyższy zarzut w całości. W uzasadnieniu tej uchwały napisano, że celem przygotowywanego planu zagospodarowania przestrzennego było umożliwienie wprowadzenia nowych funkcji niezbędnych dla właściwego funkcjonowania gminy. Elementem kolidującym z tymi zamierzeniami był znajdujący się w aktualnym planie układ komunikacyjny. Z tego powodu postanowiono odsunąć ten układ od terenów aktualnie zainwestowanych i przewidzianych do zainwestowania. Ten układ komunikacyjny wynika z planu zagospodarowania całego województwa, ma znaczenie krajowe i wojewódzkie, a także znaczenie dla samej Gminy L. Stwierdzono, że sugestie wnoszących zarzut, dotyczące przesunięcia układu komunikacyjnego poza rzekę w kierunku północnym były przedmiotem dodatkowych uzgodnień. Spotkały się one jednak z negatywnym stanowiskiem Urzędu Marszałkowskiego w [...] i z wiążącą przy sporządzaniu planu, negatywną opinią Świętokrzyskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich.
Grunty stanowiące własność wnoszących zarzut stanowią łąki zlokalizowane częściowo w dolinie rzeki, narażone na zalewanie oraz rozproszone grunty rolne. Układ komunikacyjny poprowadzony będzie po estakadzie, co umożliwi pozostawienie ciągłości doliny rzeki oraz zachowanie istniejącej kapliczki oraz dostępu do niej. Projekt zmienia charakter użytkowy analizowanych działek, co rodzi uprawnienia właścicieli do uzyskania rekompensaty.
W uzasadnieniu prawnym powołano się na przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i ustawę o samorządzie gminnym.
W dniu 13 listopada 2003 r. Z.P. skierował na powyższą uchwałę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Napisał w niej, że nie zgadza się z uzasadnieniem zaskarżonej uchwały, a projektowane zamierzenie ograniczy w znacznym stopniu jego działalność gospodarczą. Z.P. powtórzył tu argumentację zawartą w e wcześniejszym zarzucie i opisał historię swoich starań o uratowanie gospodarstwa. Zarzucił również, że projekt planu nie spełnia wymogów art. l ust. 2 pkt 1-5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, prognoza skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze jest opracowaniem mylnym i zaprzecza oczywistym i uznanym faktom, proponowany przebieg dróg narusza art. 4 pkt l, art. 5 pkt 5, art. 12 i art. 27 ust. l, 2 i 3 ustawy o ochronie dóbr kultury, a plan narusza art. 3, art. 13 ust. l pkt 2-6 i art. 47a ust. l ustawy o ochronie przyrody.
W odpowiedzi na skargę Gmina L. wniosła o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Analizując uchwałę o odrzuceniu zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy najpierw zwrócić uwagę na pewne cechy charakterystyczne tego rodzaju uchwał i na specyfikę ich kontroli przez sąd administracyjny, opierając się o obowiązującą w dacie wydania zaskarżonej uchwały ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), gdyż te przepisy są miarodajne dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały.
Według cyt. ustawy proces planistyczny składał się z kilku etapów i na każdym z nich zainteresowanemu służyły odmienne środki obrony przed tymi regulacjami planu, które godzą w jego uprawnienia lub w jego interesy prawne.
W szczególności w pierwszym etapie przygotowania planu dochodziło do wyłożenia jego projektu do publicznego wglądu i do zgłaszania wobec tego projektu zarzutów i protestów. Organy gminy miały prawo ich przyjęcia lub odrzucenia, przy czym uchwała rady gminy w sprawie odrzucenia zarzutu powinna była zawierać faktyczne i prawne uzasadnienie. Rada winna w tym uzasadnieniu przedstawić wyniki analizy wniesionego zarzutu i wytłumaczyć przyjęte rozstrzygnięcie przedstawiając sytuację faktyczną wnoszącego zarzut (sytuację jego nieruchomości) a także wyjaśniając przepisy prawne mające zastosowanie w sprawie, sposób ich interpretacji i ich związek z sytuacją adresata uchwały. Uchwała ta stanowiła wyraz stanowiska organów gminy, które wybrały je w ramach przysługującego im władztwa planistycznego i nie wywierała ona skutków prawnych w obrębie samego planu. Uchwała ta podlegała zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego w specjalnym trybie (art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym).
Skarga ta nie mogła jeszcze dotyczyć samych rozwiązań planistycznych (chodziło tu jeszcze o projekt planu, a nie o gotowy plan), ale jej przedmiotem mogło być ewentualne naruszenie prawa dotyczące odpowiedzi udzielonej na wniesiony wcześniej zarzut.
Dopiero w drugim etapie dochodziło do sporządzenia planu i uchwała o planie podlegała i podlega osobnej skardze do sądu administracyjnego, wnoszonej w trybie przepisów ustawy o samorządzie gminnym.
W analizowanej tu sprawie wada zaskarżonej uchwały nie leży w jej nieprawidłowym uzasadnieniu. Organy planistyczne Gminy L. naruszyły procedurę planistyczną, unormowaną w art. 18 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co musiało doprowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 27 ust. l tejże ustawy. Naruszenie procedury planistycznej polegało na tym, że już po wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, uchwałą z dnia 18 sierpnia 2003 r. zmieniono uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia tego planu, rozszerzając obszar, który miał być objęty planem. Projektu nie wyłożono po raz drugi, przez co część obszaru objętego planem pozostała bez możliwości składania do niego protestów i zarzutów, a także bez możliwości czynienia uzgodnień. Wprawdzie strona przeciwna utrzymuje, że wyłożony projekt obejmował teren rozszerzony przez późniejszą uchwałę o zmianie uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu, ale - jeśli w istocie tak było - to również mamy do czynienia z naruszeniem procedury planistycznej. Polegałoby ono na tym, że projekt wyłożony byłby szerszy od zapowiedzianego w uchwale z dnia 30 listopada 2001 r. o przystąpieniu do sporządzenia planu.
W opisanej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona uchwała narusza art. 18 ust. 2 pkt l, 5 i 6 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym prawa i z tego powodu orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 147 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271). O kosztach postanowiono na podstawie art. 55 ust. l ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, póz. 368 z późn. zm.) w zw. z art. 97 § 2 cyt. ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę — prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Od niniejszego wyroku służy skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty jego doręczenia. Skargę powinien sporządzić adwokat lub radca prawny.