Uzasadnienie
Jak podaje Skarżąca w dniu [...] października 1997 r. L. W. pod nieobecność Skarżącej wymienił zamki do domu nr [...] przy ul. [...] w [...], w którym E. W. zamieszkiwała w tym czasie wraz mężem, L. W., ich małoletnim synem i matką męża S. W.. Gdy E. W. próbowała wejść do domu, L. W. czynnie się temu przeciwstawił. Skarżąca z pomocą funkcjonariuszy Policji weszła do domu, ale nie udało się jej odzyskać swoich rzeczy. W późniejszym okresie Policja odmawiała interwencji, powołując się na rodzinny charakter sporów.
Wyrokiem z dnia [...] marca 1998 r., [...] Sąd Rejonowy w [...] warunkowo umorzył postępowanie karne w sprawie znieważenia E. W. przez teściową S. W..
Wyrokiem z dnia [...] marca 1999 r., [...] Sąd Rejonowy w [...] uznał L. W. winnym przestępstwa znęcania się nad E. W..
Wyrokiem z dnia [...] marca 2000 r., [...] Sąd Okręgowy w [...] rozwiązał przez rozwód małżeństwo L. W. i E. W. z wyłącznej winy męża.
Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2000 r., [...] Sąd Okręgowy w [...] uznał za bezskuteczną umowę darowizny działki nr [...] w [...] przez L. W. na rzecz S. W..
Wyrokiem z dnia [...] maja 2001 r., [...] Sąd Rejonowy w [...] uznał L. W. winnym uporczywego uchylania się od wykonania obowiązku łożenia rat alimentacyjnych na utrzymanie swego małoletniego syna.
Postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania E. W. z domu nr [...] przy ul. [...] w [...], wszczęte na wniosek S. W. zostało umorzone decyzją Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., nr [...] oraz decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., [...]. Organy stwierdziły, że S. W. nie jest stroną w sprawie wymeldowania E. W. i dlatego nie jest możliwe orzekanie w tak wszczętym postępowaniu.
Ponownie działając na wniosek S. W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] Burmistrz Miasta [...] orzekł o wymeldowaniu synowej E. W. z domu nr [...] przy ul. [...]. w [...]. Jako podstawę prawną wskazano art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. r.2001, nr 87, poz.960 ze zm.). Decyzja ta została utrzymana w II instancji przez Wojewodę [...], który oprócz art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych powołał art.50 ust.3 tej ustawy.
W decyzjach organów obu instancji, jak i w odpowiedzi na skargę argumentacja jest identyczna. Wyprowadzenie się E. W. było dobrowolne w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a Skarżąca nie wykorzystała środków prawnych dla odzyskania dostępu do mieszkania.
Skarga nie zakwestionowała powyższych ustaleń faktyczne, ale wyprowadziła z nich konkluzje odmienne od tych, które przedstawiły organy administracyjne. W szczególności strona kwestionuje zakwalifikowanie zmiany jej miejsca zamieszkiwania jako "dobrowolnego opuszczenia" lokalu. Strona potwierdza ustalenie, że się wyprowadziła, ale od razu dodaje iż wyłącznym powodem jej zachowania była zmiana zamków przez męża i fizyczne niedopuszczenie jej do mieszkania. Skarżąca przypomina o swych kilkakrotnych interwencjach na Policji celem wejścia do mieszkania oraz przedkłada wyroki sądów cywilnych i karnych z okresu 1998-2001. Stanowczo podkreśla ona, że podejmowała wszelkie kroki, jakie były dla niej dostępne, aby ponowne zamieszkać w domu nr [...] przy ul. [...] w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Stan faktyczny sprawy, jaki zrelacjonowany został w uzasadnieniach decyzji obu instancji pozostaje w zgodzie z relacją strony. Różne są natomiast konsekwencje stąd wyprowadzone.
Nieprawidłowe było wydanie decyzji o wymeldowaniu E. W. na wniosek S. W.. Niewiele wcześniej organy obu instancji stwierdziły prawidłowo, że S. W. nie ma statusu strony w tym konkretnym postępowaniu. Dlatego wadliwa jest zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta [...] (art.145 § 1 pkt 4 K.p.a.) Organ mógł w sprawie orzekać z urzędu, ale wyraźnie akcentował, że działa na wniosek S. W..
Nieprawidłowo uznały organy administracyjne, że Skarżąca opuściła lokal dobrowolnie. W ocenie Sądu, w tej konkretnej sytuacji wymiana zamków przez męża w czasie nieobecności Żony, następnie fizyczne jej zatrzymanie, aby nie mogła wejść do mieszkania należało potraktować jako pozbawienie E. W. dostępu do mieszkania z użyciem przez L. W. przymusu wobec Żony. "Za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu." (wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2001 r., V SA 3078/00 [w:] LEX nr 78937; por. również wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., V SA 3169/00 [w:] LEX nr 50123).
Po drugie, zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma pięć prawomocnych wyroków, których odpisy znajdują się w aktach sprawy. Żaden z tych wyroków nie doprowadził do przywrócenia posiadania mieszkania przez Skarżącą, ale trudno byłoby oczekiwać od Skarżącej, że poza powyższymi postępowaniami sądowymi będzie w stanie równolegle zainicjować postępowanie sądowe w sprawie posesoryjnej. Skarżąca była osobą niezamożną, matką samotnie wychowującą syna, pozostająca pod nieustanną presją dwóch osób (byłego męża i jego matki) agresywnych wobec Skarżącej w tym stopniu, że obie te osoby zostały uznane winnymi popełnienia przestępstw przeciwko Skarżącej. Skarżąca wykorzystała środki prawne dla ochrony swego zdrowia przez L. W., ochrony swej godności przed obelgami S. W., ochrony sytuacji swojej i małoletniego dziecka przez uzyskanie rozwodu z wyłącznej winy L. W., ochrony interesów prawnych swoich i dziecka przez uznanie przez sąd za bezskuteczną umowę darowizny działki nr [...] w [...] przez L. W. na rzecz S. W..
W tej sytuacji ustalenie organów administracyjnych, że Skarżąca nie podejmowała działań zmierzających do odzyskania mieszkania i wnioskowanie na tej podstawie, że opuściła mieszkanie dobrowolnie, co w konsekwencji uzasadniło jej wymeldowanie w trybie art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - jest działaniem organów administracyjnych naruszającym art.7 i art.77 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U. r.2004, nr 162, poz.1692).
O kosztach orzeczono na podstawie art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.r.2002, nr 153, poz.1271, zm. Dz.U.r.2002, nr 240, poz.2052, Dz.U. r.2003, nr 171, poz.1663 i nr 192, poz.1873 i nr 124, poz.1153 oraz nr 228, poz.2256 i poz.2261) w zw. z art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.).