Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 września 2019 r., nr [...] [...] Konserwator Zabytków w K. dopuścił [...] do udziału na prawach strony w postępowaniach administracyjnych prowadzonych dla budynku przy ul. [...] w K.. W postanowieniu tym zawarto pouczenie, że nie przysługuje na nie zażalenie.
M. T., działający jako kurator spadku po A. I. oraz po S. F., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika K. R. – T. wniósł skargę na ww. postanowienie do tut. Sądu, żądając jego uchylenia i umorzenia bądź zmiany i odmowy dopuszczenia ww. organizacji do udziału w postepowaniach dotyczących przedmiotowych budynków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi – w niniejszej sprawie postanowienie Wojewódzki Konserwator Zabytków, podlega jego kontroli.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (...).
W przedmiotowej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie dopuszczające na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 123 § 1 k.p.a. organizację społeczną do udziału w postępowaniu. W związku z tym, odpowiedzi wymaga pytanie czy w świetle art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. przysługuje od niego skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 123 k.p.a., w toku postępowania administracyjnego organ administracji publicznej wydaje postanowienia, które dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w trakcie toczącego się postępowania, które jednocześnie nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej. A to oznacza, że poza zakresem art. 123 k.p.a. są rozstrzygnięcia kończące postępowanie i rozstrzygające sprawę co do istoty. Stanowią one drugą grupę postanowień, wymagającą - w drodze wyjątku - wyartykułowania woli ustawodawcy ("chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej"). W treści art. 31 § 2 k.p.a. nie zostało zawarte żadne z podanych powyżej zastrzeżeń.
Oddzielną grupę postanowień zaskarżalnych do Sądu tworzą te postanowienia, na które przysługuje zażalenie. W myśl art. 31 § 2 zd. 2 k.p.a. są to postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek organizacji społecznej lub postanowienia o odmowie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. W świetle wykładni gramatycznej tego przepisu zażalenie na postanowienie o wszczęciu postępowania lub o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu nie służy stronom postępowania. W przypadku postanowień rozstrzygających sprawę dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu pogląd ten znajduje dodatkowe wsparcie w treści przepisu art. 141 § 1 k.p.a., który przewiduje, że zażalenie na postanowienie wydane w toku postępowania służy stronie, gdy kodeks tak stanowi (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego komentarz, Zakamycze 2005 r. str. 310). Inaczej mówiąc, zażalenie może być wniesione tylko na postanowienia enumeratywnie wyliczone w kodeksie postępowania administracyjnego.
A zatem, gdy dane postanowienie rozstrzyga jedynie określoną kwestię wynikającą w toku postępowania, jak np. w przypadku zagadnienia dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej i ustawodawca przesądza o braku możliwości jego kwestionowania w drodze odrębnego środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, to w tym przypadku nie zachodzi możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt II GSK 352/05). NSA w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn.. akt II OSK 3073/12 wprost stwierdziło, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na rozstrzygnięcie organu, którym postanowiono o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu.
Wobec tego, skoro w myśl przepisów kodeksu postępowania administracyjnego zaskarżone postanowienie z dnia 3 września 2019 r. nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, a nadto nie kończy postępowania w sprawie, ani też nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie jest postanowieniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., to jako takie nie może być zaliczone do kategorii postanowień, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Skarga podlega więc odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Mając powyższe ustalenia na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.
Orzeczenie o zwrocie wpisu od skargi, zawarte w punkcie 2 sentencji postanowienia, uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.