Uzasadnienie
Postanowieniem znak: [...] z dnia 19 stycznia 2017 r Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz 145 § 1 p-kt 4 i art. 148 kpa utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia 29 listopada 2016 r znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] znak: [...] z dnia 21 lipca 2015 r w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego oraz na szczególne korzystanie z wód.
Na uzasadnienie wskazał że zgodnie z art. 148 § 1 i § 2 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
We wniosku z dnia 11 lipca 2016 r wnioskodawca wskazał, iż w dniu 5 lipca 2016 r Starosta [...] przesłał mu decyzję z dnia 21 lipca 2015 r o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego. Jednakże z analizy treści pisma Starosty [...] z dnia 5 lipca 2016 r o udostępnieniu informacji publicznej wynika, że taka decyzja nie została udostępniona. Pismem z dnia 13 października 2016 r wezwano wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w kwestii dochowania terminu a odpowiedz nie została udzielona. Natomiast w zażaleniu wnioskodawca wskazał, że o decyzji dowiedział się w przeddzień złożenia wniosku od zaprzyjaźnionej osoby, która zastrzegła sobie dyskrecję i nie mógł ujawnić źródła informacji.
Biorąc pod uwagę sprzeczne informacje samego wnioskodawcy, treść pisma Starosty [...] z dnia 5 lipca 2016 r oraz brak odpowiedzi na wezwanie z dnia 13 października 2016 r uznano, że wnioskodawca nie wykazał dochowania terminu. Niezależnie od tego organ i instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w kwestii dochowania terminu przez wnioskodawcę jednakże postępowanie to nie potwierdziło dochowania terminu. W piśmie z dnia 25 października 2016 r Wójt Gminy [...], co prawda wskazał że wnioskodawca widział pozwolenie wodnoprawne ale nie jest znana dokładna data tej czynności. Wnioskodawca nie wspomina jednak o tej okoliczności podając inne informacje. Zakładając nawet z daleko idącej ostrożności, że okoliczność o której wspomina Wójt Gminy [...] miała miejsce w dniu 14 czerwca 2016 r (taka prawdopodobna data pojawia się) to złożenie wniosku było po terminie (pismo wniesiono osobiście w dniu 15 lipca 2016 r) stosownie do art. 148 kpa.
W myśl bowiem art. 57 § 3 kpa terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca.
Postanowienie to zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D. S. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organy I i II instancji. W szczególności zarzucił naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 79 i 81 kpa poprzez pominięcie prawa strony do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego poprzez brak zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach, art. 7, art. 77 §1 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i dokonanie dowolnej oceny zebranych dowodów podczas gdy organ ma obowiązek przeprowadzić wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, art. 8, art. 9 art. 10 i art. 11 kpa poprzez pominięcie tych norm i brak postępowania wyjaśniającego, a także poprzez prowadzenie sprawy w sposób nie budzący zaufania strony do władzy publicznej poprzez prowadzenie postępowania mającego na celu wydanie postanowienia, zawierającego negatywne dla strony rozstrzygnięcie bez udziału zainteresowanego, art. 107 kpa poprzez brak pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Na uzasadnienie wskazał że ocena materiału dowodowego dokonana przez organ jest dowolna a nie swobodna. Organ nie zawiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym a przecież strona ma prawo czynnie uczestniczyć w całym toku postępowania. Brak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ustaleń oraz jakiegokolwiek rozważania okoliczności związanych z jego przedmiotem wbrew art. 107 § 3 kpa. Zdaniem skarżącego naruszono również obowiązek informowania i wyjaśniania stronom całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy w sposób szeroki.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podkreślił ze sformułowane w skardze zarzuty odnoszą się do innego etapu postępowania niż ocena spełnienia formalnych wymogów wniosku o wznowienie postępowania. Na etapie badania skuteczności wniosku o wznowienie postępowania organ nie jest uprawniony do przeprowadzania postępowania wyjaśniającego za wyjątkiem jedynie takiego jego zakresu, które ukierunkowane jest na ustalenie zachowania warunków formalnych wniosku, co w procedowaniu organu miało miejsce. Organy stwierdziły brak spełnienia przesłanki formalnej odnoszącej się do wniesionego wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzja ostateczną, wobec nie zachowania terminu dla dokonania tej czynności. To na skarżącym spoczywał obowiązek udowodnienia i wykazania zachowania terminu dla skutecznego wniesienia wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.".
Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad, Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji są prawidłowe i zgodne z prawem. Organy obu instancji zajęły stanowisko wobec wszystkich istotnych okoliczności a trafne argumenty zawarły w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (art. 16 § 1 zd. 2 k.p.a.). Oprócz ściśle wskazanych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego przesłanek wznowienia, kolejnym ograniczeniem możliwości wszczynania tego trybu jest ograniczenie terminu składania wniosku o wznowienie. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl § 2 tego przepisu termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. To na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zachowania powyższego terminu a organ administracji publicznej swobodnie ocenia przedstawiony materiał dowodowy.
W kontrolowanej przez Sąd sprawie powołaną przez wnioskodawcę przesłanką wznowienia był właśnie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.: "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu", a zatem zastosowanie znajdzie art. 148 § 2 k.p.a.
W orzecznictwie zwraca się uwagę, że "dowiedzenie się o decyzji" w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu, więc o takie dane jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację czego dana decyzja dotyczy (wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., sygn. II OSK 674/13, LEX nr 1664450). Organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. II OSK 2043/12, LEX nr 1450858).
Dla oceny dopuszczalności wznowienia ustalenie daty, w której strona dowiedziała się o decyzji ma znaczenie kluczowe. Skarżący wskazał we wniosku o wznowienie z dnia 15 lipca 2016 r, że w czerwcu (2016 r) zorientował się, że na działkach sąsiednich prowadzone są roboty budowlane na szeroką skalę a w odpowiedzi na zapytanie o udostępnienie informacji publicznej Starosta [...] przesłał mu decyzję pozwolenie wodnoprawne z 21 lipca 2015 r.
Organy obydwu instancji trafnie zakwestionowały stanowisko strony, powołując przy tym wiarygodne okoliczności dające ku temu podstawy. Niewątpliwie oświadczenie strony o dacie, w której dowiedziała się o decyzji, w sprawie, której domaga się wznowienia postępowania podlega swobodnej ocenie organu właściwego do rozpoznania wniosku o wznowienie. Ocena dokonana w niniejszej sprawie przez organy była trafna i nie była dowolna. To wszystko sprawia, że przy rozpoznaniu sprawy w postępowaniu administracyjnym zachowano zasady procedowania, określone w art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a.
Organ I instancji zwrócił się do firmy: "B." pismem z dnia 13 października 2016 r o informację kiedy rozpoczęto prace związane z realizacją inwestycji i kiedy oznakowano teren budowy. Z przekazanej informacji wynika, że pierwsze prace budowlane rozpoczęły się 2 czerwca 2016 r a teren budowy oznakowano tablicą informacyjna pomiędzy 6 a 9 czerwca 2016 r. (k - 39)
Z pisma Urzędu Gminy w [...] z dnia 25 października 2016 r wynika, że skarżący ustnie wniósł o pilne udostępnienie do wglądu decyzji z dnia 21 lipca 2016 r, co zbiegło się z rozpoczęciem budowy i " być może było to 14 czerwca 2016 r " (k - 42)
W związku z zaistniałymi wątpliwościami, celem wyjaśnienia spełnienia przesłanki zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania organ wezwał skarżącego pismem z dnia 13 czerwca 2016 r do dokładnego wskazania w terminie 7 dni okoliczności dochowania terminu w kontekście wymogów art. 148 § 2 k.p.a. to jest, kiedy i w jaki sposób dowiedział się o decyzji z dnia 21 lipca 2016 r, kto udostępnił ten dokument. (k – 28-29) Wezwanie do wykonania obowiązku doręczono skarżącemu dnia 24 października 2016 r. Wezwanie pozostało jednak bez odpowiedzi a skarżący nie wykazał zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania.
Wszystkie zebrane okoliczności zostały przez organy właściwie ocenione, szczególnie w kontekście, że sam skarżący nie był w stanie precyzyjnie określić i wiarygodnie wykazać kiedy dowiedział się o decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. W złożonym zażaleniu z dnia 15 grudnia 2016 r jedynie ogólnie wspomina że " o wydaniu decyzji dowiedział się w przeddzień złożenia wniosku od osoby zaprzyjaźnionej, która zastrzegła sobie dyskrecję", " informację uzyskał od osoby postronnej w dniu poprzedzającym złożenie wniosku". Tych informacji nie można jednak w żaden sposób zweryfikować.
Dokonawszy oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie doszedł do wniosku, że jest ono prawidłowe i dlatego skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718).