Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 września 2002 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania M. R., utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2002 r znak. [...], którą orzeczono o odmowie wprowadzenia zmiany podmiotowej w operacie ewidencji gruntów, przez ujawnienie jako właścicieli działki Nr [...] o pow. 0.1296 ha (dawna dz. [...]) K. R., M.R. i i B.P., z tytułu spadkobrania po L. P. W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 138 paragraf 1 pkt 1 kpa, oraz art.7 "b" ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000 r Nr 100, poz. 1086 z póżn. zm.)
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia.
K. R., M. R. i B. P., powołując się na następstwo prawne z tytułu spadkobrania stwierdzone orzeczeniami sądowymi po L. P. wnieśli o ujawnienie ich w operacie ewidencji gruntów, jako współwłaścicieli działki [...] o pow. 1296 w [...] przy ul. [...].Wnioskodawcy wykazywali, iż działka ta, jest odpowiednikiem działki Nr [...], którą L. P. nabył umową notarialną z dnia [...]1931 r sporządzoną w [...].
Starosta decyzją z dnia [...] 2002 r, odmówił wprowadzenia żądanej zmiany podmiotowej. Nie kwestionując wykazywanego postanowieniami sądów: Powiatowego w [...] z dnia [...]. 1952(sygn. [...]), Powiatowego w [...] z dnia [...]1957(sygn. [...]) Rejonowego w [...] z dnia [...].1982 r (sygn[...]) i Rejonowego w [...] z dnia [...]1991 r (sygn. [...]),Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]. 2000 r (sygn. [...]), następstwa wnioskodawców z tytułu spadkobrania kolejno po L.P., J. L.P. s. L.,H. P. P., Z. R. i I. P., organ I instancji stwierdził brak podstawy prawnej do dokonania zmiany podmiotowej.
Ustalono, że w pozycji rejestru gruntów Nr [...] obrębu [...], działka [...] o pow. 0,1296 ha figuruje jako stanowiąca własność Gminy [...], objęta księgą wieczystą Nr [...].Podstawę ujawnienia Gminy [...] w ewidencji, stanowiła ostateczna decyzja Wojewody z dnia [...] 1994 r Nr [...] stwierdzająca nabycie tej nieruchomości przez Gminę z mocy prawa.
Wskazując m.in. przepis paragrafu 12 ust.1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), organ I instancji uznał, że umowa notarialna Nr [...] z dnia [...].1931 r sprzedaży przez K. M. na rzecz L.P. działki Nr [...] odpowiadającej obecnej działce Nr [...]wg. wykazu synchronizacyjnego, a nabytej przez K. M. również w 1931 r od Gminy, nie daje podstaw do wprowadzenia zmiany podmiotowej, gdyż aktualny stan prawny wynika z późniejszej ostatecznej decyzji.
W odwołaniu od tej decyzji M. R. podnosił, że od dnia [...] 1931 r działka nie wchodziła w skład mienia Gminy Miasta oraz kwestionował podstawę wpisów działki w księdze wieczystej [...] na rzecz Skarbu Państwa w 1966 r, a następnie w KW [...] na rzecz Gminy, na podstawie decyzji Wojewody z [...].1994 r wyjaśniając przyczyny nie założenia dla nieruchomości księgi wieczystej przez L.P. i jego następców.
Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przyjmując za własne ustalenia faktyczne organu I instancji dokonał dalszych ustaleń. Stwierdzono, że w księdze wieczystej Nr [...] Sądu Rejonowego, według stanu na dzień [...]1993 r prawo własności m.in. parceli Nr [...], wpisane było na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art.32 ust.2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130 ze zm.).Następnie od dnia [...] 2000 r, m.in. działka ewid. [...], stanowiąca bezspornie odpowiednik działki Nr [...], wpisana jest w [...] na rzecz Gminy na podstawie wyżej wskazanej decyzji Wojewody z dnia [...] 1994 r.
Stwierdzając zgodność stanu ewidencji z aktualnym stanem prawnym, organ odwoławczy podzielił stanowisko prawne organu I instancji, co do braku podstaw do wprowadzenia żądanej zmiany podmiotowej, co uzasadniało utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy, na powyższą decyzji wniósł M. R..Skargę oparto na zarzucie naruszenia prawa. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa i powtarzając argumentację odwołania, skarżący kwestionował wpisy prawa własności tej działki w księgach wieczystych początkowo Nr [...], a następnie Nr [...].Zdaniem skarżącego istnieją przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody z [...] 1994 r, a przedłożona umowa notarialna z [...]1931 r, potwierdza nabycie działki przez L.P.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i wyjaśniając informacyjny charakter ewidencji gruntów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r.Zgodnie zatem z przepisem art.97 paragraf 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 z późn. zm.), sprawa - wobec niezakończenia postępowania przed dniem 1 stycznia 2004 r - podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do przepisu art. 3 paragrafu 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) - dalej ustawa o p.s.a - Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Rozpoznając skargę, Sąd zgodnie z art. 134 paragraf 1 ustawy o p.s.a - rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola Sądu - jak to wynika z art. 1 paragraf 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Dokonana w następstwie rozpoznania skargi, kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, że jest ona zgodna z prawem, co skargę czyni bezzasadną.
Zaskarżona decyzja oparta została na przepisach obowiązującej od 1 lipca 1989 r ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. Nr 100, poz. 1086 z późn.zm.).W myśl art. 2 pkt 8 tej ustawy przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach,budynkach i lokalach ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych i prawnych władających tymi gruntami. Powyższe informacje zgodnie z art. 24 ust.1 ustawy zawarte są w tzw. operacie ewidencyjnych, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów.
Stosownie do przepisu art.20 ust.2 pkt 1 w ewidencji gruntów (oprócz tzw. danych przedmiotowych), wykazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki. Taka regulacja oznacza, że przedmiotem tzw. danych podmiotowych ewidencji są dane tylko o właścicielu, a dane o innych podmiotach, które nie będąc właścicielem władają gruntem - wpisywane są w ewidencji tylko co do gruntów państwowych i samorządowych. Przepis art.59 tej ustawy stanowi zarazem, że w ewidencji gruntów i budynków założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności wykazuje się osobę władającego.
W dacie wydania decyzji, od dnia [...] 2001 r obowiązywały już przepisy Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2002 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454).Wydane na podstawie ustawy, Rozporządzenie, w przepisie paragraf 12 ust.1 wyczerpująco wylicza dokumenty na podstawie, których uwidacznia się w ewidencji gruntów właścicieli nieruchomości, zaliczając do nich; wpisy w księgach wieczystych, prawomocne orzeczenia sadowe, umowy zawarte w formie aktu notarialnego, dotyczące ustanowienia lub przeniesienie praw rzeczowych do nieruchomości, ostateczne decyzje administracyjne, a także dyspozycje zawarte w aktach normatywnych.
Zgodnie z art. 22 ust.1 powołanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków jest starosta. Przepisy wydanego na podstawie ustawy wskazanego wyżej Rozporządzenia z 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nakładają na starostę jako organ prowadzący ewidencję, m.in. obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (paragraf 44 pkt 2).Zarazem rozporządzenie w Rozdziale 3 reguluje prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych (paragrafy 44 -do 59).
W świetle powyższych uregulowań istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do aktualizacji w operacie ewidencyjnym, informacji podmiotowych i przedmiotowych, powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym. Natomiast nie jest dopuszczalne samodzielne rozstrzyganie przez organy ewidencji, w postępowaniu ewidencyjnym o tytule własności do gruntu. Zasada taka ugruntowała się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por.np. wyrok z 6.11.2001 r II S.A./Kr 2099/00 - Lex., 82005 czy z 7.04..1999 II S.A. 119/99 - Lex 46215) i jest nadal aktualna na tle przepisów powołanego rozporządzenia.
Zasada systematycznej aktualizacji operatu ewidencji jako zbioru informacji o gruntach i budynkach, sprzeciwia się wprowadzaniu do ewidencji danych nieaktualnych, tzn. nie odzwierciedlających aktualnego stanu prawnego.
Jest niesporne w sprawie, że prawo własności działki ewid. [...] (dawniej dz.100) jest wpisane w księdze wieczystej [...] na rzecz Gminy na podstawie decyzji komunalizacyjnej Wojewody z dnia [...]1994 r.
Zgodnie z przepisem art. 3 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r w księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2002 r Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.), organy związane są domniemaniem, że wpisane prawo własności działki ewid. [...] w księgę wieczystą jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Usunięcie niezgodności pomiędzy stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym następuje w trybie postępowania przed sądem powszechnym (art.10 ustawy o kw i hipotece).Orzeczenie sadu usuwające taka ewentualną niezgodność, stanowi podstawę zmiany wpisu w księdze wieczystej.
W takiej sytuacji, żądanie skarżących, by w postępowaniu ewidencyjnym organ prowadzący ewidencji, rozpatrywał zasadność przesłanek decyzji komunalizacyjnej Wojewody z 1994 r stanowiącej podstawę wpisu do księgi wieczystej prawa własności Gminy co do działki, nie znajdowało oparcia w żadnym przepisie obowiązującego prawa. Ewidencja gruntów tylko odzwierciedla stan prawny wynikający z wpisu w księdze wieczystej.
Zaskarżona decyzja odmawiająca wprowadzenia zmiany podmiotowej w ewidencji gruntów na podstawie aktu notarialnego z 1931 r, którego treść jest niezgodna z aktualnym stanem prawnym wynikającym z księgi wieczystej była całkiem uzasadniona. Ewentualne uzyskanie przez skarżącego w innym postępowaniu, orzeczenia zmieniającego wpis co do prawa własności w księdze wieczystej, może stanowić podstawę do żądania wprowadzenia aktualizacji ewidencji gruntów, przez wpisanie innych osób w miejsce Gminy jako właścicieli nieruchomości.
Z tych przyczyn skarga ulegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn.zm.).