Uzasadnienie
I. W dniu 25 listopada 2002 r., pełnomocnik skarżącej Dominiki Z. - umocowany udzielonym dnia 22 października 2002 r. pełnomocnictwem - radca prawny, złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję M. Kuratora Oświaty z dnia 25 września 2002 r. (...), utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego im. K. J.III S. w K., którą skreślono skarżącą z listy uczniów tego Liceum.
Ze skargą połączono wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu tego wniosku skazano, że wniesienie skargi poprzedziły działania mediacyjne pełnomocnika skarżącej z Dyrekcją Liceum, w trakcie których skarżąca złożyła oświadczenie, przesłane Dyrekcji Liceum pismem pełnomocnika z dnia 31.10.2002 r., z wnioskiem o przywrócenie praw ucznia, a skargę wniesiono po otrzymaniu w dniu 21 listopada 2002 r. pisma Dyrektora Liceum, wskazującego na ostateczny charakter decyzji Kuratora Oświaty z dnia 25 września 2002 r. Zdaniem składającego wniosek ówczesnego pełnomocnika skarżącej - radcę prawnego /o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, któremu zawiadomiła skarżąca Sąd w dniu 3 czerwca 2003 r., udzielając w tej samej dacie pełnomocnictwa swej matce Grażynie Z./, celem negocjacji poprzedzających wniesienie skargi było załagodzenie konfliktu a skargę wniesiono jak podkreślał - przed upływem 7 dni od dowiedzenia się, że załatwienie polubowne sprawy nie jest możliwe.
Na uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu do wniesienia skargi było niezawinione, przedstawiono kserokopie pisma ówczesnego pełnomocnika skarżącej z dnia 31.10.2002 r. do Dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego wraz ze stanowiącym jego załącznik oświadczeniem skarżącej z dnia 29.10.2002 r. oraz kserokopią datowanej na dzień 21.11.2002 r. odpowiedzi Dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego na to pismo.
II. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie - postanowieniem z dnia 18 grudnia 2002 r. /II SA/Kr 3122/02/, odrzucił skargę na podstawie art. 27 ust. 2 w zw. z art. 36 ust. 1 i 3 ustawy o NSA w zw. z art. 16 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych /t.j. Dz.U. 2002 nr 9 poz. 88 ze zm./, w zw. z par. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1995 r. w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej /Dz.U. nr 117 poz. 563 ze zm./, wobec przyjęcia ustalenia, że należny od skargi wpis stały, nie został złożony przez pełnomocnika - radcę prawnego.
Po doręczeniu tego postanowienia, pełnomocnik skarżącej dnia 10 stycznia 2003 r. złożył pismo zawierające m.in. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty, podnosząc, iż wprawdzie nie złożył tej opłaty równocześnie z wniesieniem skargi, ale wniesiona została w dniu 2 grudnia 2002 r., czyli w terminie 7 dni od daty złożenia skargi, a zatem była uiszczona w dacie podejmowanego przez Sąd dnia 18 grudnia 2002 r. postanowienia.
Z przedstawionych przez M. Kuratora Oświaty akt postępowania administracyjnego, nie wynika kiedy doręczono skarżącej Dominice Z. skierowaną do niej i wysłaną pocztą dnia 4 października 2002 r. decyzję M. Kuratora Oświaty z dnia 25 września 2002 r. (...), zawierającą m.in. pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 4 czerwca 2003 r., skarżąca Dominika Z. podtrzymała swoje twierdzenie, zawarte w piśmie uzupełniającym skargę złożonym dnia 3 czerwca 2003 r., że decyzję M. Kuratora Oświaty z dnia 25 września 2002 r., otrzymała w przesyłce zwykłej dnia 8 października 2002 r. Wyjaśniła zarazem skarżąca, że urodziła się 16 kwietnia 1984 r. i w dniu odebrania tej decyzji była pełnoletnia.
Pełnomocnik strony przeciwnej wniósł o oddalenie wniosków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podtrzymane na rozprawie dnia 4 czerwca 2003 r. przez obecnego pełnomocnika skarżącej, wnioski z dnia 25 listopada 2002 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i z dnia 10 stycznia 2003 r. o przywrócenie terminu do złożenia opłaty od skargi ulegają oddaleniu.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę wnosi się bezpośrednio do Sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w innych przypadkach w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o podjęciu aktu lub innej czynności organu uzasadniającego wniesienie skargi.
Stosownie do przepisu art. 30 par. 1 Kpa zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
Oznacza to, że zgodnie z art. 10 par. 1 i art. 11 Kodeksu cywilnego, skarżąca Dominika Z. z chwilą ukończenia 18 lat, tj. z dniem 17 kwietnia 2002 r. stała się osobą pełnoletnią, uzyskując pełną zdolność do czynności prawnych.
Doręczenie zatem skarżącej decyzji M. Kuratora Oświaty z dnia 25 września 2002 r., było skuteczne w świetle art. 40 par. 1 Kpa. Od dnia doręczenia zatem skarżącej w dniu 8 października 2002 r. decyzji M. Kuratora Oświaty, rozpoczął bieg 30 dniowy termin do wniesienia skargi na tę decyzję bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Termin ten zgodnie z przepisem art. 57 par. 1 Kpa w zw. z art. 59 ustawy o NSA, upływał dnia 7 listopada 2002 r. W terminie do wniesienia skargi podlegającej opłacie stałej, winien być również uiszczony, bez wezwania wpis od skargi, wobec jej wnoszenia przez pełnomocnika radcę prawnego, co wyjaśniono już w uzasadnieniu powołanego postanowienia NSA z dnia 18 grudnia 2002 r.
Skarżąca udzieliła pełnomocnictwa - radcy prawnemu Wiktorowi M. N. dnia 22.10.2002 r., z zatem przed upływem terminu do wniesienia skargi, co oczywiście samego terminu nie przedłużało, rodziło natomiast obowiązek uiszczenia stałego wpisu od skargi wnoszonej przez tego pełnomocnika, w terminie otwartym do wniesienia skargi.
Przewidziany art. 35 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym "ważny powód" przywrócenia na wniosek strony terminu do wniesienia skargi, nie stanowi wyłącznej przesłanki do przywrócenia tego terminu, ani też do przywrócenia terminu do uzupełnienia braku skargi - tj. do złożenia opłaty od skargi podlegającej opłacie stałej.
Przepis art. 59 ustawy o NSA stanowi, że w sprawach nieunormowanych tą ustawą do postępowania przed Sądem stosuje się odpowiednio wskazane nim przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym m.in. przepisy art. 29-32 i art. 57-60 Kpa, a w pozostałym zakresie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Właśnie to odesłanie przepisem art. 59 ustawy o NSA do przepisów art. 57-60 Kpa wypełniających Rozdział 10 - Terminy - wskazuje, że art. 35 ust. 2 ustawy o NSA nie stanowi samodzielnej i wyłącznej podstaw do przywrócenia terminu do dokonania określonej nim czynności.
Według przepisu art. 58 par. 1 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Zgodnie z art. 87 par. 1 Kpc, pełnomocnikiem strony m.in. może być radca prawny. Pełnomocnictwo procesowe - pełnomocnictwo do występowania przed Sądem, a w tym przed NSA stosownie o przepisu art. 96 Kodeksu cywilnego, w zw. z art. 92 Kpc i art. 59 ustawy o NSA, opiera się na oświadczeniu reprezentowanego umocowującym pełnomocnika do wykonywania przed tym Sądem czynności związanych z wniesieniem skargi na decyzję w imieniu i na rzecz reprezentowanego. Dokonanie lub niedokonanie czynności przez ustanowionego pełnomocnika strony /zainteresowanego w rozumieniu art. 58 par. 1 Kpa -będącego stroną w postępowaniu przed NSA/ jest dokonaniem czynności przez samą stronę.
W świetle okoliczności przytoczonych na poparcie wniosku o przywrócenie upływającego dnia 7 listopada 2002 r. terminu do wniesienia skargi, faktycznie złożonej dnia 25 listopada 2002 r. jest oczywiste, iż opóźnienie w dochowaniu tego terminu przez przybranego pełnomocnika - radcę prawnego, miało charakter zawiniony w rozumieniu art. 58 par. 1 Kpa. Nie istniały żadne obiektywne przeszkody, we wniesieniu skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w ustawowym terminie, a brak zachowania terminu był następstwem świadomego i celowego postępowania fachowego pełnomocnika - radcy prawnego, który w otwartym terminie do wniesienia skargi na decyzję organu II instancji do NSA wybrał drogę "negocjacji" z organem I instancji - Dyrektorem Liceum.
Zawinienie pełnomocnika /strony/ w uchybieniu terminu, stanowi spełnienie negatywnej przesłanki, przewidzianej art. 58 par. 1 Kpa i wyłączającej dopuszczalność przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia skargi. Prowadzi to do oddalenia wniosku o przywrócenie powyższego terminu.
Losy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, dzieli także wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych wnoszonej przez radcę prawnego skargi podlegającej opłacie stałej.
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia opłaty akcentuje, iż wniesioną ją w ciągu 7 dni od dnia wniesienia skargi w dniu 25.11.2002 r. Tymczasem sama skarga została wniesiona po terminie, który upłynął dnia 7 listopada 2002 r. i z wyżej wskazanych przyczyn nie jest dopuszczalne jego przywrócenie. Nie podlega zatem przywróceniu termin do złożenia opłaty od wniesionej skargi w sytuacji, gdy sama skarga została wniesiona po terminie, a wniosek o jego przywrócenie nie może być uwzględniony.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 53 par. 3 i 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w zw. z art. 58 par. 1 Kpa.