Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 25 kwietnia 2018 r. w sprawie skargi na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 22 stycznia 2018 r.
We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe mężem C. B.. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 2.060 zł i składa się na niego świadczenia emerytalne męża skarżącej. Skarżąca nie wykazuje stałego miesięcznego dochodu. Skarżąca jest właścicielem domu o pow. 80 m2, innego majątku ruchomego i nieruchomego nie wykazuje.
Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, iż prosi o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż pozostaje na utrzymaniu męża. Nie posiada własnego źródła dochodu. Zajmowała się wychowywaniem piątki dzieci a potem opieką na starszymi, schorowanymi rodzicami. Obecnie sama choruje na [...] chorobę.
We wniosku skarżąca wykazała miesięczne zobowiązania i stałe wydatki:
opłaty za gaz- 250 zł, energię elektryczną – 100 zł, wodę – 100 zł, telefon- 60 zł, leki- 150 zł, podatek 60 zł (kwartał), ubezpieczenie domu- 100 zł rocznie.
Wezwana do uzupełnienia złożonego wniosku w piśmie z dnia 25 kwietnia 2018 r. wyjaśniła, iż ani ona ani mąż nie posiadają rachunków bankowych, nie posiada pojazdu mechanicznego, wspólne gospodarstwo domowe prowadzi tylko z mężem, i nie korzysta z pomocy opieki społecznej.
Do pisma uzupełniającego wniosek skarżąca dołączyła następujące kserokopie dokumentów i faktur: odcinek opłaty za gaz - 250 zł (za dwa miesiące), odcinek opłaty za energię elektryczną – 69,90 zł, fakturę za wodę i ścieki za okres od 16 listopada 2017 do 11 stycznia 2018 r. na kwotę `106,49 zł,opłata za [...] - 27,60 zł., [...] - 59,97 zł, [...] – 84,39 zł, podatek – 240 zł rocznie (20 zł miesięcznie).
Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, od wydatków albo od opłat sadowych i wydatków lub obejmuje ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, i ustanowienie adwokata. Zatem wniosek skarżącego należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt1 p.p.s.a.
Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85).
Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa, i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy.
W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącej, referendarz sądowy uznał, iż zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Natomiast przedstawiona sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego w całości.
Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, ich miesięczny dochód to 2.060 zł, jej majątek stanowi nieruchomość o pow. 80 m2. Wykazane koszty utrzymania koniecznego, w tym wydatki na lekarstwa zamykają się łączną kwotą 417 zł. Pozostałe wydatki (telefon. ubezpieczenia, telewizja [...]) to kwota 188,76 zł. Do dyspozycji skarżącej i jej męża pozostaje kwota 1.454,24 zł.
Co do wniosku o ustanowienie adwokata, orzekający uznał,iż sytuacja finansowa skarżącej nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy w tym zakresie tym bardziej, że na tym etapie postępowania obecność pełnomocnika nie jest konieczna.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).