Uzasadnienie
IISA/Kr 3198/01
Decyzją z dnia 1.08.2000r Nr [....], wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji -wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił C.K. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD K. decyzja z dnia 30.10.1985r z tytułu walki zbrojnej o utrwalenia władzy ludowej" w okresie od [....]. 07.1947r do [....].12.1948r, łącznie 1 rok, 6 miesięcy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że C.K. w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka prowadził działalność w Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt ZBOWiD.
W związku z tym stwierdził, ze C.K. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej"
W myśl art.25 ust.2 pkt 2 ustawy, osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.
Wyjaśnił jednocześnie, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust.2, art.2 i 4 ustawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy C.K. podniósł, że przy wydaniu decyzji nie wzięto pod uwagę, iż w okresie okupacji był gońcem - łącznikiem między grupami organizacji podziemnej - Armii Krajowej. Podał, że wcześniej bał się mówić o swojej działalności w czasie okupacji. Do wniosku dołączył oświadczenie dowódcy oddziału AK.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 2 października 2001r Nr [....], wydaną na podstawie art.138 § l pkt l, art. 127 § 3 i art. 129 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 1.08.2000rNr [....]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że C.K. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka prowadził działalność w ORMO. MO nie była służbą zmilitaryzowaną.
W myśl art.25 ust.2 okt 2 cytowanej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osób, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władz) ludowej w latach 1944-1956.
Dlatego też nie znaleziono podstaw do zmiany bądź uchylenia dotychczasowej decyzji.
Jednocześnie organ stwierdził, że rozpatrzenie przez organ wniosku o przyznanie nowego tytułu uprawnień kombatanckich bez udokumentowanego wniosku i rekomendacji właściwego stowarzyszenia byłoby naruszeniem przepisu art.22 ust. l ustawy o kombatantach oraz art.22 ust.3 ustawy, w myśl którego wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 mogły być kierowane do urzędu w określonym trybie do dnia 31.12.1998r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję C.K. podtrzymał zarzuty wymienione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sad bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.
Skarga jest zasadna.
Stosownie do przepisu art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach bodących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (tekst jedn. Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 ze zmianą -Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art.
4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w hiszpan1" w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.
W myśl art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy za działalność kombatancka uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945.
Ustosunkowując się do twierdzenia organu zawartego w decyzji z dnia 7.08.2000r, że "Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust.2, art.2 i 4 ustawy", podnieść należy, że jeżeli stanowiskiem Sądu Najwyższego, na które powołał się organ, jest stanowisko zawarte w wyroku SN z dnia 21.03.1996r (III ARN 80/95 OSNP 1996/18/261), to odniesienie to jest niewłaściwe.
Sąd Najwyższy stwierdził wówczas, że organ orzekający w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm.) nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie takich uprawnień na podstawie art. 21 ust. l tej ustawy.
Podkreślić jednak należy, że pogląd ten wyrażony został na gruncie przepisu at.25 ust.2 pkt 2 ustawy w brzmieniu, jakie obowiązywało do dnia 31.07.1997r. Przepis ten stanowił wówczas: Pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej".
Dopiero począwszy od dnia 31.07.1997r w przepisie tym dodano zdanie drugie: Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wciskowa w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.
Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można stwierdzić, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy.
Zgodnie z uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 4.03.2002r (ONSA 2002/4/132), wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy Dostępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie. powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich.
Skoro więc skarżący podnosił w toku postępowania weryfikacyjnego twierdzenia o swoim udziale w ruchu oporu i przedstawiał na te okoliczność dowody. organ administracji. z naruszeniem przepisów postępowania rozstrzygnął o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich, nie rozpoznając w ogóle wniosku o przyznanie uprawnień z innego tytułu.
Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15.04.2003r, art.22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, który przewidywał, że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane do dnia 31 grudnia 1998 r., został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji.
Przepis ten utracił moc z dniem 29 kwietnia 2003r.
W myśl art. 145a. § l kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Sytuacja ta ma miejsce w niniejszej sprawie.
Stosownie do treści art. 145 § l lit.b i lit.c ustawy o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również wtedy. gdy stwierdzi naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Dlatego też, na podstawie powołanego przepisu i art.135 ustawy orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200'ustawy.