Uzasadnienie
W dniu 12 marca 2014 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek uczestnika postępowania T. P. o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata z urzędu.
Z danych zawartych we wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną D. P.. Ich miesięczny dochód wynosi 773,17 zł i stanowi go renta chorobowa T. P. w wysokości 577,84 zł i renta chorobowa rolnicza D. P. w wysokości 195,33 zł. W skład majątku strony wchodzi dom o powierzchni 80 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 0,79 ha. Wnioskodawca nie dysponuje oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi.
W uzasadnieniu wniosku T. P. podniósł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów pomocy prawnej bez uszczerbku utrzymanie koniecznego dla siebie i rodziny ze względu na trudną sytuację majątkową i ponoszenie znacznych kosztów leczenia wnioskodawcy i jego żony. Sprawa jest trudna i nie poradzi on sobie bez pomocy adwokata, dlatego wnosi o przyznanie pełnomocnika z urzędu.
Odnosząc się do wezwania o uzupełnienie danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy uczestnik postępowania oświadczył, iż nigdy nie prowadził i prowadzi działalności gospodarczej w formie tartaku, ani żadnej innej. Faktury za leki są niekompletne, ponieważ apteka nie zawsze je wystawia. Wnioskodawca nie posiada faktur za jedzenie i gaz, ponieważ nie wiedząc, że będą potrzebne, nie prosił o ich wystawienie. Gaz kosztuje miesięcznie 57 zł. Leczenie uczestnika i jego żony wraz z wyjazdami do lekarzy specjalistów kosztują ok. 200 zł, ubranie ok. 100 zł miesięcznie. Wyżywienie, w zależności od ponoszonych opłat i innych wydatków, kosztuje ok. 500 zł. Za opał na okres zimy strona płaci ok. 600 zł.
Do pisma T. P. załączył kopie następujących dokumentów: zeznania PIT-37 za 2013 rok, sześciu odcinków płatności za energię elektryczną opiewających na kwoty 86,52 zł (jeden) i 139,37 zł (pozostałe pięć), dowodu wpłaty kwoty 52,05 zł na rzecz [...], decyzji ZUS z dnia 2 stycznia 2014 roku o ponownym ustaleniu renty T. P. na kwotę 577,84 zł miesięcznie, dokumentów PIT-40 za rok 2013 D. P. (roczny przychód 2.344,76 zł) oraz T. P. (roczny przychód 7.846,22 zł), wypisu z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy [...] o uznaniu D. P. za okresowo niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym do marca 2014 roku, faktury z dnia 11 sierpnia 2012 roku za węgiel na kwotę 1.260 zł, faktury z dnia 4 września 2013 roku z węgiel na kwotę 1.240 zł, dowodu wpłaty w dniu 14 marca 2014 roku kwoty 12 zł za odpady, dowodu wpłaty z dniu 14 marca 2014 roku kwoty 29 zł tytułem łącznego zobowiązania pieniężnego, faktury z dnia 18 czerwca 2013 roku za konsultację kardiologiczną na kwotę 80 zł, faktury z dnia 11 października 2013 roku za badanie USG na kwotę 100 zł oraz 27 faktur za zakup leków i medykamentów opiewających na kwoty od 7,98 zł do 108,83 zł.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 roku, poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Z treści art. 12 p.p.s.a. wynika, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania.
Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dokonując zatem analizy wniosku uczestnika postępowania o przyznanie prawa pomocy wzięto pod uwagę realne możliwości zabezpieczenia przez niego środków niezbędnych do pokrycia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru w niniejszej sprawie.
W ocenie orzekającego T. P. wykazał, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Sytuacja materialna i zdrowotna wnioskodawcy nie jest łatwa. Jedynym źródłem jego utrzymania jest renta chorobowa w wysokości 577,84 zł. Rentą chorobową w wysokości 195,33 zł dysponuje żona T. P.. Łączny dochód rodziny wynosi zatem 773,17 zł miesięcznie. Środki finansowe w takiej wysokości z trudem wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy małżonkowie P. ze względu na stan zdrowia zmuszeni są ponosić koszty zakupu lekarstw i koniecznego leczenia. Nie posiadają przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Przedstawiona sytuacja pozwala na stwierdzenie, że uczestnik postępowania spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.