Uzasadnienie
Decyzją z dnia 27 listopada 2003 r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania K. M. od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu K. M. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że decyzją organu I instancji orzeczono o wymeldowaniu K. M. z przedmiotowego lokalu uznając, że w sprawie spełniona została przesłanka konieczna do wydania decyzji o wymeldowaniu jej z uwagi na fakt, iż wyżej wymieniona bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i zamieszkała pod innym adresem. W złożonym odwołaniu skarżąca przyznaje, iż faktycznie w przedmiotowym budynku nie zamieszkuje. Uważa natomiast, że opuszczenie tego lokalu nie było dobrowolnie, lecz spowodowane nasilającym się konfliktem z mężem A. M..
Ponadto po opuszczeniu przez Nią budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] maż wymienił zamki w drzwiach i nie ma dostępu do tego lokalu. Wprawdzie kilkakrotnie wchodziła do tego budynku w asyście policji, ale tylko po to, aby zabrać z tego lokalu dziecka rzeczy osobiste oraz dokumenty. Podnosi również, iż nie zgadza się na wymeldowanie z pobytu stałego albowiem nie ma innego lokalu, w którym mogłaby zamieszkać i zameldować się na pobyt stały. Uważa, że jeśli Burmistrz [...] wydał decyzję o Jej wymeldowaniu to powinien też zagwarantować Jej i dziecku inny mieszkalny lokal zastępczy. Podnosi ponadto, iż decyzja orzekająca o Jej wymeldowaniu jest przedwczesna, albowiem w dalszym ciągu pozostaje w związku małżeńskim z A. M., a ponadto ma jeszcze możliwość w okresie jednego roku domagania się przywrócenia posiadania lokalu przy ul. [...] w [...]. Wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania stwierdził, że podstawą prawną wymeldowania jest przepis art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten, podnosi organ, dokładnie określa przesłanki dopuszczalności wymeldowania. Przesłanki te odnoszą się do dwóch odmiennych sytuacji, mianowicie wymeldowanie jest możliwe o ile: 1/ zameldowany bez dopełnienia obowiązku meldunkowego opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo 2/ zameldowany opuścił miejsce pobytu stałego, nie przebywa w nim przez okres 6 miesięcy a miejsca jego nowego pobytu nie można ustalić. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu, zaistniał pierwszy z wymienionych powyżej stanów faktycznych, który pozwolił wydać decyzję orzekającą o wymeldowaniu K. M. z pobytu stałego. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że K. M w budynku przy ul. [...] w [...] nie mieszka, opuściła ten budynek w kwietniu 2002 r. i z okoliczności sprawy wynika, iż zamieszkanie w tym budynku w obecnie zaistniałej sytuacji rodzinnej jest niemożliwe. Uznać zatem należy, iż opuszczenie budynku przez K. M. było dobrowolne i ma charakter trwały.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła K. M..
Skarżąca zarzuciła: - sprzeczność istotnych ustaleń z rzeczywistym stanem prawnym przez przyjęcie, że skarżąca dobrowolnie opuściła przedmiotowy budynek i że opuszczenie miało charakter trwały, podczas gdy faktycznie została zmuszona do jego opuszczenia przez męża, który kierował do niej groźby bezprawne wywołane silnym konfliktem małżeńskim, - rażące naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez przyjęcie, że skarżąca opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania, a także nieuwzględnienie dobra małoletniego syna stron zagrażające prawu małoletniego do zapewnienia miejsca stałego zamieszkania, - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, 9 i 12 kpa przez niepodjęcie wszelkich kroków zmierzających do wyjaśnienia sprawy.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji ewentualnie ich zmianę i oddalenie wniosku o wymeldowanie lub uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W piśmie z dnia [...] lutego 2006 r. skarżąca domagała się przyznania jej odszkodowania od Wojewody [...] w wysokości [...] zł z tytułu strat poniesionych na skutek wydania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), z mocy z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) do rozpoznania skargi wniesionej przed 1 stycznia 2004 r. właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jako jedną z przesłanek do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Natomiast, jeśli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Zatem przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżąca nie opuściła dobrowolnie budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], a została do tego zmuszona działaniem męża, który wymienił zamki w drzwiach. Skarżąca kilkakrotnie do przedmiotowego domu wchodziła w asyście policji.
Powyższe okoliczności wskazują, iż wbrew ustaleniom organów I i II instancji nie zachodzi w sprawie przesłanka dobrowolnego opuszczenia domu przez skarżącą.
Z powyższych względów decyzje organów obu instancji musiały ulec uchyleniu, celem ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 kpa. Ocena zebranego materiału dowodowego dokonana przez organ winna być swobodna, lecz nie dowolna i nie mająca pokrycia w materiale dowodowym.
Przy ponownym rozpoznaniu organ I instancji winien ocenić w sposób prawidłowy materiał dowodowy, a zwłaszcza zeznania świadka potwierdzającego stanowisko skarżącej, że została wyrzucona przez męża z domu.
Brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, jak tego domagała się skarżąca, gdyż w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 § 1 kpa.
Również żądanie zasądzenia odszkodowania jest żądaniem bezzasadnym, gdyż z takim żądaniem może strona wystąpić do sądu powszechnego, a nie administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) i art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji