Uzasadnienie
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].08.2000r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 20 ust. 3 w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) odmówiono Z.B. przyznania uprawnień przysługujących wdowie emerytce i rencistce pozostałej po kombatancie i innej osobie uprawnionej. Organ podniósł, że mąż Z.B. uzyskał uprawnienia kombatanckie decyzją ZW ZBOWiD w K. [...].1986r. wyłącznie z tytułu "udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem" od [...].01.1948 r. do [...].12.1948r. na podstawie zaświadczenia WKU-B. z [...]1986r., z którego wynika, że pełnił służbę w LWP i w wyżej wymienionych okresach jednostka wojskowa, w której odbywał służbę, prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem. Powołano się zatem na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...) nakazujący w takich sytuacjach pozbawienie uprawnień kombatanckich.
Uprawnienia przysługujące wdowie mają charakter pochodny w stosunku do uprawnień współmałżonka, a zatem wdowie po osobie wymienionej w art. 25 pkt 2 ustawy nie można również przyznać uprawnień. Powołano się na art. 10 ustawy o kombatantach (...) oraz art. 10 i 73 § 1 kpa. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z.B. podnosi, że jej mąż - E.B. został wcielony do WP [...].1947r. i służył do [...].1949r. Uważa, że jej mąż powinien być pozytywnie zweryfikowany w oparciu o art. 25 ustawy o kombatantach (...) podobnie jak został pozytywnie zweryfikowany jego kolega - S.N., służący w tym samym czasie w tej samej jednostce, co jej mąż.
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z [...].11.2000r Nr [...], wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 1, art. 127 § 3, art. 129 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 i art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję własną z [...].08.2000r. Organ podtrzymał swoje stanowisko i stwierdził, że okoliczności podniesione we wniosku dotyczące okresu służby E.B. w WP od [...].1947r. do [...]1949r. nie mają wpływu na wynik sprawy, gdyż posiadał on uprawnienia przyznane przez b.ZBOWiD tylko za okres walki z reakcyjnym podziemiem, tj. [...].01.1948r. - [...].12.1948r.
W skardze do NSA Z.B. wnosi o uchylenie decyzji, gdyż mąż jej był poborowym i odbywał służbę wojskową w WP od [...].05.1947r. do [...].04.1949r.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Zgodnie z art 3§1 ustawy z 30.08.2002r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.o.p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone (co ma miejsce w niniejszym przypadku) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy (art. 97§1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Sądowa kontrola wykazała zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m.in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
Z akt b. ZBOWIDu wynika, że mąż skarżącej - E.B., służył w WP od [...].05.1947r. do [...].04.1949r. (k. [...] akt administracyjnych, zaświadczenie WKU w B.). Oznacza to, że gdyby żył mógłby zachować uprawnienia kombatanckie w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.), gdyż był żołnierzem z poboru i służył w okresie od [...].05.1945r. do [...].06.1947r. Także zatem wdowa po E.B. mogłaby uzyskać uprawnienia pochodne do uprawnień męża.
Należy podzielić bowiem stanowisko zawarte w uchwale 7 sędziów NSA w Warszawie z dnia 21.02.2000r. (sygn. akt OPS 15/ 99), iż "wdowie lub wdowcowi pozostałym po osobach, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i zachowały te uprawnienia jako żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od [...].05.1945r. do [...].06.1947r. na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, póz. 950 ze zm.) przysługują uprawnienia, o których mowa w art. 20 ust. 3 tej ustawy". Wspomniana uchwała dokonała wykładni art. 10 w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...) i wywarła znamienny wpływ na praktykę podejmowania decyzji przez Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w stosunku do wdów (wdowców) po osobach, o których mowa w cytowanym art. 25 ust. 2 pkt 2. Należy zauważyć, że w orzecznictwie NSA wielokrotnie akceptowano pogląd wyrażony we wspomnianej uchwale.
Można powołać również wyrok Sądu Najwyższego z 17.09.2001r., sygn. III RN 143/00 (OSNIAPiUS 2002 nr 7, poz. 150), w którym wyraźnie stwierdzono, że osoba, która nabyła uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" "zachowuje (...) te uprawnienia, jeżeli wykaże, że pełniła w tym charakterze służbę w Wojsku Polskim we wskazanym okresie". Chodzi tu o okres, o którym mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 i fine ustawy o kombatantach (...) tj. od 10.05.1945r. do 30.06.1947r. W niniejszej sprawie zatem bez znaczenia jest fakt, że mąż skarżącej - E.B. służył w WP nie od 10. 05.1945r., a od [...].05.1947r. (do [...].04.1949r.). Oznacza to, że służył i tak przed 30.06.1947r. Powoduje to, iż wspomniany przepis ma również do niego zastosowanie.
W toku dalszego postępowania należy jednak przeanalizować cały okres służby wojskowej E.B. w oparciu o jego akta personalne. Są bowiem w aktach b. ZBOWiDu informacje, iż walczył on "z reakcyjnym podziemiem" m.in. z "bandą M. " (deklaracja członkowska, życiorys, k. [...] akt administracyjnych). Wiadomo, iż [...] Brygada KB W, w której służył E.B. w latach 1947 - 1949 walczyła nie tylko z UPA, ale również z NSZ, WiN, NZW i A.K. Ustalenia te są zatem bardzo istotne w niniejszej sprawie, gdyż mogły- by mieć wpływ na ewentualne pozbawienie E.B. uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt l lit. a, a tym samym nie przyznanie tychże uprawnień wdowie po E.B. p. Z.B.. Przed zbadaniem faktów, o których wyżej mowa nie można jednak orzec jednoznacznie czy Z.B. mogą przysługiwać uprawnienia pochodne od uprawnień jej męża.
W tym stanie rzeczy orzeczono w jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145§ l pkt l lit. "a" oraz lit. "c" ustawy z 30.08.2002r. p.o.p.p.s.a. (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z 30.08.2002r. - przepisy wprowadzające ustawę p.o.u.s.a. oraz ustawę p.o.p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.05.1995r. o NSA (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97§2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.