Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 21 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 321/21

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 30 sierpnia 2017 r. (znak: [...]), wydaną w wyniku rozpatrzenia wniosku spółki P. Sp. o.o. w N. z dnia 13 czerwca 2017 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia "Zbieranie złomu oraz przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne" planowanego na dz. nr ew. [...], [...] w obrębie [...] oraz dz. nr ew. [...], [...], [...] i [...] w obrębie [...] w S. przy ul. Z., Prezydent Miasta S. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że ww. przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 80 i pkt 81 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 71), a następnie zrelacjonował przebieg przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wskazując m.in. na treść uzyskanych opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S.. W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił analizę kryteriów wziętych pod uwagę przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Opisaną decyzję organ pierwszej instancji doręczył ustalonemu przez siebie kręgowi stron postępowania tj. wnioskodawcy, T.K., W.K. oraz Miejskiemu Zarządowi Dróg w S..

W terminie odwoławczym otwartym dla stron postępowania, którym doręczono decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 30 sierpnia 2017 r. (znak: [...]), tj. w dniach 8 i 12 września 2017 r. do Urzędu Miasta S. wpłynęły dwa odrębne pisma podpisane w sumie przez 79 osób fizycznych - mieszkańców ulicy Z. oraz osiedla D. w S., w których powołując się na obwieszczenie organu z dnia 30 sierpnia 2017 r. (znak: [...]), osoby te wyraziły niezadowolenie z wydanej decyzji oraz zgłosiły sprzeciw wobec planowanego przedsięwzięcia.

W reakcji na powyższe wystąpienia, organ pierwszej instancji - nie przesyłając akt sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. - skierował do osób składających ww. podania pismo z dnia 29 września 2017 r. (znak: [...]), w którym odniósł się do kwestii w nich podniesionych. Akta organu pierwszej instancji, zawierające przedmiotowe wystąpienia zostały natomiast przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wraz z zażaleniem na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia 27 marca 2020 r. (znak: [...]), wydane przez organ w ramach wznowionego - na mocy postanowienia własnego z dnia 13 grudnia 2019 r. (znak: [...]) - postępowania administracyjnego w sprawie.

Uznając pismo z dnia 8 września 2017 r. podpisane 79 osób fizycznych - mieszkańców ulicy Z. oraz osiedla D. w S. za odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 30 sierpnia 2017 r. (znak: [...]), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. - pismami z dnia 10 listopada 2020 r.- wezwało odrębnie każdą z ww. osób do wykazania indywidulanego interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu poprzez wskazanie, czy odwołującemu przysługuje tytuł prawny do nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania inwestycji będącej przedmiotem postępowania, wskazanie danych identyfikujących taką nieruchomość, jak też o przedłożenie oryginałów lub uwierzytelnionych za zgodność z oryginałem odpisów dokumentów potwierdzających istnienie takiego tytułu prawnego.

Do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wpłynęły odpowiedzi na powyższe wezwania pochodzące wyłącznie od 11 osób, które złożyły odwołania, między innymi od M.T., który przedstawił dokumenty wskazujące, że jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w S. składającej się z działki nr [...] obr. [...]. Pozostałe 68 osób odwołujących się, pomimo prawidłowego doręczenia im wezwań organu odwoławczego, do dnia wydania niniejszej decyzji nie udzieliło na nie żadnej odpowiedzi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia 30 grudnia 2020 r. - po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 grudnia 2020 r. odwołań: B.P., J.K., J.S., S.F., J.Z., N.K, A.L., M.T., A.T., D.G., B.S., M.N., I.F., Z.F., A.F., I.P., M.P., S.B., S.R., K.J., M.G., S.J., A.W., A.B., L.G., E.G., H.G., S.G., W.G., P.G., J.G., M.D., J.R., J.T., K.G., M.P., M.K., S.B., A.P., E.B., M.B., K.B., J.K., K.W, R.K., M.F., P.F., A.S., J.G., B.M., B.G., J.G., Z.G., E.G., C.G., H.A., A.G., D.A., R.G., B.B., P.B., C.G., R.G., T.G., B.G., A.W., J.P., B.P., B.S., B.C., J.J., B.J., E.J., M.K., J.K., Z.M., M.G., J.G. oraz K.M. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 30 sierpnia 2017 r. (znak: [...]) stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn. "Zbieranie złomu oraz przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne " planowanego na dz. nr ew. [...], [...] w obrębie [...] oraz dz. nr ew. [...], [...], [...] i [...] w obrębie [...] w S. przy ul. Z. - postanowiło umorzyć postępowanie odwoławcze.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 17 pkt 1, art. 105 § 1, art. 127 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) - dalej w skrócie k.p.a. - oraz art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 283 ze zm.).

W uzasadnieniu tej decyzji SKO wskazało, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.

Z zacytowanego przepisu jednoznacznie wynika, że postępowaniem odwoławczym rządzi zasada skargowości. Oznacza ona, że postępowanie przed organem drugiej instancji może zostać wszczęte wyłącznie na skutek odwołania złożonego przez stronę postępowania, nigdy zaś z urzędu. Aby zatem mogło zostać skutecznie wszczęte postępowanie odwoławcze, a zwłaszcza, aby postępowanie to mogło zostać zakończone wydaniem orzeczenia merytorycznego, w postępowaniu tym musi zostać m.in. wykazane, iż podmiot, który wniósł środek zaskarżenia, posiada przymiot strony. Przypomniano też, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a. organ odwoławczy nie dokonuje jedynie kontroli legalności działania organu pierwszej instancji, ale rozpatruje sprawę na nowo w jej całokształcie. Organ odwoławczy jest przy tym zobowiązany m.in. zweryfikować krąg stron postępowania ustalony przez organ pierwszej instancji, uwzględnić zmiany stanu faktycznego sprawy zaistniałe po wydaniu decyzji przez ten organ oraz wydać rozstrzygnięcie kończące postępowanie w sprawie według stanu faktycznego i prawnego z daty orzekania przez organ drugiej instancji.

Dalej wskazano, że podstawę prawną kwestionowanej przez odwołujących decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 30 sierpnia 2017 r. (znak: [...]) stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 283 ze zm.) /zwanej dalej "ustawą środowiskową"/. Zasygnalizować przy tym należy, że z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 ze zm.), którą w istotnym stopniu znowelizowano również przepisy regulujące postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wprowadzając m.in. - w nowododanym przepisie art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej - legalną definicję strony postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Niemniej jednak, mając na uwadze treść art. 545 ust. 1 powołanej ustawy - w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 lutego 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 710) - należy stwierdzić, że na gruncie stanu faktycznego znajdują zastosowanie przepisy ustawy środowiskowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2018 r. Tym samym krąg stron takiego postępowania należy ustalać zgodnie z treścią art. 28 k.p.a. - stroną postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

O statusie strony postępowania administracyjnego decyduje zatem nie zainteresowanie poszczególnych podmiotów z różnych względów zainteresowanych rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej, stanowiące co najwyżej o interesie faktycznym, ale interes prawny wynikający z powszechnie obowiązujących norm prawa materialnego.

Jak wynika z orzecznictwa sądowo-administracyjnego wydanego zarówno na gruncie nieobowiązujących już przepisów art. 46-57 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), jak i na gruncie przepisów ustawy środowiskowej, w przypadku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia kwestia interesu prawnego do bycia stroną postępowania musi być łączona z oceną oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (por. wyrok WSA w Białymstoku z 13 stycznia 2009 r., II SA/Bk 842/07 oraz wyrok WSA w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 1025/11). W tym zakresie zwraca się uwagę, że przymiot strony takiego postępowania przysługuje podmiotom posiadającym tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia (por. wyrok WSA w Opolu z 25 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Op 578/07).

W związku z faktem, że żadna z osób, które złożyły odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 30 sierpnia 2017 r. (znak: [...]) nie została uznana przez organ pierwszej instancji za stronę prowadzonego postępowania w sprawie, jak również mając na uwadze fakt, że w świetle dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym przede wszystkim przedłożonych wraz z wnioskiem uproszczonych wypisów z rejestru gruntów oraz kopii map ewidencyjnych wydanych przez Starostę S., odwołujący nie zostali wskazani jako osoby mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wezwało każdą z odwołujących się osób do wykazania indywidulanego interesu prawnego w sprawie poprzez wskazanie, czy przysługuje im tytuł prawny do nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania inwestycji będącej przedmiotem postępowania, jak też o przedłożenie oryginałów lub uwierzytelnionych za zgodność z oryginałem odpisów dokumentów potwierdzających istnienie takiego tytułu prawnego.

Wskazać zatem należy, że przeważająca większość składających odwołania tj. 68 osób, w żaden sposób nie odpowiedziała na skierowane do nich wezwania do wykazania indywidualnego interesu prawnego w sprawie. Stan ten, przy uwzględnieniu ustaleń faktycznych poczynionych przez organ odwoławczy na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach organu pierwszej instancji, pozwala zatem na stwierdzenie, iż osoby te nie legitymują się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. uzasadniającym uznanie ich za strony prowadzonego postępowania w sprawie. Osoby te nie naprowadziły bowiem żadnych twierdzeń i nie przedstawiły żadnych dowodów, z których wynikałoby, że przysługuje im tytuł prawny do nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. Na marginesie można przy tym zauważyć, iż znaczna część z tych osób, to mieszkańcy ulic B., E., T., S. i W. w S., które zlokalizowane są w odległości wynoszącej - w linii prostej - co najmniej 1 km lub więcej od miejsca lokalizacji planowanego przedsięwzięcia.

Następnie wskazać należy, że odwołujący, którzy odpowiedzieli na wezwanie organu odwoławczego do wykazania interesu prawnego w sprawie przedstawili dowody potwierdzające posiadanie przez nich tytułów prawnych do nieruchomości położonych przy ul. Z. w S. tj. przy tej samej drodze publicznej, przy której zaplanowano lokalizację przedsięwzięcia stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania. Szczegółowa analiza tych dokumentów, kopii map ewidencyjnych dołączonych do akt sprawy oraz map i zdjęć satelitarnych z naniesionymi na nie granicami ewidencyjnymi nieruchomości, udostępnionych w serwisie geoportal.gov.pl, prowadzi do wniosku, że we wszystkich przypadkach są to nieruchomości położone poza obszarem oddziaływania przedsięwzięcia.

Najbliżej miejsca lokalizacji planowanego przedsięwzięcia położone są natomiast nieruchomości M.T., A.T., M.N. oraz A.G., niemniej jednak żadna z nich nie graniczy bezpośrednio z tym terenem, a odległość jaka dzieli te nieruchomości od granic obszaru inwestycji jest na tyle znaczna, iż można stwierdzić, że znajdują się one poza obszarem oddziaływania przedsięwzięcia (w podobnej lokalizacji znajduje się też nieruchomość P.T. - co wynika z jego pisma z dnia 23 listopada 2020 r - niemniej jednak z uwagi na fakt, iż nie był on jedną z osób, które złożyły odwołania, okoliczność ta w istocie nie miała żadnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy).

Najbliższe z nich tj. nieruchomości M.T. i M.N. znajdują się w odległości nie mniejszej niż ok. 80 m od granicy terenu inwestycyjnego, od strony północno-zachodniej i zachodniej. Od planowanej lokalizacji przedsięwzięcia oddziela je szeroki pas gruntu utworzony przez działki [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położone po południowej stronie ulicy Z. oraz działki nr [...] i [...] położone po północnej stronie tej ulicy. Mając powyższe na uwadze, jak również fakt, że w świetle dokumentów znajdujących się w aktach organu pierwszej instancji tj. informacji o planowanym przedsięwzięciu zamieszczonych w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia z czerwca 2017 r., z których wynika m.in. że zostanie ono zlokalizowane na terenie przemysłowo-usługowym, w sąsiedztwie byłej cegielni oraz instalacji do produkcji wyrobów betonowych i polegać będzie na zbieraniu odpadów złomu oraz przetwarzaniu kilkunastu rodzajów odpadów innych niż niebezpieczne polegającym wyłącznie na ich sortowaniu i/lub zagęszczaniu oraz demontażu odpadów wielkogabarytowych, a obszar jego oddziaływanie (w szczególności akustycznego) nie przekroczy granic terenu przeznaczonego do zainwestowania, brak jest w ocenie organu odwoławczego, podstaw do zakwestionowania prawidłowości ustalonego przez organ pierwszej instancji - w oparciu o kryterium dysponowania prawami właścicielskimi do nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia -kręgu stron postępowania w sprawie.

Co przy tym istotne, ani w treści odwołania, ani w pismach skierowanych do organu odwoławczego w odpowiedzi na wezwanie do wykazania interesu prawnego w sprawie, odwołujący w ogóle nie wskazywali na jakiej podstawie wywodzą, że ich nieruchomości położone są w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. Sam fakt natomiast, że nieruchomości części odwołujących oraz nieruchomość inwestora położone są przy tej samej drodze publicznej oraz, że pojazdy transportujące odpady będą przejeżdżały cyt. "pod oknami" (patrz: pismo z dnia 12 października 2017 r. znajdujące się w aktach organu pierwszej instancji) osób mieszkających przy ulicy Z. w S., w żadnym wypadku nie uzasadnia przyznania odwołującym statusu stron prowadzonego postępowania. W przeciwnym wypadku za strony prowadzonych postępowań administracyjnych dotyczących planowanych inwestycji należałoby uznawać wszystkich właścicieli nieruchomości położonych przy drogach publicznych, po których miałby się odbywać dojazd na teren inwestycji.

W konsekwencji należało stwierdzić, że żadna z odwołujących się osób - pomimo wezwania organu odwoławczego - nie wykazała, iż legitymuje się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania. Uznać zatem należało, że odwołujący nie posiadali w przedmiotowej sprawie interesu prawnego stanowiącego warunek uznania za strony postępowania administracyjnego w świetle art. 28 k.p.a., a co najwyżej interes faktyczny. Brak interesu prawnego w niniejszym postępowaniu w odniesieniu do każdego z odwołujących powoduje z kolei, że nie mogą oni skutecznie skorzystać z uprawnienia do żądania kontroli instancyjnej decyzji organu pierwszej instancji, wydanej w niniejszej sprawie, poprzez wniesienie od niej odwołania, gdyż uprawnienie do jego złożenia - zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. - przysługuje tylko stronie postępowania.

W konsekwencji odwołania wniesione przez odwołujących - wobec ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy, że nie są oni stronami niniejszego postępowania - nie mogło spowodować wydania na jego skutek orzeczenia merytorycznego. Tylko bowiem podmiot rzeczywiście i obiektywnie legitymujący się interesem prawnym może domagać się jego ochrony w postępowaniu odwoławczym.

Przy takich ustaleniach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zobligowane było do wydania w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Przepis ten uprawnia organ odwoławczy do podjęcia decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.). Bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego będzie miała miejsce m.in. wtedy gdy organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie w rozumieniu art. 28 k.p.a. Taki pogląd wypowiedział Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt OPS 16/98.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Krakowie J.T. i M.T.. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. 1. Naruszenie przepisów postępowania, tj.;
2. a. art. 7 k.p.a. przez jego błędne niezastosowanie polegające na braku podjęcia przez organ administracyjny wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy - przy jednoczesnym pominięciu słusznego interesu obywateli - poprzez nieuwzględnienie, iż skarżący posiadają interes prawny w niniejszej sprawie
3. b. art. 77 § 1 k.p.a. przez jego błędne niezastosowanie polegające na niedopełnieniu przez organ administracyjny obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a w szczególności na zaniechaniu przez organ administracyjny ustalenia w jakiej rzeczywistej odległości usytuowana jest nieruchomość skarżących w stosunku do granicy terenu planowanego przedsięwzięcia, co doprowadziło do
4. 2. błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, że skarżący nie posiadają interesu prawnego w niniejszej sprawie, podczas gdy analiza materiału dowodowego, zwłaszcza w zakresie odnoszącym się do ustalenia zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na nieruchomość skarżących jak również odległości w jakiej nieruchomość skarżących znajduje się od granicy terenu planowanego przedsięwzięcia prowadzi do odmiennego wniosku, a w dalszej konsekwencji do
5. c. naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 7a k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż skarżący nie wykazali interesu prawnego, którego istnienie przesądza o kręgu stron postępowania, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w toku przedmiotowego postępowania wynika, że nieruchomość skarżących znajduje się w odległości ok. 80 m od granicy terenu na którym planowane jest przedsięwzięcie, a więc wymieniona nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji, której przedmiot działalności określono jako "zbieranie złomu oraz przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne" i tym samym jej właścicielom przysługuje przymiot stron postępowania

Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o odrzucenie skargi J.T. i oddalenie skargi M.T.. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi wskazano, że skarżąca J.T. nie była stroną prowadzonego postępowania, nie złożyła odwołania do decyzji organu I instancji i nie była adresatem zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, wobec tego brak po jej stronie legitymacji procesowej w sprawie. Odpowiadając natomiast na skargę M.T., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w całości podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W dniu 21 maja 2021r. wpłynęło do Sądu pismo uczestnika postępowania P. sp. z o.o., w którym wniesiono o oddalenie skargi M.T. i odrzucenie skargi J.T., wskazując jednocześnie na brak interesu prawnego skarżących oraz konflikt skarżących i uczestnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.

Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2).

Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).

Na mocy art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 kwietnia 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Granice niniejszej sprawy zakreśla problem legitymacji skarżących do złożenia odwołania od decyzji Prezydent Miasta S. o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie jest uzasadniony wniosek o dorzucenie skargi J.T.. Na k. 201 akt SKO w S. znajduje się kopia odpisu z księgi wieczystej nr [...] – S., z której wynika, że zarówno J.T. jak i M.T. są właścicielami działki nr [...] na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.

Wymóg brania udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczy wyłącznie organizacji społecznej, zatem nie ma znaczenia, że J.T. nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, w czym jak się wydaje organ upatruje niedopuszczalności skargi.

Dalej wskazać należy, że w aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust.

1. 1. Przez obszar ten rozumie się: 1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;
2. 2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Przepis ust. 3a dodany został przez art. 509 pkt 8 lit. c ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. (Dz.U.2017.1566) zmieniającej ustawę o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie z dniem 1 stycznia 2018 r. Decyzja organu I Instancji wydana zaś została w dniu 30 sierpnia 2017 r. a zatem w tej dacie przepis ten jeszcze nie obowiązywał, co z kolei oznacza, że krąg stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następował na zasadach ogólnych tj. na podstawie art. 28 kpa. Krąg stron postępowania administracyjnego ustala się bowiem co do zasady na podstawie art. 28 k.p.a., chyba, że istnieją przepisy szczególne dla poszczególnych trybów postępowania, a takich wówczas nie było.

Po pierwsze wskazać należy, że na mapie znajdującej się w aktach administracyjnych organu I Instancji (karty nie są ponumerowane, jedyna mapa jest prawdopodobnie częścią karty informacyjnej) nie jest możliwe odnalezienie działki nr [...] stanowiącej własność skarżących, zatem nie ma możliwości ustalenia, w jakiej dokładnie odległości i konfiguracji znajduje się ona od terenu planowanej inwestycji.

Organ wskazuje w uzasadnieni swojej decyzji, że "szczegółowa analiza tych dokumentów, kopii map ewidencyjnych dołączonych do akt sprawy oraz map i zdjęć satelitarnych z naniesionymi na nie granicami ewidencyjnymi nieruchomości, udostępnionych w serwisie geoportal.gov.pl, prowadzi do wniosku, że we wszystkich przypadkach są to nieruchomości położone poza obszarem oddziaływania przedsięwzięcia." Jednak postępowanie administracyjne jest pisemne, a akta sprawy administracyjnej winny odzwierciedlać czynności dokonane przez organy, zwłaszcza gdy ich bezpośrednim skutkiem jest wydanie decyzji kończącej postępowanie niekorzystnie dla odwołującego– w niniejszej sprawie umarzającej postępowanie odwoławcze, ze względu na uznanie przez organ, że odwołującym się nie przysługuje przymiot strony postępowania.

Organ twierdzi, że najbliżej terenu inwestycji położna jest (między innymi) nieruchomość M.T. i znajduje się ona w odległości nie mniejszej niż ok. 80 m od granicy terenu inwestycyjnego, od strony północno-zachodniej i zachodniej. Równocześnie stwierdza, że od planowanej inwestycji oddziela ją szeroki pas gruntu, przy czym szerokości tego pasa nie precyzuje w żadne sposób.

W karcie informacyjnej przedsięwzięcia tymczasem, na stronie 18 wskazano, że najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości 150 m od planowanego miejsca przetwarzania odpadów. Natomiast na str. 4 wskazano, że najbliższa zabudowa mieszkaniowo - zagrodowa znajduje się odległości 70 m od planowanego przedsięwzięcia w kierunku zachodnim. Następnie inwestor w piśmie z dnia 19 lipca 2017 r. skierowanym do organu I stancji wyjaśnia, że odległość najbliższych zabudowań od granicy planowanej inwestycji wynosi 100 metrów.

Tym samym z akt sprawy nie można ustalić gdzie konkretnie znajduje się nieruchomość skarżących względem planowanej inwestycji – możliwości są następujące: 70 m, 80m, 100m i 150 metrów. Nie są to standardy wyjaśnienia stanu faktycznego, których wymaga od organów Kodeks postępowania administracyjnego.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje, że przymiot strony postępowania przysługuje podmiotom posiadającym tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, jednak nie wyjaśnia w jaki konkretnie sposób obszar ten ustalił i jakie oddziaływania na nieruchomość skarżących analizował.

Tymczasem jest to okoliczności istotna, albowiem pomimo iż w tytule przedsięwzięcia wskazano na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne, to jednak w karcie informacyjnej na stronie 5 jest mowa o odpadach złomu zaliczanych do odpadów niebezpiecznych, podobnie wskazuje się w tabeli na str. 7 i 11 Karty, wymieniając wśród tych odpadów azbest.

Podobnie nie poddaje się kontroli Sądu kwestia emisji hałasu, w tym pochodzącego z prasy do belowania odpadów, której poziom emitowanego hałasu u źródła określono na 80 Db (str. 12 Karty). Nie jest jednak jasne – bo nigdzie tego organ w swoje decyzji nie wyjaśnił - jaki poziom hałasu będzie występował na nieruchomości skarżących. Na poziom emisji hałasu składać się będą także średnio 32 samochody ciężarowe dziennie tj. 2 na godzinę przewożące odpady (str. 22 karty). Nie wiadomo czy samochody będą przejeżdżały obok domu skarżących, a jeśli tak to w jakiej odległości ? Załącznik nr 4 do Karty Informacyjnej został opracowany w sposób, który nie pozwala na dokonanie jakichkolwiek jednoznacznych ustaleń co do poziomu hałasu na nieruchomości skarżących.

Trudno twierdzić, że kwestie określenia poziomu hałasu, którego dopuszczalne poziomy określone są w Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 112), tworzy po stronie skarżących tylko interes faktyczny. Z przepisów tych wynika dla skarżących prawo do tego, aby na ich nieruchomości hałas nie przekraczał dopuszczalnych wielkości.

Argumentację tę wzmacnia treść opinii RDOŚ z 7 lipca 2017 r., w której organ ten stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a w konkluzji zawarł następujące uwagi:

"Biorąc pod uwagę charakter, zakres i lokalizację przedsięwzięcia raport powinien w szczególności zawierać:

1. 1. Przedstawienie zasad postępowania z odpadami niebezpiecznymi.
2. 2. Wyniki analizy funkcjonowania przedsięwzięcia mającej na celu zlokalizowanie źródeł emisji przykrych zapachów (odorów).

Należy opisać metodą zastosowaną do przeprowadzenia tej analizy.

1. 3. Prognozę uciążliwości przedsięwzięcia w zakresie wydzielanych przykrych zapachów (odorów). Jeżeli prognoza ta wykaże, że przedsięwzięcie będzie uciążliwe dla otoczenia z powodu wydzielania odorów podanie propozycji działań zapobiegawczych. Należy opisać metodę, przy której użyciu prognozę przeprowadzono.
2. 4. Wyniki analizy możliwości powstawania oddziaływań skumulowanych na środowisko związanych z funkcjonującymi przedsięwzięciami zlokalizowanymi zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Należy opisać metodą zastosowaną do przeprowadzenia tej analizy.
3. 5. Prognozę możliwych do zaistnienia konfliktów społecznych wynikłych wskutek funkcjonowania przedsięwzięcia, biorącą w szczególności pod uwagę:
4. - uciążliwości związane z przykrymi zapachami, emisjami gazów i pyłów do powietrza,
5. - hałasem,
6. - uciążliwości powodowane przez zwiększone natężenie ruchu pojazdów,
7. - ograniczenia i utrudnienia w wykorzystywaniu terenów przyległych."

O kwestii oddziaływania odorów czy emisji pyłów, organ w swojej decyzji nie wspomina w ogóle, gdy tymczasem w przypadku składowiska odpadów nie jest to oddziaływanie nietypowe czy zaskakujące.

Przy ustalaniu kręgu stron postępowania analiza oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości nie może sprowadzać się do badania, czy przyjęte rozwiązania prowadzą do naruszenia określonych norm, przy czym w kontrolowanej sprawie badanie takie w ogóle nie nastąpiło, a w każdym razie nie wynika to z treści zaskarżonej decyzji. Trzeba bowiem przyjąć, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które stwarzają możliwość obiektywnego ustalenia, że inwestycja będzie niekorzystnie oddziaływała na środowisko, to właściciele nieruchomości, których oddziaływanie to może dotyczyć, mają status strony postępowania. Osoby te powinny mieć możliwość uczestniczenia w postępowaniu służącym wyjaśnieniu tych kwestii (oddziaływania na środowisko), a weryfikacja tych okoliczności powinna być dokonana przy merytorycznym rozpatrywaniu sprawy, a nie na etapie badania legitymacji procesowej.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie obowiązany uznać, ze skarżącym przysługuje w tym postępowaniu przymiot strony, a także dołączyć do akt sprawy aktualną mapę ewidencyjną w odpowiedniej skali, na której widoczny będzie zarówno teren inwestycji jak i nieruchomość skarżących, tak aby możliwe było ustalenie ich wzajemnego położenia i odległości. Organ będzie także jednoznacznie obowiązany wskazać jaki poziom hałasu (łącznie przemysłowego i drogowego) będzie występował na nieruchomości skarżących.

Wobec naruszenia przepisów postępowania zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.