Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B. S. o ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 17 stycznia 2018 r.
We wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem A. S. i synem J. S.. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 3.910 zł i składa się na niego świadczenie przedemerytalne wnioskodawczyni w wysokości 910 zł oraz wynagrodzenie za pracę męża w wysokości 3.000 zł.
W skład majątku skarżącej wchodzi dom o pow. 160 m2.
Na uzasadnienie wniosku wnioskodawczyni podała iż, dochód netto na trzy osoby wynosi miesięcznie 3.910 zł.
Wnioskodawczyni we wniosku określiła wysokość stałych wydatków i zobowiązań, na które składają się pożyczka [...] – rata 550 zł miesięcznie, zakup lekarstw – 250 zł, opłata za szkołę [...] – 250 zł, opłata za media - 1300 zł.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie rodziny.
Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku (jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu).
Zdaniem orzekającego wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego zasadnicze znaczenie ma fakt, iż wnioskodawczyni posiada stałe źródła dochodu, majątek znacznej wartość (dom o wartości 450.000 zł). Nie jest ona zatem osobą ubogą, pozbawioną środków do życia. Nieudokumentowane wydatki konieczne przedstawione przez wnioskodawczynię zamykają się kwotą 1.800 zł (opłata za szkołę, media, lekarstwa). Spłata pożyczki nie stanowi w opinii orzekającego wydatku o charakterze koniecznym. Do dyspozycji pozostaje wnioskodawczyni i jej rodzinie ze wspólnego dochodu kwota 2.110 zł.
Gdyby przyjąć, że wnioskodawczyni w jej sytuacji materialnej nie może ponieść kosztów sądowych to Skarb Państwa stałby się w skali kraju kredytodawcą opłat sądowych w większości spraw sądowoadministracyjnych.
Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach: z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawczyni nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz.270).