Uzasadnienie
W dniu 14 marca 2011r. skarżąca B. D., działając przez swego pełnomocnika z wyboru adwokata J. Z., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie swej skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia 18 stycznia 2011r. wydane w przedmiocie podjęcia postępowania.
Skarżąca domagała się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i dwiema córkami. Źródłem utrzymania rodziny są dochody osiągane z tytułu renty małżonka skarżącej w kwocie 700 zł, wynagrodzenia córki w wysokości kolejno 1.400 zł renty wnioskodawczyni w kwocie 700 zł. Łącznie zatem dochody rodziny wynoszą 2.800 zł. Ponadto z oświadczenia skarżącej sprawy wynika, iż posiada ona kamienicę o pow. 200 m2. Wnioskodawczyni wykazuje także fakt posiadania oszczędności w kwocie 20.000 zł, a także posiada przedmioty wartościowe o wartości 300.000 zł.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 28 marca 2011r. oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący, działająca przez swojego pełnomocnika, wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza, podkreślając, że fakt korzystania z profesjonalnego pełnomocnika nie wyklucza zaistnienia przesłanek do zwolnienia jej od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że to osoba ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych powinna wykazać, iż jej sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów. Wyjaśnić trzeba, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Natomiast przy ocenie możliwości płatniczych strony bierze się pod uwagę jej dochody oraz obciążenia finansowe budżetu rodzinnego.
Ponadto ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, będzie uprawniony do uzyskania pomocy państwa.
Odnosząc powyższe do sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, Sąd uznał, że w jej przypadku nie zachodzą podstawy do przyznania prawa pomocy, zarówno w wymiarze całkowitym jak i częściowym. Podkreślić trzeba, że stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis od skargi wniesionej w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł, zaś ewentualny wpis od skargi kasacyjnej także 100 zł (§ 3 rozporządzenia).
Zatem tylko posiadane przez skarżącą oszczędności wielokrotnie przekraczają wysokość kosztów sądowych. Gdyby uznać, że strona posiadająca stały dochód, oszczędności w kwocie 20.000 zł oraz inne przedmioty wartościowe, jest uprawniona do zwolnienia od kosztów sądowych wynoszących przed sądem I Instancji 100 zł i ewentualnie przed sądem odwoławczym kolejnej 100 zł, instytucja prawa pomocy jako forma dofinansowania ze strony państwa dla osób ubogich, utraciłaby swój sens.
W związku z powyższym należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż w stosunku do niej zachodzą przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych całości ani w części. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245, 246 § 1 ppsa.