Uzasadnienie
SA/Kr 3419/01
Decyzją z dnia [...] maja 2001 r Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 usl.2 pkt 1 lit a w zw.z art. 21 ust.2 pkt.4 lit.c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poz zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił S. M. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w [...] decyzją z dnia [...].11.1983 r (rozszerzonej dnia [...].05.1986r) z tytułu służby w Wojsku Polskim od [...].09.1939 - [...].09.1939 r i utrwalania władzy ludowej [...].02.1945-[...].10.1946r.
W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu wskazał, że w toku postępowania weryfikacyjnego ustalono, że S. M. w latach 1945-1946 pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej zaliczonej przez Sąd Najwyższy do aparatu bezpieczeństwa.(uch. SN z dnia 7.05.1992r). Jak wynika z akt sprawy S. M. podczas pełnienia tej służby brał czynny udział w zwalczaniu Narodowych Sił Zbrojnych. W związku z tym stwierdził, że na mocy przepisów art.25 usl.2 pkt 1 lit. a w zw.z art.21 ust2 pkt 4 lit. c w /w ustawy pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich. Osobom tym nie przysługują uprawnienia z żadnych innych tytułów.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. M. podniósł, że faktycznie od dnia [...].02.1945r do dnia [...].10.1946 r pracował jako funkcjonariusz MO, ale jako zwykły pracownik. Podniósł także, że w czasie tego okresu pracy nigdy nie brał udziału w utrwalaniu władzy ludowej i polityce, był przeciwko UB i ustrojowi komunistycznemu co wiązało się z odejściem z MO na własną prośbę.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 26 września 2001 r Nr [...], wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt l, art.127 § 3 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 1 lit. a w zw. z art.21 ust.2 pkt4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poŹD. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].05.2001 r.Nr [...]
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że S. M. wystąpił o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu udziału w Wojnie Obronnej w 1939 r oraz utrwalania władzy ludowej podczas służby w organach Milicji Obywatelskiej.Działalność w organach MO została potwierdzona zaświadczeniem WUSW [...] z dnia [...].05. 1986r o udziale w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej i walkach z bandami reakcyjnego podziemia jak również oświadczeniami świadków oraz własnymi zapisami w deklaracji członkowskiej. Wynika z nich jednoznacznie, iż podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami Narodowych Sił Zbrojnych na terenie Żywiecczyzny. Kierownik Urzędu uznał te dowody za wiarygodne. Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził,iż na podstawie w/w przepisów S. M. pełnił służbę w aparacie bezpieczeństwa publicznego i podczas tej służby wykonywał zadania związane bezpośrednio ze zwalczaniem osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, dlatego też został pozbawiony uprawnień kombatanckich z wszelkich tytułów.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie S. M. wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji i utrzymanie członkowstwa kombatanckiego. Skarżący w uzasadnieniu podniósł, iż w roku 1939 brał czynny udział w wojnie światowej. Od 1945 r do [...].10.1946 r pracował w MO,ale został z niej zwolniony i posądzony o to, że pomagał członkom Armii Krajowej i NSZ, mimo, że faktów tych mu nie udowodniono. Ponadto skarżący podniósł, że zaświadczenie, które otrzymywali wszyscy byli milicjanci było szablonem, które podpisywało się niezgodnie z sentencją druku, aby w ówczesnym czasie dostać się w szeregi kombatanckie.Będąc zaś w MO skarżący pomagał wielu byłym żołnierzom AK i NSZ, aby uchronić ich przed aresztowaniem.
Do skargi skarżący dołączył odpis zaświadczenia Wojewódzkiej Komendy Uzupełnień w [...] na dowód tego, iż pełnił służbę w Wojsku Polskim, odpis zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych z [...] z dnia [...].07.1987r, na dowód tego,że pełnił służbę w organach MO i zwolnieniu ze służby na własną prośbę i odpis oświadczenia J. M. na potwierdzenie pomocy jakiej udzielał członkom AK.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł także, że okoliczności podniesione w skardze nie mają wpływu na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem I stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie zaś z treścią art.3 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (oznaczaną dalej p.o.p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W ramach swej kognicji sąd bada,czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi.(art.134 w/w ustawy)
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożona skarga jest uzasadniona.
Stosownie do przepisu art.25 ust2 pktl lit.a w związku z art.21 ust.2 pkt4 lit.c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (tekst jedno Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 ze zmianąDz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które były zatrudnione, pełniły funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej Jak wynika z powyższej treści, aby przepis ten mógł stanowić podstawę rozstrzygnięcia muszą wystąpić wszystkie określone w nim przesłanki tj: 1) zatrudnienie, pełnienie funkcji poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa..,2) wykonywanie podczas i w związku z tą działalnością zadań śledczych i operacyjnych,3) związanych ze zwalczaniem organizacji i osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.
Co do drugiej przesłanki ustawodawca przewidział koniunkcję,co do wykonywanych zadań śledczych i operacyjnych. Dlatego zdaniem Sądu oprócz wykazanych zadań operacyjnych winny być wskazane zadania śledcze, aby ten przepis mógł znaleźć zastosowanie.
W niniejszej sprawie Kierownik Urzędu przy wydawaniu zaskarżonych decyzji nie wskazał wykonywanych zadań śledczych przez S. M., a ponadto nie dokonał weryfikacji twierdzeń skarżącego, iż podczas pełnionej funkcji w MO nie wykonywał działań operacyjnych i był zwykłym pracownikiem, a oparł się na dokumentach zgromadzonych przed ZBoWid tj. deklaracji członkowskiej, zeznaniach świadków, które jak podnosił sam skarżący były przygotowywane standardowo celem uzyskania wówczas uprawnień kombatanckich.Podkreślić należy, że do tych twierdzeń organ w ogóle nie ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
Dlatego też Sąd uznał, iż zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego tj. art.7 kpa,art.77 kpa,80 kpa,art.!07&3 kpa które miały wpływ na wynik przeprowadzonego postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego - w tym na rozłożenie ciężaru dowodu, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów.
Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 §1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji, czego co do zasady nie zmienia regulacja zawarta w rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22.09.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz. U. Nr 116, póz. 745). W zakresie postępowania dowodowego obowiązuje też art. 78 k.p.a. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 3 kpa tj. obowiązek odniesienia się do nieuwzględnionych twierdzeń i wniosków.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie wyeliminowanie wykazanych uchybień w zakresie podjęcia postępowania dowodowego z urzędu celem zweryfikowania twierdzeń skarżącego poprzez np. zwrócenie się do właściwych organów celem ustalenia przebiegu i charakteru służby S. M. w Milicji Obywatelskiej i ustalenia czy zachodzą przesłanki do pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności oraz treść art. 145 §1 pkt Ic p.o.p.p.s.a. oraz co do kosztów art.200 p.o.p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.