Uzasadnienie
W niniejszej sprawie skarżący J.W. i K.W., reprezentowani przez profesjonalnego adwokata z wyboru, złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich miesięczny dochód z tytułu prowadzonej przez skarżącego K.W. działalności gospodarczej wynosi 1.510 zł. W skład majątku skarżących wchodzi dom o powierzchni 150 m2, mieszkanie o powierzchni 70 m2 oraz nieruchomość rolna wielkości 0,22 ha. Skarżący nie posiadają zasobów pieniężnych w postaci oszczędności, czy papierów wartościowych, nie dysponują również przedmiotami wartościowymi.
Natomiast w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego przedstawili kopie dokumentów: zeznania podatkowego P1T-36L o wysokości dochodu osiągniętego w roku 2009 przez K.W., deklaracji VAT-7 za miesiące listopad i grudzień 2010 roku oraz styczeń 2011 roku wraz z urzędowymi poświadczeniami odbioru dokumentu elektronicznego, osiemnastu wyciągów bankowych za okres od 15 stycznia 2010 roku do 30 sierpnia 2010 roku, dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego marki Daewoo Lanos, rok produkcji 1998, siedmiu faktur za gaz za okres od 20 kwietnia 2010 roku do 18 lutego 2011 roku, faktury za wodę z dnia 12 stycznia 2011 roku oraz dwóch faktur za energię elektryczną zawierających rozliczenie za okres od 17 lipca 2009 roku do 16 lipca 2010 roku. Wskazali, iż J.W. nie prowadzi działalności zarobkowej, zaś K.W. prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Zeznanie roczne w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2010 nie zostało jeszcze przez skarżących złożone.
Postanowieniem z dnia 11 marca 2011 r. referendarz sądowy oddalił wniosek. Skarżący złożyli w terminie sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wnioskodawcy wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wniosek podlega oddaleniu, gdyż wnioskodawcy nie wykazali tej przesłanki. Wnioskodawcy wskazali na stały miesięczny dochód w kwocie 1500 zł. Źródłem dochodów skarżących jest działalność gospodarcza prowadzona przez K.W. w formie spółki cywilnej. Z przedłożonego zeznania podatkowego (k. [...].) wynika, że K.W. w roku 2009 z prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął przychód w wysokości [...] zł przy kosztach uzyskania przychodu [...] zł, co dało dochód w wysokości [...] zł. Powyższe stanowiło miesięczny dochód w kwocie około [...]zł. Brak jest zeznania podatkowego za 2010r., lecz z analizy deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 wynika, że spółka cywilna PPHU [...] G.W. nadal prowadzi działalność gospodarczą, z której dokonała opodatkowanej dostawy towarów na kwoty: [...]. Z porównania wysokości przychodów za 2009r. oraz przychodów za wymienione poszczególne miesiące 2010r. i 2011 r. wynika, że zakres działalności nie uległ ograniczeniom, co może wiązać się ze zbliżoną dochodowością.
Ponadto skarżący nie wykazali faktu ponoszenia nadzwyczajnych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem. Z przesłanych aktualnych rachunków za wodę i gaz wynika, że miesięczny koszt zużycia wody wynosi około 88,68 zł (266,05 zł za trzy miesiące), zaś faktura z dnia 16 lutego 2011 roku (okres zimowy) potwierdza miesięczny wydatek skarżących za gaz w wysokości 385,39 zł. Nie bez znaczenia dla oceny wydatków oraz całościowej sytuacji materialnej skarżących jest fakt posiadania majątku nieruchomego w postaci domu o powierzchni 150 m2, mieszkania o powierzchni 70 m2 oraz nieruchomości rolnej wielkości 0,22 ha.
W tym kontekście stały miesięczny dochód skarżących, opisane powyżej przychody z działalności gospodarczej oraz znaczny majątek w postaci nieruchomości nie pozwalają na stwierdzenie, że skarżący nie są w stanie ponieść kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Podnieść przy tym trzeba, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko do osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie) - osób osiągających znikome czy nieregularne i niskie dochody. Co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż koszty te są rodzajem daniny publicznej. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
W powyższej sytuacji zwolnienie skarżących od ponoszenia kosztów sądowych, oznaczałoby dodatkowe bezzasadne przerzucenie ciężaru kosztów sądowych na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie - na współobywateli, jako podatników.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia biorąc za podstawę art. 246 § 2 p.p.s.a.