Uzasadnienie
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze M. L. domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, uzasadniając to skomplikowanym stanem faktycznym sprawy i swoją sytuacją materialną. Oświadczył, iż posiada nieruchomość, zabudowaną domem o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomości rolne o powierzchni [...] ha i [...] ha. Jako dochód wskazał rentę inwalidzką w kwocie 904 zł brutto. Podał, że z tej sumy wydaje miesięcznie na leki kwotę [...] zł, ponieważ choruje na zapalenie żył i mięśni kończyn dolnych, astmę płucno- oskrzelową, gościec stawowy oraz schorzenia nerek.
Postanowieniem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 maja 2008 roku skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu oddalono.
Skarżący wniósł w terminie sprzeciw od tego postanowienia, wskazując że zaskarża postanowienie o odmowie przyznania adwokata z urzędu. Podniósł, iż od [...] roku jest na rencie, choruje i ma trudności z chodzeniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.)- od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc (wobec czego żądanie jego uchylenia, podniesione przez skarżącego, jest bezprzedmiotowe), a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.)
Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym-gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w pierwszej kolejności wskazać, iż ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te- a wśród nich wpis- są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia strony oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie- na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z 7 września 2006 roku, II SA/Ol 588/06, Lex Omega nr 191863).
Wynikający ze złożonych oświadczeń i przedłożonych dokumentów stan majątkowy skarżącego uzasadnia jedynie przyznanie prawa pomocy. Z całą pewnością M. L. jest w stanie ponieść konieczne obecnie koszty, w postaci całości wpisu sądowego od skargi na postanowienie, nie narażając przy tym ani siebie, ani swojej rodziny na uszczerbek koniecznego utrzymania. Uiszczenie wpisu od skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, póz. 2193), z całą pewnością nie przekracza majątkowych możliwości skarżącego. Oddalenie wniosku w tym zakresie nie pozbawia skarżącego prawa do ponownego domagania się przyznania prawa pomocy, jeżeli w dalszym toku postępowania zaistnieje konieczność uiszczenia kolejnych, wyższych kosztów sądowych.
Natomiast w ocenie Sądu wniosek jest uzasadniony o tyle, o ile skarżący domaga się w nim ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Kwota pieniężna, jaką M. L. może przeznaczyć na własne utrzymanie, nie pozwala -uwzględniwszy terminy procesowe do złożenia środków zaskarżenia- na jednoczesne poniesienie wydatków na należne koszty sądowe oraz opłacenie pełnomocnika z wyboru. W tym zakresie zatem Sąd wniosek uwzględnił, ustanawiając dla skarżącego M. L. adwokata z urzędu.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.