Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, skarżąca A.K.,, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.
Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem M.K.. Ich miesięczny dochód brutto wynosi 2.440 zł i stanowi go emerytura skarżącej w wysokości [...] zł oraz renta jej męża w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżącej wchodzi nieruchomość rolna wielkości 1,40 ha. Skarżąca nie posiada zasobów pieniężnych w postaci oszczędności, czy papierów wartościowych, nie dysponuje również przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż jest emerytką, a wysokość netto uzyskiwanego przez nią świadczenia wynosi [...] zł. Łączne dochody netto małżonków K. wynoszą 2.070 zł. Wnioskodawczyni jest osobą przewlekle chorą. Jej wydatki na leki w miesiącu stycznia wyniosły 260 zł, a do dnia 16 marca 150 zł. Mąż jest również schorowany, przeszedł operację serca, a jego leki kosztują dużo. Opłaty stałe (prąd, gaz, woda, telefon) wynoszą miesięcznie 400 zł. Skarżąca nie jest zatem w stanie ponieść tak wysokich kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jedynym źródłem dochodu skarżącej jest świadczenie emerytalne, którego wysokość netto wynosi [...] zł. Mąż skarżącej jest rencistą, pobierającym świadczenie rentowe w wysokości netto [...] zł. Łączne dochody małżonków wynoszą zatem 2.070 zł. Skarżąca jest osobą przewlekle chorą, ponosi znaczne wydatki na zakup koniecznych lekarstw (około 260 zł miesięcznie). Mąż wnioskodawczyni jest także osobą schorowaną, po operacji serca. Jego wydatki na leczenie również stanowią poważne obciążenie domowego budżetu. Wydatki stałe rodziny na prąd, gaz, wodę i telefon wynoszą łącznie około 400 zł. Dochody rodziny są zatem niemal w całości przeznaczane na konieczne utrzymanie i leczenie, a skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone.
Przedstawiona sytuacja materialna i zdrowotna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).