Uzasadnienie
Postanowieniem nr [...] z dnia 24 stycznia 2014r. [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 134 w związku z art. 123 i 144 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409), stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez H. B. na zawiadomienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 11 września 2013 r., znak: [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, iż pismem z dnia 17 kwietnia 2013r. H. B. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o zbadanie legalności wykonania przez Gminę [...] robót budowlanych związanych z wykonaniem przepustu betonowego pod drogą gminną stanowiącą działkę nr [...] w R.. Pismem z dnia 14 maja 2013r. znak: [...] PINB na podstawie art. 238 § 1 kpa zawiadomił H. B. o sposobie załatwienia jej skargi zawartej w piśmie z dnia 17 kwietnia 2013r. Następnie pismem z 22 lipca 2013r. (data wpływu) H. B. zwróciła się do PINB "o wydanie (...) kserokopii protokołu przesłuchań wszystkich osób, które dotychczas były słuchane w przedmiotowej sprawie tj. legalności przepustu pod drogą nr ewid. działki [...] w R.". Pismem z 30 lipca 2013r. znak: [...] PINB zawiadomił skarżącą, iż podtrzymuje stanowisko zajęte w piśmie z dnia 14 maja 2013r. znak: [...].
H. B. pismem z 29 sierpnia 2013r. zwróciła się do PINB o "wydanie kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach wskazanej wyżej sprawy", powołując się na sygnaturę [...]. Odpowiedzi na w/w pismo PINB udzielił pismem z dnia 5 września 2013r. znak [...] przesyłając żądane przez skarżącą kopie dokumentów.
Następnie pismem z 9 września 2013r. H. B. zwróciła się do PINB o wydanie kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy "legalności budowy przepustu pod drogą gminną oznaczoną jako działka nr [...] w R.". Odpowiedzi na powyższe PINB udzielił pismem z 11 września 2013r. znak [...], informując H. B., iż podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w pismach z dnia 14 maja 2013r. i 30 lipca 2013r., oraz z uwagi na fakt, iż H. B. nie jest stroną postępowania w sprawie dotyczące przepustu pod drogą nr ewid. działki [...], nie mają zastosowania przepisy art. 74 kpa.
W ocenie WINB, zażalenie jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Organ I instancji pismem z 11 września 2013r. działając na podstawie art. 238 § 1 kpa zawiadomił H. B. o sposobie załatwienia jej skargi zawartej w piśmie z dnia 9 września 2013r. Kpa jednoznacznie wskazuje sposób rozpatrzenia skargi, zgodnie z treścią art. 238 następuje to w formie zawiadomienia. Natomiast zgodnie z art. 141 kpa na wydane w toku postępowania postanowienia przysługuje zażalenia, jeżeli kodeks tak stanowi. Z treści powyższego przepisu wynika, iż zażalenia przysługuje tylko na postanowienie, względem którego ustawa przewiduje możliwość zaskarżenia. W niniejszej sprawie nie zostało wydane postanowienie, tym samym brak jest przepisu, który przewidywałby możliwość zaskarżenia zawiadomienia wydanego na podstawie art. 238 § 1 kpa. Organ wskazał na potwierdzające to orzecznictwo - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 24 czerwca 2009r. sygn. akt II SA/Go 417/09.
Jedynym sposobem kwestionowania zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi jest złożenie nowej skargi w trybie przewidzianym w dziale VIII kpa. Postępowanie skargowe w rozumieniu przepisów kpa jest jednoinstancyjne i nie ma w nim miejsca na środki zaskarżenia. Jeśli jednak obywatel jest niezadowolony ze sposobu załatwienia sprawy przez organ, może złożyć skargę na działalność tego właśnie organu. (post. WSA w Opolu z dnia 10 grudnia 2007 r., II SA/Op 551/07, LEX nr 463897)
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła H. B., zarzucając naruszenie art. 134 kpa w zw. z art. 144 kpa oraz art. 73 § 1 i § 2 kpa polegające na nieuzasadnionym przyjęciu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie PINB w T. o odmowie wydania skarżącej kserokopii z akt sprawy legalności budowy przepustu pod drogą gminną oznaczoną jako działka nr [...] w R..
W uzasadnieniu skargi podano, że skarżąca wystąpiła do PINB w T. z wnioskiem o wydanie kserokopii akt określonej sprawy. PINB w T. zobowiązany był rozpoznać ten wniosek w trybie art. 73 kpa i wydać na podstawie tego przepisu postanowienie. Tymczasem jak się wydaje celem obejścia wskazanej regulacji prawnej poinformował skarżącą pismem "o sposobie załatwienia skargi". Taki sposób załatwienia wniosku skarżącej nie znajduje żadnych podstaw prawnych, gdyż skarżąca precyzyjnie sformułowała swoje żądanie jako wniosek o wydanie kserokopii akt sprawy. W tym stanie rzeczy pismo PINB w T. z dnia 11.09.2013r. stanowiło w istocie postanowienia zawierające skierowane do skarżącej rozstrzygnięcie o odmowie wydania akt sprawy.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas zajmowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Trafnie bowiem argumentuje organ II instancji, że zgodnie z art. 141 kpa na wydane w toku postępowania postanowienia przysługuje zażalenia, jeżeli kodeks tak stanowi, a zatem z treści powyższego przepisu wynika, iż zażalenia przysługuje tylko na postanowienie, względem którego ustawa przewiduje możliwość zaskarżenia. W przedmiotowym wypadku organ I instancji nie wydał postanowienia na podstawie art. 74 § 2 k.p.a., a w okolicznościach niniejszej sprawy nie można się zgodzić ze skarżącą, że pismo PINB w T. z dnia 11.09.2013r. stanowiło w istocie postanowienia zawierające skierowane do skarżącej rozstrzygnięcie o odmowie wydania akt sprawy.
Z wniosku skarżącej z 9 września 2013 roku jednoznacznie wynika, że domaga się wydania wskazanych w piśmie kopii dokumentów, a w przypadku odmowy ich wydania, o wydanie postanowienia na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. Mimo jednoznacznej treści wniosku (zresztą kolejnego w tym przedmiocie), organ skierował do skarżącej zawiadomienie, rozpatrując jej wniosek w trybie art. 238 § 1 kpa, w którym m.in. wyraził stanowisko, dlaczego nie wydał postanowienia na podstawie art. 74 § 2 k.p.a.
Skoro zatem organ jednoznacznie wyraża stanowisko, w jakim trybie rozpoznał wniosek skarżącej z 9 września 2013 roku, wskazując dlaczego nie wydał postanowienia, sama skarżąca uważa, że organ zobowiązany był rozpoznać ten wniosek w trybie art. 73 kpa i wydać na podstawie tego przepisu postanowienie, a celem obejścia wskazanej regulacji prawnej tego nie uczynił, lecz poinformował skarżącą pismem "o sposobie załatwienia skargi", to w tym stanie rzeczy przedmiotowego pisma, nie można zakwalifikować jako postanowienia wydanego na podstawie art. 74 § 2 k.p.a.
Uwzględniając natomiast poglądy orzecznictwa odnoszące się do art. 74 § 2 k.p.a. (m.in. wyrok NSA w Warszawie z dnia 16.05.2006r., I OSK 848/05, LEX nr 236559), w myśl których "załatwiając żądanie wydania z akt sprawy odpisu dokumentów organ administracji ma obowiązek wydania takiego odpisu lub podjęcia postanowienia o odmowie wydania odpisu. Przepis art. 74 § 2 k.p.a. winien mieć zatem zastosowanie także wówczas, gdy organ administracji odmawia wydania odpisu dokumentu z akt administracyjnych z tej przyczyny, że nie uznaje wnioskodawcy za stronę postępowania", w okolicznościach niniejszej sprawy skarżącej przysługuje skarga na bezczynność organu I instancji, który nie rozpoznał jej wniosku z 9 września 2013 roku w formie prawem przewidzianej, tj wydając stosowny akt administracyjny.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.