Uzasadnienie
IISA/Kr 3577/01
Decyzją z dnia [...] czerwca 2001r [...], wydaną na podstawie art.20 ust.3w zw. z art. 25 ust.2 pkt l lit."a" w zw. z art.21 ust.2 pkt 4 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.),Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił J. B. uprawnień przysługujących wdowie - emerytce i rencistce pozostałej po kombatancie, przyznanych przez ZBOWiD w [...] po J. B. z tytułu działalności w Ruchu Oporu od [...].12.1942 r do [...].01.1945r oraz walki zbrojnej z tytułu "utrwalenia władzy ludowej " od [...].02.1945 r do [...].12.1947r
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w toku postępowania weryfikacyjnego ustalono, że J. B. będąc zatrudniony w Komendzie Powiatowej MO w [...] od [...].04.1949 r do [...].08.1950 r wykonywał czynności operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji działających na rzecz niepodległości i suwerenności RP.Z charakterystyki służbowej z dnia 19.06.1950 r wynika,że jako funkcjonariusz MO w okresie marzec-czerwiec 1950r był członkiem grupy operacyjnej biorącej udział w likwidacji bandy "[...]" na terenie gminy [...] i [...] powiatu [...]" Według Informatora o nielegalnych i antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej w latach 1944-1956r banda "[...]" została określona jako oddział NSZ dowodzony przez J. M. ps. "[...]." W myśl zaś art.25 ust.2 pkt l lit " a" w zw. z art. 21 ust.2 pkt.4 lit. "c" w/w ustawy,pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej Jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości RP. Uprawnienia zaś przysługujące wdowie po zmarłym kombatancie mają charakter pochodny w stosunku do uprawnień współmałżonka na podst. Art.20 ust.3 w/w ustawy i nie przysługują wdowom po takich osobach.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 17.10.2001 r r Nr [...], wydaną na podstawie art.138 § l pkt Ikpa, art. 127 § 3 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z późn.zm Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2001 r. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano te same okoliczności podniesione w uzasadnieniu poprzedzającej decyzji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję J. B. podtrzymała zarzuty wymienione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto podniosła, iż w uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu podał,że "[...]" B. brał udział w zwalczaniu bandy J. M., a jej mąż miał na imię, J.,dlatego też przypisana działalność nie dotyczy jej męża.A ponadto podniosła,iż jej mąż zmarł [...].10.1997r,a uprawnienia nieżyjącemu mężowi odebrano po jego śmierci tj. [...].10.1997r.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto zdaniem Kierownika Urzędu zarzuty podniesione w skardze odnośnie przebiegu postępowania i działalności kombatanckiej nie mają wpływu na wynik sprawy w świetle obowiązujących przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271 oznaczaną dalej p.o.p.s.a.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy p.o.p.s.a./
Skarga J. B. zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie z przyczyn podanych w jej uzasadnieniu. W przypadku bowiem stwierdzenia,że osoba,która miała przyznane uprawnienia kombatanckie z dwóch tytułów: działalności w ruchu oporu i "utrwalania władzy ludowej " zostaje tych uprawnień pozbawiona z wszelkich tytułów, gdy zostanie wykazane,że zaszły przesłanki, o których mowa w art.25 ust.2 pktl lit.a w zw.z art.21 ust.2 pkt.4 lit.c. ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Stosownie zaś do przepisu art.25 ust2 pktl lit. "a "w związku z art.21 ust.2 pkt4 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które były zatrudnione, pełniły funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej Jak wynika z powyższej treści, aby przepis ten mógł stanowić podstawę rozstrzygnięcia muszą wystąpić wszystkie określone w nim przesłanki tj: l) zatrudnienie, pełnienie funkcji poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa..,2) wykonywanie podczas i w związku z tą działalnością zadań śledczych i operacyjnych,3) związanych ze zwalczaniem organizacji i osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.
Co do drugiej przesłanki ustawodawca przewidział koniunkcję, dlatego zdaniem Sądu oprócz wykazanych zadań operacyjnych winny być wykazane zadania śledcze jakie wykonywał podczas służby w MO J. B., aby ten przepis mógł znaleźć zastosowanie.
W niniejszej sprawie Kierownik Urzędu przy wydawaniu zaskarżonych decyzji nie wskazał wykonywanych zadań śledczych przez J. B.. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji powoływał się tylko na zadania operacyjne związane z likwidacją bandy "[...]"jako oddziału NSZ dowodzonego przez J. M. p.s. [...] na terenie gminy [...] i [...] powiatu limanowskiego i bandy [...] - oddział NSZ.
Dlatego też Sąd uznał, iż zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego tj. art.7 kpa,art.77 kpa,80kpa,które miały wpływ na wynik przeprowadzonego postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmuj ą wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego - w tym na rozłożenie ciężaru dowodu, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów.
Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § l k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienia stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji, czego co do zasady nie zmienia regulacja zawarta w rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22.09.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz. U. Nr 116, poz. 745). Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art.SOkpa, gdzie organ administracyjny na podstawie całokształtu materiału dowodowego ma ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie wyeliminowanie wskazanych uchybień w zakresie podjęcia postępowania dowodowego z urzędu i ustalenie,czy zachodzą przesłanki do pozbawienia wdowy po kombatancie uprawnień kombatanckich, w szczególności wskazanie zadań śledczych wykonywanych podczas służby w MO przez J. B., aby prawidłowo ustalić,czy zachodzą wszystkie przesłanki określone w art. 21ust.2 pkt.4 lit "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności oraz treść art. 145 §1 pkt 1a) i c) p.o.p.s.a. oraz co do kosztów art.200 p.o.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.