Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z. I. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 stycznia 2018 r.
We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego wynosi [...] zł.
Według oświadczenia w skład majątku skarżącej wchodzi dom o pow. 55 m2 oraz 3 działki rolne o łącznej powierzchni 0,37 ha (nieużytki).
Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż ze względu na trudna sytuacje finansową, nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Jedynym źródłem dochodu skarżącej jest świadczenie emerytalne, z którego musi samodzielnie pokryć wszystkie wydatki konieczne.
Skarżąca przedstawiła zestawienie miesięcznych wydatków: opłata za energie elektryczną 41,56 zł, opłata za gaz – 44,62 zł, woda i ścieki – 75,17 zł, odpady komunalne - 24 zł kwartalnie, telefon – 60,00 zł, opał- 224,75 zł miesięcznie, ubezpieczenia budynku- 200 zł, podatek- 314 zł rocznie, koszty leczenia – 63,56 zł miesięcznie, wyżywienie średnio - 600 zł Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika bądź w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych lub obejmu tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zatem wniosek skarżącej należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85).
Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa, i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy.
W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącego, referendarz sądowy uznał, iż zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżąca prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, dysponuje stałym miesięcznym dochodem w niskiej wysokości, bez obciążeń. Wykazane we wniosku stałe obciążenia miesięczne zamykają się kwotą około 1.160,43 zł (opłaty za media, podatek, wyżywienie w kwocie prognozowanej, lekarstwa, drobne naprawy domu, opłata za telefon) przy dochodzie w wysokości [...] zł. W opinii orzekającego skarżąca wykazała, w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych, w tym opłaty od skargi w wysokości 100 zł.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).