Uzasadnienie
W dniu 25 czerwca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżących A. i A.P. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2010 r.
We wniosku tym skarżący oświadczyli, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń emerytalnych wynosi [...] zł.
Według oświadczenia w skład posiadanego majątku wchodzi mieszkanie o pow. 47,91 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 0.46 ha. Skarżący dysponuje oszczędnościami w wysokości 40.000 zł. natomiast skarżąca oszczędnościami w wysokości 30.00 zł.
Na uzasadnienie wniosku skarżący podali, iż są osobami w podeszłym wieku. Schorowanymi, wymagającymi stałego leczenia i przyjmowania drogich leków.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
Zgodnie zaś z treścią art.. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku (jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu).
Zdaniem sądu skarżący nie wykazali należycie, iż znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów.
W ocenie sądu zasadnicze znaczenie ma fakt, iż wnioskodawcy posiadają stałe źródło dochodu w postaci stałych świadczeń emerytalnych, bez obciążeń, majątek znacznej wartości. Nie są oni zatem osobami ubogimi, pozbawionymi środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy.
Ponadto posiadają oni oszczędności w łącznej kwocie 70.000 zł, które - bez względu na cel przeznaczenia - w sytuacji, gdy bieżące zasoby pieniężne okazałyby się niewystarczające na pokrycie kosztów są zobowiązani w odpowiedniej części przeznaczyć na ten cel.
Gdyby przyjąć, że skarżący w ich sytuacji materialnej nie mogą ponieść kosztów prowadzonego postępowania sądowego to Skarb Państwa stałby się w skali kraju kredytodawcą opłat sądowych w większości spraw sądowoadministracyjnych.
Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach: z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że skarżący nie mają dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).