Uzasadnienie
W skardze na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ramach uzasadnienia wnioskodawca wskazał, że w związku z wydanym postanowieniem jest zmuszony do złożenia wniosku legalizacyjnego, a to z kolei powoduje poniesienie kosztów projektowych względem budynku, którego być może inwestor nie będzie chciał legalizować.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 cyt. ustawy po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu tub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 25 października 2005 r., l OZ 1074/05; z 20 grudnia 2004r., GZ 138/04).
W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się przy tym, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające powołanie się na okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie wykazała, że wstrzymanie przez nią robót budowlanych pociągnie za sobą jakąkolwiek szkodę. Za szkodę nie można bowiem uznać ewentualnych kosztów projektowych, które obciążą stronę, gdy ta zdecyduje się zalegalizować budowę. Po pierwsze, koszty te nie wynikają z zaskarżonego rozstrzygnięcia, o którego wstrzymanie wnosi strona. Po drugie, koszty te nie są na tym etapie pewne ani też obligatoryjne, to od strony zależy bowiem, czy będzie chciała zalegalizować samowolę budowlaną, o czym wnioskodawca wspomina z resztą w uzasadnieniu.
Po trzecie, samo poniesienie konsekwencji finansowych nie uzasadnia wstrzymania wykonania, a może być przesłanką wstrzymania tylko wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie jest znana wysokość przyszłych kosztów legalizacyjnych ani też nie wykazano, że ich poniesienie w sposób nadzwyczajny obciąży wnioskodawcę.
Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a.